Dołącz do czytelników
Brak wyników

Przedszkole niepubliczne

22 lutego 2018

NR 83 (Czerwiec 2017)

Rozliczanie dotacji samorządowej a obowiązki organu prowadzącego przedszkole w zakresie opisywania faktur

0 296

W praktyce duże wątpliwości budzi stosowany przez gminy wymóg sporządzania konkretnych adnotacji na dokumentach potwierdzających wydatkowanie dotacji samorządowej na działalność niepublicznego przedszkola. W tym zakresie różne są również stanowiska sądów administracyjnych. Warto zapoznać się z najważniejszymi regulacjami w tym zakresie, aby nie popełnić błędu.

 

Określenie przez gminy zasad opisywania dokumentów finansowo-księgowych

Należałoby przypomnieć, że dotacja przyznana przez gminę niepublicznemu przedszkolu może być przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, i wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących (z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego) oraz na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 z późn. zm.). Jednocześnie rada gminy lub miasta jest uprawniona do uchwalenia m.in. trybu rozliczania dotacji, zakresu danych, które powinny być zawarte w rozliczeniu wykorzystania dotacji, oraz terminu i sposobu rozliczenia dotacji (art. 90 ust. 4 UoSO). W związku z tym wiele gmin uchwala  zasady opisywania faktur i rachunków, co ma upraszczać kontrolę wydatkowania dotacji i w sposób czytelny wskazywać na związek danego wydatku z działalnością dydaktyczną, opiekuńczą i wychowawczą przedszkola. 

 

Orzecznictwo

W jednej ze spraw rozpatrywanych przez WSA w Olsztynie (wyrok z dnia 19 lutego 2015 r., I SA/Ol 7/15, LEX nr 1 653 006) wymagane było dodanie na dokumentach finansowo-
-księgowych dotyczących wydatkowania środków finansowych pochodzących z dotacji adnotacji: „Sfinansowano z dotacji gminy… w kwocie…”. Inne gminy taki wymóg poszerzają także np. o przystawianie pieczęci przedszkola oraz stosowanie numeracji dokumentów w kolejności, w jakiej wydatki zostały pokryte z dotacji w danym roku. WSA w Olsztynie, opowiadając się za możliwością wprowadzenia takich obowiązków, argumentował, 
że prawo kontroli wykorzystania udzielonej dotacji pozostaje w ścisłym związku z zasadą jawności i przejrzystości gospodarowania środkami publicznymi, co do których obowiązują szczególne zasady weryfikacji ich wydatkowania przez podmioty niewchodzące w skład sektora finansów publicznych. Cele te, w odniesieniu do dotacji oświatowych, są realizowane przez stanowienie  aktów prawa miejscowego określających szczegółowe procedury kontroli wykorzystania dotacji, zaś wprowadzenie obowiązku sporządzania odpowiednich zapisów na fakturach nie wykracza poza niezbędną potrzebę takiego ewidencjonowania wydatków, by stanowiła ona nadmierne obciążenie dotowanego.

Wiele gmin uchwala zasady opisywania faktur i rachunków, co ma upraszczać kontrolę wydatkowania dotacji i w sposób czytelny wskazywać na związek danego wydatku z działalnością dydaktyczną, opiekuńczą i wychowawczą przedszkola.

Czy wymóg opisywania dokumentów jest zgodny z prawem?

W sprawie, którą NSA w Warszawie rozstrzygnął wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 r. (II GSK 1240/15, LEX nr 2 205 266), osoba prowadząca kwestionowała prawo gminy do narzucania sposobu opisywania faktur i rachunków oraz podniosła, że jeśli wykaże, że prowadzi rachunkowość zgodnie z prawem, w sposób umożliwiający potwierdzenie wydatków sfinansowanych z dotacji, a także przedstawi faktury bez szczególnego sposobu opisu, ale niewątpliwie potwierdzające wydatek na zgodny z ustawą cel, to działa zgodnie z prawem i nie można od niej wymagać dokonywania dodatkowych czynności. Jeśli natomiast gmina nie zgodzi się z rozliczeniem dotacji dokonanym na podstawie takich dokumentów, może wskazać, które wydatki jej zdaniem nie mogą być sfinansowane z udzielonej dotacji, oraz powołać podstawę prawną.

NSA zgodził się ze stanowiskiem osoby prowadzącej przedszkole i stwierdził, że wyznaczony przez gminę obowiązek opisywania faktur i rachunków na potrzeby rozliczania dotacji nie mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego z art. 90 ust. 4 UoSO do ustalania trybu rozliczania dotacji, w tym terminu i sposobu rozliczenia dotacji. Samo określenie „tryb rozliczania dotacji oraz termin i sposób rozliczenia dotacji” należy odnosić do czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu księgowości i rachunkowości. Tryb rozliczania oznacza, zdaniem sądu, zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji oraz sprawozdawczości dla organu dotującego. Rada gminy nie jest zatem upoważniona do ingerowania w sposób opisu (dekretacji) dokumentów źródłowych, a zatem nie może regulować aktem prawa miejscowego zasad prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej przez podmioty otrzymujące dotacje.

Rację przyznano w innej sprawie również spółce prowadzącej niepubliczne przedszkole, która wskazywała, że w związku z kontrolą wydatkowania dotacji gmina może dokonać merytorycznej oceny dokumentacji w kierunku, czy beneficjent spożytkował dotację w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa, czy też dopuścił się jakichkolwiek naruszeń w zakresie dysponowania środkami publicznymi, bez jednoczesnego zobowiązywania go do sporządzania opisów dokumentacji finansowej. Sądy administracyjne obydwu instancji uznały, że gmina nie jest upoważniona do narzucania zasad dekretowania dokumentacji finansowo-księgowej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2015 r. II GSK 1882/14, LEX nr 1 665 724), a ponadto, że gmina lub miasto nie mogą przerzucać na kontrolowanego obowiązku sporządzania w toku kontroli na żądanie kontrolującego odpisów lub wyciągów z dokumentów, a także zestawień i obliczeń opartych na dokumentach. Również taki zapis znalazł się  w uchwale rady gminy w zakresie rozliczania dotacji.

Za powyższą, korzystną dla organów prowadzących niepubliczne jednostki oświatowe, wykładnią art. 90 ust. 4 UoSO w kontekście o...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy