Godziny ponadwymiarowe stanowią jedno z podstawowych narzędzi organizacyjnych pozwalających dyrektorowi jednostki oświatowej na zapewnienie ciągłości realizacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w sytuacjach braków kadrowych. Pomimo ich powszechnego występowania, w praktyce nadal pojawiają się liczne problemy interpretacyjne. Z tego względu ustawodawca we wrześniu 2025 r. wprowadził istotne zmiany w tym obszarze, zapowiadając jednocześnie kolejne modyfikacje z dniem 1 stycznia 2026 r.
Dział: Zarządzanie
Zarządzanie
Niektórzy dyrektorzy mają wrodzone cechy przywódcze. To jakże cenna i przydatna umiejętność wskazująca na to, że jednostka posiadła jedną z najbardziej pożądanych cech i tym samym naje się do pełnienia tej ważnej funkcji. O takich liderach mówi się, że są przywódcami naturalnymi.
Doraźne zastępstwa w przedszkolu są codziennością wielu placówek.
Jest to rozwiązanie przydatne przy krótkotrwałych problemach kadrowych, które ma na celu zapewnienie dzieciom niezbędnej opieki w czasie nieobecności ich nauczyciela. Co istotne, we wrześniu 2025 r. weszły w życie zmiany w przepisach określających zasady stosowania doraźnych zastępstw.
Publiczne przedszkola są samorządowymi jednostkami budżetowymi, toteż winny stosować zasady gospodarki finansowej nakreślone ustawą
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.o.f.p.). Artykuł 254 ust. 1 ustawy o finansach publicznych zobowiązuje jednostki budżetowe,
a więc i przedszkola, do ustalania, pobierania i odprowadzania dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego na zasadach i w terminach wynikających z obowiązujących przepisów prawa.
Problemowi nauczyciele stanowią nieznaczny odsetek kadry pedagogicznej. Nie należy ich jednak ignorować, ponieważ postawa, jaką wykazują, działa na większość jak toksyna, która stopniowo zatruwa atmosferę pracy w całym przedszkolu. W każdej, nawet najbardziej zgodnej radzie pedagogicznej zawsze znajdzie się ktoś, komu zupełnie nie pasują wymagania stawiane przez dyrektora. Ujarzmienie krnąbrnej kadry pedagogicznej nie jest łatwe. Wymaga od lidera charakteru, a przede wszystkim asertywności i umiejętności stawiania granic. Przyczyny takiego stanu rzeczy mogą być zupełnie prozaiczne i kompletnie nie zależeć od dyrektora placówki.
Czy zaliczki na wydatki w przedszkolu są dozwolone? Jeśli tak, to jak udzielić pracownikowi samorządowej jednostki budżetowej zaliczki zgodnie z przepisami prawa? Kto o tym decyduje?
Planowanie to bazowy filar (obok rachunkowości i sprawozdawczości) prowadzenia skutecznej, efektywnej, rzetelnej, ale i oszczędnej gospodarki finansowej w sektorze publicznym, tak w ujęciu makro (budżet jednostki samorządu terytorialnego), jak i w ujęciu mikro, tj. w odniesieniu np. do samorządowych jednostek budżetowych, czyli przedszkoli.
Nie powinno być zaskoczeniem dość powszechne stwierdzenie, że współpraca szkoły lub przedszkola z organizacją pozarządową wynika przede wszystkim z potrzeby serca i altruizmu. Dla wielu dyrektorów, nauczycieli i liderów edukacji chęć przekazania swoim uczniom choćby części z obszernego katalogu chwalebnych postaw i godnych naśladowania cech powszechnie kojarzonych z NGO1 jest wystarczająco silną motywacją, aby szukać partnerów społecznych i pól do współpracy z nimi.
Współczesny świat wymaga od dyrektorów placówek oświatowych umiejętności komunikowania się na wielu płaszczyznach. Oczekuje się od nich doskonałych zdolności oratorskich, profesjonalnej relacji z podwładnymi, nienagannej opinii w środowisku oraz nieskazitelnego wizerunku zewnętrznego. Ciągłe podleganie ocenie może przytłoczyć każdego, nawet najbardziej wprawnego mówcę i doświadczonego dyrektora. Niestety, prawda jest taka, że „na wizerunek
pracuje się latami, a można go stracić w minutę”.
Planowanie budżetu placówki jest jednym z kluczowych zadań dyrektora placówki oświatowej, który odpowiada za właściwe zarządzanie finansami placówki. Budżet placówki to dokument, który określa sposób gospodarowania środkami publicznymi, jakie placówka otrzymuje z budżetu państwa, samorządu terytorialnego oraz innych źródeł. Dyrektor placówki musi nie tylko efektywnie zarządzać tymi środkami, ale także działać zgodnie z przepisami prawa, które określają zasady planowania, realizacji oraz kontroli wydatków w jednostkach publicznych, w tym placówkach oświatowych.
Budowanie przyjaznego środowiska pracy w placówce to jeden z wielu pozafinansowych instrumentów, jakimi może posługiwać się dyrektor w celu podniesienia motywacji do współdziałania swoich nauczycieli. Często niewystarczająca okazuje się spontaniczna komunikacja pomiędzy pedagogami, która nawet w dłuższej perspektywie nie musi zakończyć się zbudowaniem zintegrowanego i zaangażowanego zespołu. Na jakie sprawdzone działania wzmacniające grupę warto zatem postawić?
Efektywna współpraca z instytucjami publicznymi rozumiana być może na dwa zasadniczo odmienne, choć – co ważne – wzajemnie niesprzeczne ze sobą sposoby. Pierwszy, zdecydowanie bardziej popularny, oznacza realizację zapisanych w ustawach wymagań względem placówek oświatowych. Liczba mnoga rzeczownika odczasownikowego (wymagań) jest w pełni uzasadniona, ponieważ oprócz prawa oświatowego, obszar współpracy przedszkoli i szkół z różnego typu instytucjami publicznymi znalazł się w wielu innych ustawach i rozporządzeniach.