Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

13 lutego 2018

NR 86 (Listopad 2017)

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka ważnym zadaniem przedszkola

472

Każdy rodzic, kiedy rodzi się jego dziecko, ma nadzieję, że będzie ono zdrowe i sprawne. Niestety nie zawsze tak jest. Czasami rozwój dziecka przebiega nieprawidłowo od samego początku albo istnieje uzasadnione zagrożenie, że będzie poważnie opóźniony. Co roku w Polsce średnio od 1,3 do 6% dzieci rodzi się z różnymi wadami wrodzonymi bądź problemami zwiastującymi ryzyko niepełnosprawności.

 

Trudno ustalić wielkość populacji dzieci z różnymi wadami wrodzonymi bądź problemami zwiastującymi ryzyko niepełnosprawności w wieku od 0 do 7 lat, gdyż nie ma w Polsce precyzyjnych i aktualnych danych na ten temat. Rejestry małych dzieci – według kategorii niepełnosprawności WHO lub kryterium stosowanego w oświacie – prowadzone są przez różne podmioty, częściowo przez służbę zdrowia, pomoc społeczną, publiczne i niepubliczne placówki oświatowe oraz stowarzyszenia zajmujące się organizowaniem ośrodków wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. 

Dlaczego WWR jest tak ważne?

Wcześniactwo, wady wrodzone czy inne choroby i zaburzenia wiążą się z poważnymi konsekwencjami rozwojowymi i funkcjonalnymi, które w znacznym stopniu mogą ograniczać dziecko w poznawaniu świata, rozumieniu i inicjowaniu zmian w swoim otoczeniu oraz komunikowaniu się z rodzicami. Trudności te są tym większe i rozleglejsze, im więcej schorzeń posiada dziecko. Dlatego lekarze, psycholodzy, terapeuci i rehabilitanci wskazują wiele argumentów przemawiających na korzyść wielospecjalistycznej, systemowej pomocy, jakiej należy udzielać tak małym, a już niepełnosprawnym dzieciom, bowiem:

  • z wyjątkowo dużą plastycznością centralnego układu nerwowego we wczesnym okresie rozwoju wiąże się możliwość korekcji zaburzonych funkcji i kompensacji deficytów, w ciągu pierwszych czterech lat życia dziecka wytwarza się połowa wszystkich połączeń pomiędzy komórkami mózgowymi, które umożliwiają późniejszą naukę;
  • większa jest możliwość zahamowania rozwoju zaburzeń o postępującym przebiegu, a czasami nawet całkowitego zatrzymania niekorzystnych zmian;
  • większa jest podatność małych dzieci na postępowanie rewalidacyjne i w efekcie szybsze postępy usprawniania, łatwiejsze generalizowanie przez dzieci wypracowanych umiejętności i nawyków;
  • rodzice małych dzieci mają więcej nadziei, sił, zapału i wiary, dlatego są bardziej zaangażowani we współpracę ze specjalistami i we własny udział w terapii dziecka;
  • istnieje ryzyko narastania wielu niekorygowanych zaburzeń wraz z wiekiem, co skutkować może utrudnieniem terapii oraz edukacji dzieci starszych.

Dlaczego WWR jest ważnym zadaniem przedszkola?

Po pierwsze: WWR jest systemem oddziaływań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutyczno-edukacyjnych, których podmiotem jest małe dziecko wykazujące nieprawidłowości w rozwoju psychoruchowym oraz jego rodzina. Czy dziecko ma kilka tygodni, kilka miesięcy, czy kilka lat, to jak najszybsze wsparcie jego i rodziców jest warunkiem najbardziej optymalnego 
rozwoju.
Po drugie: WWR jest bezpłatną, kompleksową pomocą skierowaną do najmłodszych dzieci z niepełnosprawnością realizowaną w systemie edukacji.

  • Dziecko może zostać objęte WWRD – w wymiarze od 4 do 8 godzin miesięcznie na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju. Od 1 lutego 2017 r. takie opinie mogą wydawać wyłącznie zespoły orzekające działające w publicznych poradniach 
  • psychologiczno-pedagogicznych, także w poradniach specjalistycznych – właściwych dla miejsca zamieszkania dziecka lub przedszkola, do którego dziecko uczęszcza.
  • Uzyskanie przez dziecko orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nie wyklucza jego udziału w zajęciach organizowanych w ramach WWR. Taką możliwość stwarza od 12 lat prawo oświatowe, a od 1 września 2017 r. także nowe rozporządzenie MEN z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. z 30 sierpnia 2017 r., poz. 1635), które określa warunki wspierania dziecka w celu pobudzania jego psychoruchowego i społecznego rozwoju od chwili wykrycia niepełnosprawności do momentu podjęcia nauki w szkole. 

Wczesne wspomaganie może być organizowane m.in. w publicznych i niepublicznych: przedszkolach, w tym specjalnych, oraz innych formach wychowania przedszkolnego, a także w szkołach podstawowych i placówkach oświatowych, o ile:

1. Zatrudniają one kadrę posiadającą kwalifikacje do prowadzenia zajęć w ramach wczesnego wspomagania, którą stanowi w zależności od potrzeb 
dziecka:

  • Psycholog – odpowiedzialny jest za rozpoznanie możliwości psychofizycznych dzieci poprzez prowadzenie badań, obserwacji i działań postdiagnostycznych. Dokonuje on oceny rozwoju psychicznego, analizuje stan emocjonalny oraz społeczny dziecka, jak również możliwości intelektualne. Jest on też osobą, która przede wszystkim oferuje wsparcie rodzinie dziecka w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych. Poszerza wiedzę rodziców w zakresie pracy z dzieckiem w domu poprzez organizację indywidualnych konsultacji i rozmów. 
  • Pedagog specjalny – najogólniej mówiąc, prowadzi terapię pedagogiczną, która obejmuje wiele form zajęć w zakresie stymulacji rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego dziecka. Prowadzi ćwiczenia w zakresie usprawniania: percepcji wzrokowej i słuchowej, spostrzegania, koordynacji wzrokowo-ruchowej, koncentracji uwagi i myślenia, sprawności manualnych, grafomotorycznych, orientacji przestrzennej i świadomości własnego ciała, integracji zmysłów, a także prowadzi trening samodzielności i samoobsługi.
  • Logopeda – ocenia czynności fizojologiczne (ssanie, połykanie itp.), aparat mowy, rozwój komunikacji, prowadzi terapię logopedyczną – kształtuje, doskonali mowę i umiejętność komunikowania się dziecka poprzez różnego rodzaju zabawy stymulujące rozwój mowy, ćwiczenia usprawniające pracę aparatu mowy – w razie
  • konieczności wprowadza metody komunikacji wspomagającej lub alternatywnej (zastępczej) oraz wspiera rodzinę.
  • Terapeuci innych specjalności: fizjoterapeuci, rehabilitanci, hipoterapeuci, dogoterapeuci itp.

Warunkiem koniecznym w pracy tych specjalistów jest stała wymiana informacji, wzajemne konsultacje i wspólne rozwiązywanie problemów, wspólna dbałość o to, by wspieranie rozwoju dziecka przynosiło największe efekty.

2 Dysponują pomieszczeniami do prowadzenia zajęć w ramach wczesnego wspomagania indywidualnie i w grupie, wyposażonymi w sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne odpowiednie do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci.
 

Dyrektor przedszkola, które spełnia ww. wymagania, powołuje zespół wczesnego wspomagania rozwoju dziecka po otrzymaniu wspomnianej opinii PPP. Ustala też – w porozumieniu z rodzicami – miejsce odbywania się zajęć WWR, przy czym dla dzieci, któ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy