Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

3 grudnia 2020

NR 116 (Grudzień 2020)

Nieprawidłowości w zatrudnianiu pedagoga/psychologa w przedszkolu

65

Przedszkole dyrektorem stoi. Nauczycielem, który z chwilą powierzenia mu tej funkcji kierowniczej odpowiada za wszystko, co dzieje się w placówce – także za organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Do realizacji zadań wynikających z tej pomocy zatrudniani są specjaliści: pedagodzy, psycholodzy, logopedzi i terapeuci pedagogiczni. Protokoły z ewaluacji zewnętrznej organów nadzoru pedagogicznego oraz przedszkolna codzienność dowodzą, że w tej kwestii dochodzi do wielu nieprawidłowości. 

Przyczyną nieprawidłowości jest najczęściej niewystarczający u kadry kierowniczej poziom wiedzy na temat aktualnie obowiązującego prawa oświatowego oraz umiejętności prawidłowej interpretacji jego zapisów. Oto przykłady będące tego dowodem, wraz z wyjaśnieniem, na czym te nieprawidłowości polegają. 

POLECAMY

Zatrudnianie nauczyciela na stanowisko pedagoga

Problem 1. Umowa
Anna od 1 września br. pracuje w dwóch przedszkolach: 

  • w A – na umowę o pracę na podstawie mianowania w wymiarze 22 godzin tygodniowo; 
  • w B – na umowę-zlecenie w wymiarze 6/22. 

Dyrektor przedszkola A zatrudnił Annę zgodnie z obowiązującym prawem, gdyż pedagog ma status nauczyciela, dlatego jest zatrudniany na podstawie ustawy Karta Nauczyciela, o czym mówi wyraźnie:

  • art. 11: Dyrektor szkoły nawiązuje z nauczycielem stosunek pracy odpowiednio na podstawie umowy o pracę lub mianowania na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez nauczyciela kwalifikacjami oraz zgodnie z posiadanym przez nauczyciela stopniem awansu zawodowego; 
  • art. 10a ust. 1: W przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach (…) nauczycieli zatrudnia się na podstawie umowy o pracę, zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 

Dyrektor przedszkola B dopuścił się nieprawidłowości. Wprawdzie art. 10a ust. 2 dopuszcza podpisanie z nauczycielem – prowadzącym zajęcia bezpośrednio z uczniami lub wychowankami – innej umowy niż umowa o pracę, ale pod pewnymi warunkami:

  • wymiar godzin tych zajęć nie może być wyższy niż 4 godziny tygodniowo;
  • jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.

Wniosek: W przedszkolu B Anna powinna być zatrudniona na umowę o pracę na czas określony.

Zasada ta dotyczy zarówno przedszkoli publicznych, jak i niepublicznych.

Problem 2. Kwalifikacje
Antonina zatrudniona jest od 1 września br. w wymiarze 22 godzin tygodniowo. Dyrektor uznał jej kwalifikacje jako absolwentki pedagogiki resocjalizacyjnej.
 
Aby skutecznie realizować zadania przedszkola w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, dyrektor powinien zadbać przede wszystkim o zgodność zatrudniania nauczycieli i specjalistów z wymaganymi kwalifikacjami do prowadzenia określonego rodzaju zajęć – o czym mówi: 

  • art. 68 ust. 1 pkt 2: Dyrektor szkoły lub placówki w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny, w związku z art. 55 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe: Nadzorowi pedagogicznemu podlega posiadanie przez nauczycieli wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przydzielonych im zajęć;
  • art. 9.1 ust. 1 Karty Nauczyciela, precyzyjnie określający, że: Stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

Oceny kwalifikacji osoby zatrudnianej na stanowisku nauczyciela, a więc również pedagoga dokonuje od 2004 r. tylko dyrektor przedszkola, gdyż jest to jego uprawnienie wynikające z faktu bycia kierownikiem zakładu pracy (art. 68 ust. 5 ustawy Prawo oświatowe). Ocena ta polega na wnikliwym sprawdzeniu, czy dana osoba ma:

  • przygotowanie pedagogiczne, uprawniające do pracy w charakterze nauczyciela w placówce podległej MEN;
  • kwalifikacje zawodowe, uprawniające do bycia pedagogiem w konkretnym typie placówki oświatowej;
  • poprzez porównanie – na podstawie przedłożonych dokumentów – programu ukończonego kierunku/specjalności studiów zatrudnianej osoby z aktualnymi wymogami prawnymi oraz zadaniami, jakie będzie ona realizowała, zajmując stanowisko pedagoga szkolnego w tej właśnie szkole.

Niestety, w przypadku Antoniny dyrektor dopuścił się nieprawidłowości polegającej na zatrudnieniu osoby bez odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. Świadczy o tym definicja przygotowania pedagogicznego zastosowana w § 2 ust. 2 rozporządzenia MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych nauczycieli (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1289). Zgodnie z jego brzmieniem przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktykę pedagogiczną – w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego.

Cytowana definicja wskazuje jednocześnie, że aby kwalifikacje nauczyciela – pedagoga w zakresie posiadania przygotowania pedagogicznego zostały uznane, musi on przedstawić odpowiedni dokument potwierdzający spełnianie obu wymagań jednocześnie, czyli że:

  • nabywanie wiedzy i umiejętności z zakresu pedagogiki, psychologii i dydaktyki szczególnej w formie szkolenia teoretycznego obejmowało co najmniej 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia;
  • odbył pozytywnie ocenioną praktykę pedagogiczną (nie praktykę zawodową) w placówce podległej MEN – w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin.

Wniosek: Dyrektor powinien wystąpić z wnioskiem do kuratora oświaty o wyrażenie zgody na zatrudnienie Antoniny jako nauczyciela niespełniającego wymagań kwalifikacyjnych, odpowiednio to uzasadniając.

Problem 3: Czas pracy/pensum
1. Agata – mając odpowiednie kwalifikacje – wyraziła w br. zgodę na pełnienie w przedszkolu w ramach pensum 25 godzin tygodniowo podwójnej roli:

  • nauczyciela w grupie czterolatków w wymiarze 15 godzin,
  • pedagoga w wymiarze 10 godz.

2. Agnieszka – mając odpowiednie kwalifikacje – w ramach 22-godzinnego tygodniowego pensum pedagoga pełni również obowiązki tzw. nauczyciela wspomagającego w wymiarze 6 godzin.

W przypadku obu tych pedagogów dyrektor dopuścił się nieprawidłowości polegającej na nieuwzględnieniu tzw. pensum łączonego, które należy wyliczyć dla nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk w różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin zajęć. Od 1 września 2018 r. szczegółowy sposób wyliczania pensum łączonego reguluje art. 42 ust. 5c ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta

Nauczyciela, zgodnie z którym: Tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć ustala się jako iloraz łącznej liczby realizowanych godzin i sumy części etatów realizowanych w ramach poszczególnych tygodniowych wymiarów godzin zajęć, przy czym wynik zaokrągla się do pełnych godzin w ten sposób, że czas zajęć do pół godziny pomija się, a powyżej pół godziny liczy się za pełną godzinę. Godziny wyliczone ponad ten wymiar stanowią godziny ponadwymiarowe. 

Zgodnie z art. 42 ust. 3 tygodniowa liczba godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych nauczyciela przedszkola wynosi 25 godzin – w przypadku pracy z sześciolatkami 22 godziny, a tzw. nauczyciela wspomagającego (art. 42 ust. 3, poz. 12) – 20 godzin. Natomiast czas pracy pedagoga, regulowany art. 42 ust. 7 pkt 3b Karty Nauczyciela, nie może przekroczyć 22 godzin tygodniowo. Dyrektor ma więc obowiązek wyliczenia dla Agaty i Agnieszki tzw. pensum łączonego: 

  • Agata: 15 + 10: (15/25 + 10/22) = 25: (0,6 + 0,45) = 25: 1,05 = 23,8
  • Agnieszka: 22: (22/22 + 6/20) = 22: (1 + 0,3) = 22: 1,3 = 16,9

Wniosek: Tygodniowe łączone pensum Agaty wynosi po zaokrągleniu 24 godziny, a wymiar realizowanych przez nią godzin to 25/24. Zatem za 1 godzinę winna ona otrzymać dodatkową zapłatę, bo jest to godzina ponadwymiarowa. Natomiast łączone tygodniowe pensum Agnieszki wynosi po zaokrągleniu 17 godzin, więc za 5 godzin winna otrzymać dodatkową zapłatę, gdyż są to godziny ponadwymiarowe. 

Przydzielanie czynności i zadań pedagogowi z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Problem 1: Zadania obowiązkowe

  • Alicja – w przydziale czynności (pensum 22 godziny tygodniowo) otrzymała m.in. prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych. 
  • Aurelia została zobowiązana – w ramach pensum w wymiarze 11/22 godz./tyg. – do realizowania czynności określonych w rozporządzeniu MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 22 lipca 2020 r., poz. 1280) z wyjątkiem zajęć korekcyjno-kompensacyjnych – te przydzielono jej w ramach godzin ponadwymiarowych.

Obie pedagożki mają dodatkowe kwalifikacje terapeuty pedagogicznego, więc oczywiście mogą prowadzić zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Jednak Alicja – zatrudniona w pełnym wymiarze pensum – nie powinna tego czynić w czasie, który jest przeznaczony na wykony...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy