Dołącz do czytelników
Brak wyników

Monitor prawny dyrektora

4 maja 2018

NR 68 (Styczeń 2016)

Nauczyciel wspomagający
asystent a pomoc nauczyciela

0 415

System oświaty przewiduje, że od 1 stycznia 2016 r. w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego oraz w szkołach nauczyciele mogą korzystać z pomocy:

  • nauczycieli wspomagających,
  • specjalistów,
  • osób wspierających nauczyciela (pomocy nauczyciela),
  • asystentów nauczyciela.

Każda z tych osób ma określone zadania do wykonania w szkołach i placówkach. Musi się też legitymować określonymi kwalifikacjami. Kwestię zatrudnienia dodatkowej kadry w obecnym stanie prawnym ilustruje tabela na końcu niniejszego artykułu.

Wprowadzenie powyższego rozwiązania wynika z konieczności pilnego objęcia dzieci z niepełnosprawnościami wsparciem ze strony osoby, która przyczyni się do lepszego funkcjonowania dziecka w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego czy szkole.

O tym, jaki rodzaj pomocy należy zapewnić nauczycielowi w sytuacji, gdy wśród uczniów znajduje się dziecko z niepełnosprawnościami, decydować powinna analiza indywidualnych potrzeb dziecka.

Może ona bowiem wpływać na zasadność zapewnienia wsparcia ze strony nauczyciela wspomagającego czy specjalisty, którego przygotowanie w danej dziedzinie ma kluczowe znaczenie we wsparciu ucznia w codziennym funkcjonowaniu w przedszkolu, np. specjalisty w zakresie konkretnej metody pracy z dzieckiem (terapeuty behawioralnego, socjoterapeuty, specjalisty w zakresie orientacji przestrzennej itp.) czy tłumacza języka migowego. Natomiast w przypadku, gdy dziecko potrzebuje wyłącznie wsparcia w zakresie wykonywania czynności samoobsługowych czy przemieszczania się, warto zatrudnić np. pomoc nauczyciela.

Podstawą zatrudnienia nauczyciela wspomagającego jest § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U., poz. 1113). Zgodnie z tym przepisem nauczyciela wspomagającego zatrudnić można:

  • w przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi,
  • w przedszkolach integracyjnych,
  • w szkołach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi,
  • w szkołach integracyjnych.

W powyższych szkołach i placówkach zatrudnia się nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej. Zadaniem tych nauczycieli jest współorganizowanie kształcenia integracyjnego, z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Natomiast:

  • w przedszkolach ogólnodostępnych,
  • w innych formach wychowania przedszkolnego,
  • w szkołach ogólnodostępnych,
  • w których kształceniem specjalnym są objęte dzieci i uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone, zatrudnia się dodatkowo:
    • nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych lub specjalistów, 
    • asystenta – w przypadku klas I–III szkoły podstawowej,
    • pomoc nauczyciela – z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Jak wynika z powyższego, w przedszkolach (innych formach wychowania przedszkolnego) i szkołach, w których kształceniem objęte są dzieci niepełnosprawne, zatrudnić można albo nauczyciela wspomagającego, albo asystenta nauczyciela, albo pomoc nauczyciela. Tym samym prawodawca stworzył wiele możliwości pomocy nauczycielom, którzy mają w swoich klasach dzieci wymagające kształcenia specjalnego albo posiadające orzeczenie o niepełnosprawności.
Nauczyciele, którzy mają kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej i są zatrudnieni w charakterze nauczycieli wspomagających:

  • prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami zajęcia edukacyjne oraz wspólnie z innymi nauczycielami i specjalistami realizują, określone w programie, zintegrowane działania i zajęcia;
  • organizują wspólnie z innymi nauczycielami i specjalistami pracę wychowawczą z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym;
  • uczestniczą, w miarę potrzeb, w zajęciach edukacyjnych prowadzonych przez nauczycieli oraz w, określonych w programie, zintegrowanych działaniach i zajęciach realizowanych przez nauczycieli i specjalistów;
  • udzielają pomocy nauczycielom prowadzącym zajęcia edukacyjne oraz nauczycielom i specjalistom realizującym, określone w programie, zintegrowane działania i zajęcia w doborze form i metod pracy z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym.

Z kolei specjaliści i pomoc nauczyciela realizują zadania wyznaczone przez dyrektora przedszkola lub szkoły, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną – przez osobę kierującą inną formą wychowania przedszkolnego.

Dla odmiany zatrudnianie asystentów nauczyciela odbywa się na podstawie wymienionych wyżej przepisów rozporządzenia oraz na podstawie art. 7 ust. 1e ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2004 r., poz. 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem w szkole podstawowej, w tym specjalnej i integracyjnej, może być zatrudniony asystent nauczyciela prowadzącego zajęcia w klasach I–III lub asystent wychowawcy świetlicy. Asystent wykonuje zadania wyłącznie pod kierunkiem nauczyciela lub wychowawcy świetlicy.    

Nauczycielem wspomagającym  może być osoba, która posiada kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej,  bez określenia w zakresie jakiej pedagogiki specjalnej wskazany nauczyciel powinien posiadać kwalifikacje.

Przepisy prawa wskazują, że nauczycielem wspomagającym może być osoba, która posiada kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej, bez określenia w zakresie jakiej pedagogiki specjalnej wskazany nauczyciel powinien posiadać kwalifikacje. 
Kwalifikacje nauczyciela wspomagającego powinny być ustalone w zależności od typu szkoły – na podstawie §§ 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1264).

Zgodnie z tymi przepisami kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela posiada osoba, która ukończyła:

  • studia magisterskie na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami oraz ma przygotowanie pedagogiczne;
  • studia magisterskie na kierunku, którego zakres określony w standardzie kształcenia dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, oraz ma przygotowanie pedagogiczne;
  • studia magisterskie na kierunku (specjalności) innym niż wymienione wyżej i studia podyplomowe w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć oraz ma przygotowanie pedagogiczne.

Ponadto kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjach i zasadniczych szkołach zawodowych...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy