Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

24 lutego 2018

NR 80 (Marzec 2017)

Świadczenia kompensacyjne

0 189

Świadczenia kompensacyjne zostały nauczycielom przyznane ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. Nr 97, poz. 800).

 

Prawo do świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługuje nauczycielom zatrudnionym w:

  • publicznych i niepublicznych przedszkolach,
  • szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,
  • publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.

Zgodnie z art. 4 świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki:

  1. osiągnęli określony wiek:
    • 55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2017–2018,
    • 55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2019–2020,
    • 55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2021–2022,
    • 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2023–2024,
    • 56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2025–2026,
    • 57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2027–2028,
    • 58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2029–2030,
    • 59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2031–2032;
  2. mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego oraz w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć;
  3. rozwiązali stosunek pracy, przy czym jeśli ma kilku pracodawców, oznacza to rozwiązanie stosunku pracy z każdym z nich, bez względu na wymiary czasu pracy – dotyczy to nie tylko oświaty, ale też innych pracodawców.

Należy pamiętać, że nauczycielom spełniającym warunki dotyczące wieku i miejsca zatrudnienia świadczenie przysługuje również w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy z powodu:

  • rozwiązania stosunku pracy w wyniku likwidacji szkoły lub placówki albo częściowej likwidacji szkoły lub placówki,
  • przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny,
  • przywrócenia do pracy nauczyciela pozostającego w stanie nieczynnym.

Do 30 lat stażu wlicza się okresy składkowe i okresy nieskładkowe, z tym że tych drugich nie może być więcej niż 1/3 udowodnionych składkowych. Jeżeli występuje zbieg okresów, to zalicza się korzystniejszy.

Nauczyciel musi też wykazać co najmniej 20 lat pracy w placówkach oświatowych. Do okresów tych nie zaliczy się:

  • czasu niezdolności do pracy, za który wypłacone zostało wynagrodzenie, zasiłek chorobowy lub świadczenie 
  • rehabilitacyjne,
  • urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu wychowawczego,
  • urlopu dla poratowania zdrowia,
  • pozostawania w stanie nieczynnym,
  • przebywania na urlopie udzielonym w związku z dalszym kształceniem się,
  • służby wojskowej,
  • urlopu bezpłatnego,
  • czasu niewykonywania pracy, za który nauczycielowi wypłacono na podstawie Karty Nauczyciela wynagrodzenie za czas usprawiedliwionej nieobecności.

Trzeba pamiętać również, że nauczycielska praca musi być wykonywana w co najmniej 1/2 obowiązującego wymiaru czasu pracy.

Świadczenie kompensacyjne przysługuje, jeżeli ostatnim stosunkiem pracy przed przejściem na nie był stosunek pracy w oświacie. Jeżeli nauczyciel pozostawał równocześnie w różnych stosunkach pracy, w tym poza szkolnictwem, to nabędzie prawo do świadczenia kompensacyjnego, pod warunkiem że te stosunki pracy zostaną rozwiązane nie później niż w dniu rozwiązania stosunku pracy w oświacie.

Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa. W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego prawo do świadczenia powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia.

Prawo do świadczenia ustaje natomiast z dniem:

  1. poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego;
  2. poprzedzającym dzień osiągnięcia przez uprawnionego wieku:
    • 60 lat – w przypadku kobiet,
    • 65 lat – w przypadku mężczyzn
    • – jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego 
    • organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;
  3. śmierci uprawnionego.

Do 30 lat stażu wlicza się okresy składkowe i okresy nieskładkowe, z tym że tych drugich nie może być więcej niż 1/3 udowodnionych składkowych. Jeżeli występuje zbieg okresów, to zalicza się korzystniejszy.

Warto także pamiętać, że inaczej niż w przypadku emerytur pomostowych prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu, jeśli nauczyciel podejmie pracę w jednostkach, o których mowa powyżej.

Ważne jest nie to, jaką pracę się wykonuje, ale gdzie wolno pracować bez groźby automatycznego zawieszenia świadczenia na stanowisku niepedagogicznym – np. w kuratorium oświaty i okręgowej komisji egzaminacyjnej. Można więc być pracownikiem ds. ekonomicznych w kuratorium, ale nie można w podstawówce.
Jednak ograniczenia w dorabianiu do świadczeń z ZUS obowiązują tylko do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

To zaś oznacza, że kobieta, która przeszła na świadczenie kompensacyjne np. w wieku 59 lat, nie będzie mogła przez rok pracować w szkole (aby nie utracić świadczenia), ale potem może do niej wrócić. Po osiągnięciu 60 lat otrzyma normalną emeryturę, którą może łączyć z zarobkowaniem, bez groźby jej zmniejszenia lub zawieszenia.

Prawo...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy