Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

23 lutego 2018

NR 82 (Maj 2017)

Kiedy gmina może odmówić dowozu dziecka niepełnosprawnego do przedszkola?

517

Gmina nie ma ustawowego obowiązku pokrywania kosztów dojazdu niepełnosprawnego dziecka do każdego przedszkola wybranego przez rodzica. Jednak odmowa musi być każdorazowo poprzedzona wnikliwą analizą, ponieważ może okazać się, że w konkretnej sytuacji istnieje wymóg finansowania transportu takiego dziecka do przedszkola innego niż to, które jest położone geograficznie najbliżej miejsca zamieszkania ucznia.

 

Obowiązki gminy i uprawnienia rodziców

Na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 z późn. zm., obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola  albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Analogiczną regulację od 1 września 2017 r. będzie zawierał art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz. U. z 2017 r., poz. 59, z doprecyzowaniem, że obowiązki gminy dotyczą również dowozu takich dzieci do oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. Rodzice dziecka są uprawnieni do dokonania wyboru, z której opcji skorzystają, czyli czy transport i opiekę nad dzieckiem powierzą gminie, czy zapewnią je we własnym zakresie z możliwością ubiegania się o zwrot kosztów (wyrok WSA w Olsztynie z 15 lipca 2008 r., sygn. akt: II SA/Ol 149/08, //orzeczenia.ns.gov.pl). Z drugiej strony gmina, gdy rodzice dokonują  wyboru oddalonego przedszkola, może odmówić finansowania dojazdów niepełnosprawnego dziecka do przedszkola, jeśli wykaże, że nie jest to najbliższe przedszkole w stosunku do miejsca zamieszkania dziecka mogące zapewnić realizację orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (m.in. wyrok NSA w Warszawie z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt: I OSK 3298/14, //orzeczenia.ns.gov.pl). W ostatnim czasie  Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie badał podobną sprawę i w uzasadnieniu wyroku z 2 lutego 2017 r. (II SA/Ol
1390/16, //orzeczenia.ns.gov.pl) zawarł wytyczne dla gmin, w jaki sposób mają analizować i prezentować rodzicom swoje stanowisko w razie odmowy zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka do przedszkola.

Przykład

Omawiana sprawa dotyczyła dziecka z autyzmem mającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z zaleceniami obejmującymi dodatkowe godziny rewalidacji indywidualnej w formie zajęć o charakterze terapeutycznym oraz pomoc psychologiczno-pedagogiczną w zakresie zajęć logopedycznych, korekcyjno-kompensacyjnych dla dzieci z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi w celu doskonalenia sprawności grafomotorycznej oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym ukierunkowanych na doskonalenie umiejętności nawiązywania prawidłowych relacji z rówieśnikami, a także rozwijanie umiejętności komunikowania swoich potrzeb. Matka dziecka zapisała je do przedszkola znajdującego się w innej gminie, ale bliżej ich miejsca zamieszkania niż gminne przedszkole. Wybrana placówka dodatkowo posiadała szeroką ofertę terapeutyczną – jej syn korzystał z zajęć terapeutycznych m.in. na basenie oraz z terapii integracji sensorycznej w przystosowanej do tego sali i pod kierunkiem certyfikowanego terapeuty, a także z opieki nauczyciela wspomagającego.

Gdy rodzice dokonają wyboru oddalonego przedszkola gmina może odmówić finansowania dojazdów niepełnosprawnego dziecka, jeśli wykaże, że nie jest to najbliższe przedszkole w stosunku do miejsca zamieszkania dziecka mogące zapewnić realizację orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Matka dziecka zwróciła się do wójta gminy z wnioskiem o zapewnienie dowozu z miejsca zamieszkania do przedszkola, w którym realizuje on obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, wskazując, że przedszkole, do którego uczęszcza dziecko, jest najbliższą placówką z uwagi na odległość, a ponadto jest w stanie zapewnić jej dziecku odpowiednie warunki kształcenia i najlepiej realizuje zalecenia z orzeczenia o kształceniu specjalnym. Jednocześnie wskazała, że jej zdaniem gminne przedszkole jest położone dalej od ich miejsca zamieszkania i nie jest w pełni przystosowane do kształcenia jej dziecka. Wniosek spotkał się z odmową ze wskazaniem, że gmina na swoim terenie prowadzi przedszkole, do którego jest zorganizowany bezpłatny dojazd i dziecko może uczęszczać do tej placówki. Jeżeli wnioskodawczyni nie chce skorzystać z oferty gminy, jej syn może uczęszczać do dowolnie wybranego przedszkola ogólnodostępnego, ale wówczas gmina jest zwolniona z obowiązku dowożenia. W związku z tym matka dziecka wezwała  wójta gminy do usunięcia naruszenia prawa. Gmina zwróciła się do dyrektora prowadzonego przez siebie przedszkola z zapytaniem, czy zapewnia realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego dziecka z orzeczonym autyzmem mającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z zaleceniami, jakie uzyskało dziecko. Przedszkole ogólnikowo poinformowało, że ma możliwość zapewnienia odpowiednich warunków do odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego dziecku. W związku z tym ponownie odmówiono wnioskodawczyni finansowania dowozu dziecka do sąsiedniej gminy, poinformowano ją o stanowisku gminnego przedszkola i dodatkowo wskazano, że placówka, do której uczęszcza dziecko, ma charakter ogólnodostępny, a nie specjalistyczny.

W skardze do WSA matka dziecka argumentowała m.in. że gmina odmówiła jej organizacji dowozu do innego przedszkola, choć samorządowe przedszkole oferuje dziecku miejsce w licznej grupie, nie zatrudnia specjalistów, nie ma odpowiedniego doświadczenia w pracy z osobami ze spektrum autyzmu i nie posiada sal dostosowanych do specyfiki funkcjonowania sensorycznego dziecka z autyzmem. Przyznała, że na terenie jej gminy z punktu geograficznego wokół jej miejsca zamieszkania są przedszkola bliżej położone, ale żadne nie oferuje takiej opieki, jakiej wymaga jej syn. Z kolei gmina m.in. podniosła, że dyrektor przedszkola samorządowego zajął stanowisko, że placówka umożliw...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy