Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

6 kwietnia 2021

NR 120 (Kwiecień 2021)

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna a RODO

30

Chociaż RODO obowiązuje od trzech lat, to jego przepisy w dalszym ciągu budzą u nauczycieli emocje i nie zawsze odpowiedzialne podejście do ich interpretacji oraz stosowania. Czasami prowadzi to do różnych sytuacji, mających także poważne, negatywne konsekwencje, głównie w zakresie nieprzestrzegania obowiązku ochrony danych dzieci, w tym objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną.

Nie wszyscy też pamiętają, że poza RODO do obowiązku zachowania tzw. tajemnicy nauczycielskiej, czyli zachowania w poufności informacji na temat swoich podopiecznych, obligują nauczycieli także inne przepisy prawa, jak art. 30a ustawy Prawo oświatowe oraz art. 13b ustawy o systemie oświaty, który mówi: Nauczyciele są obowiązani do zachowania w poufności informacji uzyskanych w związku z pełnioną funkcją lub wykonywaną pracą, dotyczących zdrowia, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, możliwości psychofizycznych, seksualności, orientacji seksualnej, pochodzenia rasowego lub etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub światopoglądowych uczniów. 

Udzielenie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom w przedszkolu jest realizacją systemowych zadań tej placówki, nałożonych przepisami prawa. Każda osoba korzystająca z takiej pomocy ma założoną indywidualną teczkę zawierającą dokumentację badań i czynności uzupełniających prowadzonych nie tylko przez pedagoga czy psychologa, lecz także przez logopedę, doradcę zawodowego, terapeutę psychologicznego, lekarza lub innego specjalistę. Nauczyciele i specjaliści prowadzący z dzieckiem zajęcia będące formą pomocy psychologiczno-pedagogicznej prowadzą także dokumentację w formie dzienników. Administratorem danych zawartych w tej dokumentacji jest oczywiście przedszkole. 

POLECAMY

Ważne!

  • Administratorem danych osobowych dzieci jest ten, kto decyduje o celach i środkach przetwarzania danych, czyli przedszkole, które reprezentuje dyrektor.
  • Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej objęte jest RODO, gdyż prowadzona w związku z tym dokumentacja zawiera dane osobowe, w tym dane szczególnie chronione, tzw. wrażliwe (art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych).

Dylematy dyrektora

Osoba pełniąca funkcję dyrektora przedszkola ma bardzo dużo pracy, więc w ramach kontroli zarządczej deleguje niektóre uprawnienia na swoich pracowników. Tak często bywa w przypadku pedagoga, który staje się decyzją dyrektora koordynatorem ds. organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu. 

Fakt ten nie zwalnia jednak dyrektora z odpowiedzialności za: 

  • zapewnienie zgodnego z przepisami prawa przetwarzania danych osobowych dzieci objętych tą pomocą;
  • działania wszystkich osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych w podległej mu jednostce.

To dlatego w kontekście RODO tak ważne jest rozwianie wszelkich wątpliwości z tym związanych.

Rodzice przekazali przedszkolu opinię PPP w sprawie objęcia ich córki pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Kto jest upoważniony do zapoznania się z treścią tej opinii?

Informacje na temat dziecka zawarte w opinii oraz w orzeczeniu dostępne są tylko dla nauczycieli i specjalistów prowadzących z nim zajęcia. To oni, na podstawie tej opinii, mają obowiązek indywidualizować pracę na obowiązkowych i dodatkowych zajęciach edukacyjnych, odpowiednio do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych tego dziecka. Nie ma przy tym podstaw do ujawniania treści opinii nauczycielom, którzy nie pracują z tym dzieckiem, którym te informacje do niczego nie są potrzebne. 

Piotruś – z uwagi na spektrum autyzmu – objęty jest indywidualną terapią psychologiczną oraz zajęciami rozwijającymi kompetencje emocjonalno-społeczne. Rodzice z jego grupy skarżą się na zachowanie chłopca wobec ich dzieci. Czy na zebraniu można wyjaśnić im problem chłopca, powołując się na diagnozę medyczno-psychologiczną?

Nie ma takiej możliwości, gdyż nauczyciele zobowiązani są do przestrzegania tajemnicy nauczycielskiej, czyli zachowania poufności informacji dotyczących zdrowia, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka, zarówno w kontaktach z pozostałymi dziećmi, jak też z ich rodzicami oraz osobami niezatrudnionymi w danej placówce. Rodzice Piotrusia mogą osobiście wyrazić zgodę na ujawnienie – przez wychowawczynię czy pedagoga lub psychologa – określonych informacji w związku z realizacją zaleceń zawartych w orzeczeniu lub sami zechcą je przekazać podczas zebrania. 
Rodzice Basi poinformowali logopedę pracującego z ich córką, że choruje ona od trzech miesięcy na cukrzycę. Nie wyrazili jednak zgody na poinformowanie o tym dyrektorki i innych nauczycielek. Czy w związku z tym, że w szkole mogą nastąpić różne powikłania stanu zdrowia dziecka, logopeda może nie respektować tego zakazu?

Tak, ale tylko w przypadku zagrożenia zdrowia dziewczynki. Wówczas każdy nauczyciel ma prawo do odstąpienia od zachowania poufności w zakresie danych wrażliwych i może/powinien zwrócić się o pomoc do innych osób i służb medycznych, przekazując im niezbędne informacje o dziecku, w tym o jego chorobie.

Dzielnicowy/pracownik socjalny/asystent rodziny wystąpił z prośbą o informacje o Kamilu, w tym o wgląd w dokumentację pomocy psychologiczno-pedagogicznej zawartą w jego indywidualnej teczce. Czy przedszkole ma obowiązek udostępnić ten dokument?

Udostępnienie informacji o dzieciach innym osobom i instytucjom powinno jasno wynikać z przepisów prawa. Aby przedszkole mogło udostępnić takie informacje, powinno mieć wniosek od danego organu ze wskazaniem przepisu prawa, na podstawie którego żąda udzielenia konkretnych danych osobowych dziecka danej placówki. Udostępnienie danych może nastąpić wyłącznie w takim zakresie, jaki jest wymagany do realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na podmiot wnioskujący o ich udostępnienie. 

  • W przypadku jednostek pomocy społecznej takim przepisem, na podstawie którego GOPS, MOPS, PCPR mogą żądać informacji od przedszkola o dziecku, jest np. art. 9 ust. 1, art. 19 ust. 2, art. 105 ust. 1, art. 121 ustawy o pomocy społecznej. Te instytucje nie mogą jednak wystąpić o pełną dokumentację związaną z edukacją i wychowaniem dziecka, bo w ten sposób pozyskałyby informacje wykraczające poza przedmiot rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczeń z pomocy społecznej, ustalenia wysokości odpłatności za świadczenia z pomocy społecznej lub weryfikacji uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej, wysokości tych świadczeń lub odpłatności za te świadczenia.
  • Ustawa o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 z późn. zm.) mówi, że policjanci, wykonując czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze lub administracyjno-porządkowe, są uprawnieni do żądania udzielenia im informacji przez przedszkole, w tym także niejawnych, oraz udostępnienia dokumentów dotyczących dzieci.

Terapeuta pedagogiczny pracujący z Magdą domaga się, aby jej rodzice nagrywali i przesyłali mu na skrzynkę pocztową wideo prezentujące wykonywane przez nią ćwiczenia zadawane do domu. Rodzice nie wyrażają zgody i powołują się na RODO. Czy mają rację?

Przedszkole nie ma żadnych podstaw, aby gromadzić takie dane. Nauczyciel-terapeuta wykonuje swoje zadania w imieniu i na rzecz przedszkola, ale to ono jest administratorem danych dzieci – także ich wizerunku – i ponosi odpowiedzialność za to, żeby wszystko było zgodne z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych. W Polsce przepisy dotyczące ochrony wizerunku dziecka normuje...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy