Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

12 marca 2019

NR 100 (Marzec 2019)

Zmiany w zakresie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli

0 57

Zmiany regulacji prawnych prowadzą do sytuacji, w której zachodzi konieczność uaktualnienia przepisów dotyczących nauczycieli pracujących w poszczególnych rodzajach szkół, przedszkoli i placówek oświatowych. Przykładem jest ostatnia z ustaw oświatowych, której zapisy wręcz wymuszają zmiany w rozporządzeniu określającym szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli. Z tego też względu przypomnieć należy obowiązujące w tym zakresie regulacje, wskazując jednocześnie zmiany, jakie zostaną niebawem wprowadzone.

W zakresie szeroko rozumianej polityki kadrowej dyrektora przedszkola podstawę prawną działań stanowią zapisy:

  • ustawy Karta Nauczyciela1,
  • ustawy Kodeks pracy2,
  • artykułu 7 ustawy o pracownikach samorządowych3 – „czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki wykonuje kierownik jednostki organizacyjnej”,
  • ustawy Prawo oświatowe4,
  • ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe5,
  • ustawy o finansowaniu zadań oświatowych6,
  • od stycznia 2019 r. również ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw7.

Już samych regulacji ustawowych jest niemało, a ponadto dyrektor przedszkola musi pamiętać, że podstawę nawiązania stosunku pracy stanowią posiadane kwalifikacje i kompetencje zawodowe. W przypadku nauczycieli podstawą decyzji kadrowych w tym względzie nadal jest rozporządzenie 
Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli8. Wpływ na decyzje kadrowe dyrektora przedszkola ma również stopień awansu zawodowego nauczyciela. Pod uwagę trzeba brać także rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela9. W tym miejscu zwracam szczególną uwagę na jeden element nowej regulacji prawnej w tym zakresie, który ma istotny wpływ na kształtowanie zapisów dotyczących wymagań kwalifikacyjnych dla nauczycieli. W punkcie II.1 znalazły się zapisy: „Kształcenie na studiach pierwszego stopnia obejmuje wyłącznie przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela w przedszkolach i szkołach podstawowych, a na studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich – do pracy we wszystkich typach szkół i rodzajach placówek”.
Zanim przejdziemy do omawiania zmian w obowiązujących wymaganiach kwalifikacyjnych, należy wyjaśnić znaczenie niektórych pojęć, które występują w opisie kwalifikacyjnym. Zgodnie z definicjami opracowanymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej pod pojęciem:

  1. przygotowania pedagogicznego – należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin, w powiązaniu z kierunkiem (ze specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną – w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. W przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego;
  2. kierunku, którego efekty kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym10, w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym – należy rozumieć także:
  • kierunek, którego zakres określony w standardach nauczania, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym11, dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, lub
  • kierunek, którego zakres określony w standardach kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2011 r., dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym12.

Punkt ten będzie teraz miał zmienione brzmienie: pod pojęciem kierunku, którego efekty uczenia się, o których mowa w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji13 w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym – należy przez to rozumieć także:

  • kierunek, którego efekty kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym14, w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, lub
  • kierunek, którego zakres określony w standardach nauczania, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym15, dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, lub
  • kierunek, którego zakres określony w standardach kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2011 r., dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym;
  1. zakładu kształcenia nauczycieli – należy rozumieć kolegium nauczycielskie, nauczycielskie kolegium języków obcych, studium nauczycielskie, studium wychowania przedszkolnego, studium nauczania początkowego lub pedagogiczne studium techniczne;
  2. kursu pedagogicznego – należy rozumieć kurs kwalifikacyjny z zakresu określonego przedmiotu, prowadzonych zajęć lub przygotowania pedagogicznego, organizowany zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, którego ukończenie umożliwia nauczycielowi z udokumentowanym poziomem wykształcenia wymaganym od nauczycieli danego typu szkoły lub placówki uzyskanie kwalifikacji do nauczania przedmiotu, prowadzenia zajęć lub przygotowania pedagogicznego.

Po uściśleniu tych pojęć można przejść do obowiązujących wymagań kwalifikacyjnych. Zgodnie z aktualnym brzmieniem § 3 ust. 1 rozporządzenia MEN kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w placówkach doskonalenia nauczycieli, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, b...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy