Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

10 stycznia 2019

NR 98 (Styczeń 2019)

Przedszkolak z rodziny patchworkowej

0 91

Terminem patchwork określa się „posklejaną” rodzinę, w której swego rodzaju „kawałki” stanowią obecni i byli partnerzy, wspólne dzieci, a także te pochodzące z poprzednich związków, teściowie, eksteściowie oraz pozostali krewni, wchodzący w skład starej i nowej struktury rodziny. Według biura informacji ONZ w Polsce jest ponad milion takich rodzin. To oznacza, że tylu dorosłych wciela się w role macoch i ojczymów, a ich dzieci – w role pasierbów i pasierbic.

Scenariuszy funkcjonowania rodziny patchworkowej jest tyle, ile jest takich rodzin. Każda z nich jest inna i nie da się w niej stosować prostych modeli wyniesionych z rodziny klasycznej. Macocha to przecież nie matka, ojczym nie jest po prostu ojcem, a od pasierbów nie do końca można oczekiwać tego samego, czego od własnych dzieci. Rodzina patchworkowa składa się z wielu różnych osobowości, kultur, przyzwyczajeń i typów zachowań. Właśnie obecność dzieci z poprzedniego małżeństwa nadaje jej specyficzny charakter. One najmocniej przeżywają wszystkie zdarzenia dotyczące rodziny, w której żyją, czego wyraz mogą dawać zarówno w domu, jak i w szkole.

Prawne aspekty relacji na linii przedszkole – rodzina patchworkowa

Przedszkole ma ustawowy obowiązek współpracy z rodzicami i prawnymi opiekunami we wszystkich sprawach dotyczących ich dziecka. Nie ma tu znaczenia status rodziny, z której to dziecko pochodzi. Obszary współpracy określają odpowiednie przepisy oraz statut przedszkola, z których jasno wynika, że zarówno matka, jak i ojciec mają prawo pozyskiwać informację o swoim dziecku, jego postępach, szczególnych uzdolnieniach i trudnościach. 
Nawiązując relacje i współpracę z rodziną patchworkową, nauczycielki powinny znać i respektować kompetencje osób dorosłych tworzących tę rodzinę, a także ich uwarunkowania prawne. Nie istnieje bowiem przepis powszechnie obowiązującego prawa, który stanowiłby, kto może współpracować z przedszkolem lub szkołą, uzyskiwać informację o procesie wychowania dziecka i przebiegu jego edukacji. To wynika z norm dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej.

  • Rodzice biologiczni – ustawowi przedstawiciele swoich dzieci. Zgodnie z obowiązującymi od sierpnia 2015 r. przepisami znowelizowanego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego zasadą jest, iż sąd w wyroku rozwodowym powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Rozstający się rodzice mogą sami porozumieć się między sobą w sprawie opieki oraz wychowania dzieci i ustalić, w jaki sposób będą podejmować najważniejsze decyzje ich dotyczące, jak będą się dzielić opieką i kosztami ich utrzymania, z kim będą one mieszkać, kto i jaką drogą będzie kontaktował się z ich przedszkolem/szkołą, kogo mogą upoważnić w swoim imieniu do takich kontaktów. Jeśli jednak rodzice nie potrafią się porozumieć, sąd – niezależnie od posiadanej przez nich władzy rodzicielskiej – ustala formy i terminy odwiedzin, spotkań i porozumiewania się z dzieckiem. 
  • Macocha i ojczym – osoby te, chociaż bez wątpienia są w kręgu najbliższej rodziny i uczestniczą w codziennym wychowaniu małoletniego dziecka, nie mają statusu jego ustawowego przedstawiciela. Potocznie nazywa się tak przybranych rodziców, w sytuacji gdy rodzic po rozwodzie zawiera kolejny związek małżeński. Wówczas dla dzieci ze związku z poprzednim małżonkiem nowy członek rodziny, zgodnie z polskim prawem, staje się powinowatym pierwszego stopnia w linii prostej, lecz nie ma on żadnych praw rodzicielskich w stosunku do dziecka małżonka. Ten stan rzeczy zmienia instytucja adopcji, gdyż przysposobienie dziecka małżonka skutkuje powstaniem trwałej więzi między przysposabiającym a przysposobionym, jak między rodzicem a dzieckiem. W takiej sytuacji macocha i ojczym mogą korzystać z wszelkich praw przysługujących rodzicom dziecka, także w przedszkolu.
  • Opiekun faktyczny – osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem ze wskazania rodzica, bez obowiązku prawnego. Może nim zostać partner rodzica w rodzinie patchworkowej, w której nie doszło do zalegalizowania związku. 
    Rodzice są wyłącznymi przedstawicielami ustawowymi swoich dzieci i mają pełną władzę rodzicielską, bez względu na to, czy rodzina, którą założyli powtórnie, jest rodziną formalną, czy nieformalną z punktu widzenia prawa. Jeśli po rozstaniu się dziecko pozostaje pod ich wspólną opieką, to zarówno matka, jak i ojciec ma prawo samodzielnie działać jako ustawowy przedstawiciel dziecka. Ka...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy