Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odprawa emerytalna dla pracowników przedszkola (pedagogicznych i niepedagogicznych)

Artykuły z czasopisma | 9 marca 2018 | NR 71
253

Odprawa emerytalna jest jednorazowym świadczeniem pieniężnym należnym w związku z przejściem pracownika na emeryturę. W zależności od tego, czy mamy do czynienia z pracownikiem pedagogicznym, czy niepedagogicznym, odprawa emerytalna jest wypłacana na podstawie innych przepisów i w innej wysokości.

Nauczycielom przedszkoli przysługuje odprawa emerytalna na zasadach określonych w art. 87 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 191). Natomiast pracownicy niepedagogiczni mają prawo do odprawy emerytalnej uregulowanej w art. 36 i 38 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1202 z późn. zm.).

Prawo do odprawy nie jest uzależnione od sposobu rozwiązania umowy o pracę ani od tego,  która ze stron dokonuje jej rozwiązania. Nie zależy też od charakteru umowy  ani od czasu trwania umowy  terminowej. 

Warunkiem koniecznym do otrzymania odprawy emerytalnej jest faktyczne ustanie stosunku pracy związane z przejściem na emeryturę. Pojęcie przejścia na emeryturę wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 9 stycznia 2001 r. (I PKN 172/00, OSNAPiUS 2002, nr 16, poz. 380), stanowiąc, że przejście na emeryturę oznacza zmianę statusu prawnego pracownika lub pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta, co następuje zawsze i tylko przez definitywne ustanie stosunku pracy.

Sąd Najwyższy podkreślił także, że odprawa pieniężna przysługuje zawsze, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z przejściem pracownika na emeryturę, choćby ją wcześniej pobierał.

Nabycie lub ustalenie prawa do emerytury lub renty, a nawet jej wypłata przed ustaniem zatrudnienia, nie wyłączają prawa do odprawy emerytalnej, jeżeli wcześniej takie świadczenie nie zostało wypłacone w związku z przejściem na emeryturę lub rentę bądź w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych lub rentowych.

Podkreślić należy, że między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę musi istnieć związek przyczynowy. Wygaśnięcie stosunku pracy wskutek upływu czasu, na jaki zawarto umowę o pracę, nie wyklucza jego związku z przejściem na emeryturę. Związek rozwiązania stosunku pracy z przejściem na emeryturę może mieć charakter przyczynowy, czasowy, funkcjonalny albo mieszany.

Związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury ma charakter:

  • czasowy – gdy do rozwiązania stosunku pracy dochodzi dlatego, że pracownikowi przysługuje prawo do świadczenia;
  • czasowo-przyczynowy – gdy przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest nabycie prawa do emerytury i gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje w chwili przyznania świadczenia;
  • funkcjonalny – gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje co prawda przed ustaleniem prawa do świadczenia, ale przyznanie świadczenia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej ustanie zatrudnienia.

Warto zaznaczyć, że rozwiązanie stosunku pracy na podstawie porozumienia stron nie jest, co do zasady, przeszkodą w otrzymaniu odprawy, chyba że rozwiązanie to następuje przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego.

Ponadto za datę przejścia na emeryturę należy uważać albo datę rozwiązania stosunku pracy po uprzednim przyznaniu pracownikowi emerytury, albo datę przyznania świadczenia, jeżeli nastąpiło to po rozwiązaniu stosunku pracy na wniosek złożony w czasie zatrudnienia.

Ważnym aspektem dotyczącym odprawy emerytalnej jest to, że przejście na emeryturę nie musi być jedyną, wyłączną i bezpośrednią przyczyną rozwiązania stosunku pracy.

W uchwale z 7 stycznia 2000 r. (III ZP 18/99, OSNAPiUS 2000, nr 24, poz. 888) Sąd Najwyższy uznał, że prawo do odprawy nie jest uzależnione od sposobu rozwiązania umowy o pracę ani od tego, która ze stron dokonuje jej rozwiązania. Nie zależy też od charakteru umowy ani od czasu trwania umowy terminowej.

Jedynymi przypadkami, gdy odprawa emerytalna nie przysługuje pracownikowi, są sytuacje, gdy stosunek pracy rozwiązany zostanie bez wypowiedzenia – przez pracownika z winy pracodawcy i przez pracodawcę z winy pracownika. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 16 listopada 2000 r. (PKN 81/00, OSNCP 2002, nr 11, poz. 265), taki sposób rozwiązania umowy nie może być uznany za ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. Podobnie w sytuacji, gdy to pracodawca rozwiązuje stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, stosunek pracy nie ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, choćby spełniał on warunki do nabycia takie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy