Autor: Marta Ruskowiak

Rozważania na temat edukacji przedszkolnej z perspektywy rodziców, nauczycieli czy nawet dzieci zakorzenione są w schematach zgromadzonych przez poprzednie pokolenia, a także uwarunkowane przez nasze subiektywne doświadczenia. 
W społeczeństwie do tej pory pokutuje krzywdzące przeświadczenie, że przedszkole to miejsce, gdzie pracują „przedszkolanki”, a placówka traktowana jest jako „przechowalnia dla dzieci” na czas pracy ich opiekunów. 

Niska dzietność stała się jednym z kluczowych wyzwań demograficznych wielu rozwiniętych państw. Malejąca liczba urodzeń stanowi ogromne zagrożenie dla szkół i przedszkoli w Polsce. Z roku na rok coraz mniej dzieci korzysta z usług placówek wychowania przedszkolnego. Skrajną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest zamykanie szkół i przedszkoli, które z czasem staną się coraz droższe w utrzymaniu. Szczególnie duży problem dotyczy placówek znajdujących się na obszarach wiejskich, gdzie utrzymanie z uwagi na nieliczne grupy jest nierentowne. Problem też nie omija małych miasteczek oraz dużych aglomeracji miejskich. 

Rodzice odgrywają ogromną rolę w procesie kształcenia i wychowania najmłodszych. To oni decydują, kiedy i do jakiej placówki trafi ich pociecha. 
Są pierwszymi wychowawcami dziecka. Poza tym, gdy ich maluch przekroczy progi przedszkola, stają się naszymi partnerami. Zadaniem rady rodziców jest współdziałanie z dyrektorem oraz radą pedagogiczną. W idealnej relacji rola rodziców jest nieoceniona. To oni pomagają zdobyć dodatkowe fundusze na cele statutowe placówki, współorganizują przedszkolne przedsięwzięcia i akcje charytatywne czy uczestniczą w procedurze konkursowej podczas wyborów na stanowisko dyrektora. 

Konflikty w radzie pedagogicznej są nieuniknione i mogą zdarzać się w każdej placówce oświatowej. W idealnym świecie spory na linii nauczyciel – dyrektor nie powinny się wydarzać. Przecież wszyscy – mówiąc kolokwialnie – „grają do tej samej bramki”. A jednak! Praca z ludźmi nie jest prosta, a dyrektor często stoi na straży dobrego imienia placówki, którą zarządza. Niejednokrotnie boryka się z dylematem, jak zachować się w sytuacji, gdy nauczyciel lub inny pracownik narusza dobre imię przedszkola. Czy dyrektor dysponuje dostatecznymi narzędziami, które pozwolą mu skutecznie zażegnać kryzys w placówce? 

Niektórzy dyrektorzy mają wrodzone cechy przywódcze. To jakże cenna i przydatna umiejętność wskazująca na to, że jednostka posiadła jedną z najbardziej pożądanych cech i tym samym naje się do pełnienia tej ważnej funkcji. O takich liderach mówi się, że są przywódcami naturalnymi.

Przedszkole stanowi pierwsze środowisko bliskie dziecku poza rodziną. To właśnie tutaj przedszkolak uczy się rozpoznawania własnych emocji, sztuki nawiązywania relacji z rówieśnikami czy zasad funkcjonowania w grupie. Przedszkole to nie tylko placówka edukacyjna czy przestrzeń do zabaw, ale przede wszystkim miejsce współpracy pomiędzy dzieckiem, nauczycielem i rodzicami dziecka. To właśnie tutaj kształtują się u malucha takie potrzeby emocjonalne, jak: poczucie przynależności, bezpieczeństwo czy zaufanie.

Problemowi nauczyciele stanowią nieznaczny odsetek kadry pedagogicznej. Nie należy ich jednak ignorować, ponieważ postawa, jaką wykazują, działa na większość jak toksyna, która stopniowo zatruwa atmosferę pracy w całym przedszkolu. W każdej, nawet najbardziej zgodnej radzie pedagogicznej zawsze znajdzie się ktoś, komu zupełnie nie pasują wymagania stawiane przez dyrektora. Ujarzmienie krnąbrnej kadry pedagogicznej nie jest łatwe. Wymaga od lidera charakteru, a przede wszystkim asertywności i umiejętności stawiania granic. Przyczyny takiego stanu rzeczy mogą być zupełnie prozaiczne i kompletnie nie zależeć od dyrektora placówki. 

Powszechnie wiadomo, że większość dzieci w wieku przedszkolnym ma często nieograniczony dostęp do urządzeń ekranowych. Telewizory, tablety, smartfony stały się nieodzownym „narzędziem wychowawczym”. Wielu rodziców, a także nauczycieli, nie wyobraża sobie bez nich codziennego funkcjonowania. Dzięki tego typu urządzeniom opiekunowie zyskują tzw. chwilę spokoju, nauczyciele zaś upatrują w nich sposobu na kreatywne zajęcia. Ale czy chwila jest warta szeregu zagrożeń dla zdrowia i życia małego dziecka?