Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

20 maja 2021

NR 121 (Maj 2021)

Nieprawidłowości w procedurach przedszkolnych dotyczących pomocy psychologiczno-pedagogicznej

27

Placówki oświatowe, w tym przedszkola, uginają się pod ciężarem biurokracji, do piętrzenia której często same się przyczyniają. Opracowują przeróżne regulaminy i procedury, również te dotyczące udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, chociaż żaden przepis prawa oświatowego nie wskazuje obowiązku tworzenia i uchwalania takiego dokumentu. Wszystko, co jest związane z tym obszarem zadaniowym przedszkola, reguluje bowiem ustawa Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 i 1378 i z 2021 r., poz. 4) oraz rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 22 lipca 2020 r., 
poz. 1280). Skoro jednak przedszkola decydują się na tworzenie takiej procedury, to w pierwszej kolejności – zamiast powielać cudze wzory, nie zawsze odpowiedniej jakości – powinny zadbać o jej właściwe opracowanie. Stąd niniejsze wskazówki, na co trzeba szczególnie zwrócić uwagę. 

POLECAMY

1. Krok: Odpowiedni zapis w statucie przedszkola. Ustawa Prawo oświatowe w art. 102 ust. 1 pkt 3 wskazuje wyraźnie, że cele i zadania przedszkola wynikające z przepisów prawa, w tym w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, organizowania opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi, umożliwiania dzieciom podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej, etnicznej, językowej i religijnej, z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa oraz zasad promocji i ochrony zdrowia, powinny być określone w statucie przedszkola. Jeśli więc przedszkole chce dysponować oddzielną procedurą udzielania pomocy p-p, to w statucie powinien znaleźć się zapis upoważniający radę pedagogiczną do jej opracowania. 

Przedszkole ma obowiązek dokumentowania przebiegu organizacji udzielania dzieciom pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

2. Krok: Określenie, czym jest procedura i co się na nią składa. Prawidłowo sporządzona procedura składa się głównie z trzech części (czwartą mogą stanowić załączniki, będące wzorami obowiązujących w placówce dokumentów, dotyczących organizacji i udzielania pomocy p-p):

  • Cel procedury – określa, co to za procedura i jaki cel ma spełnić, np. „Procedura udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Przedszkolu ……, sporządzona na podstawie rozporządzenia MEN z dnia ……, ma na celu:
    • zapewnienie prawidłowego udzielania pomocy każdemu dziecku, które jej potrzebuje;
    • określenie zasad udzielania wsparcia rodzicom i nauczycielom; 
    • określenie szczegółowego trybu postępowania kadry pedagogicznej”. 
  • Zakres stosowania – wskazuje, w jakich sytuacjach będzie stosowana i kto ma jej przestrzegać, np. „Niniejsza procedura stosowana jest w każdym przypadku, czyli:
    • zgłoszenia potrzeby objęcia dziecka pomocą p-p; 
    • gdy taka pomoc jest już udzielana (tu do każdego punktu opis sposobu realizacji);
    • po jej zakończeniu.
  • Do przestrzegania niniejszej procedury zobowiązani są wszyscy nauczyciele i specjaliści zatrudnieni w przedszkolu”. 
  • Odpowiedzialność – precyzyjnie podaje, kto i za co odpowiada. W odniesieniu do przedszkola chodzi o:
    • dyrektora – to on organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną w przedszkolu (§ 4 ust. 1), ustala formy pomocy – zgodnie z ich wykazem dla przedszkoli (§ 6 ust. 1) i wymiar godzin jej udzielania, pisemnie zawiadamia o tym rodziców (udzielają dziecku pomocy p-p w trakcie bieżącej pracy z nim oraz w ustalonych formach (§ 23), ale może też wyznaczyć inną osobę do koordynowania i planowania form pomocy dla dzieci (§ 20 ust. 4, 5, 6, 7 i 13), jak również organizuje wspomaganie przedszkola w celu poprawy jakości udzielanej pomocy (§ 6 ust. 6) itd.; 
    • nauczycieli – oni m.in. rozpoznają indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dziecka … (§ 20 ust. 1, ust. 2 pkt 1), udzielają pomocy p-p w trakcie bieżącej pracy z nim oraz w ustalonych formach (§ 4 ust. 2 oraz § 20 ust. 3), oceniają efektywność udzielonej pomocy i formułują wnioski co do dalszych działań pomocowych wobec dziecka;
    • pedagoga/psychologa, logopedę i terapeutę pedagogicznego – jako specjaliści udzielają przede wszystkim pomocy p-p w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb, prowadzą badania diagnostyczne, oddziaływania profilaktyczne, wspierają rodziców i nauczycieli itd. (§ 24, 25, 27).

W procedurze trzeba wymienić zakres obowiązków i uprawnień tych osób, ze wskazaniem form pomocy, jakie mogą one realizować ze względu na posiadane kwalifikacje zawodowe.

Warto tu również zaznaczyć, że przedszkole ma obowiązek dokumentowania przebiegu organizacji udzielania dzieciom pomocy psychologiczno-pedagogicznej wraz z dokumentacją z badań i czynności uzupełniających prowadzonych przez poszczególnych nauczycieli i specjalistów.

Jeśli przedszkole nie zatrudnia któregoś ze specjalistów wskazanych w przywołanym wyżej rozporządzeniu, to bezprzedmiotowe jest podawanie w procedurze jego zadań. Z chwilą zatrudnienia takiego specjalisty wystarczy dokonać stosownej modyfikacji. 

Gdy w przedszkolu – decyzją dyrektora – został utworzony zespół ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej lub powołano koordynatora tejże pomocy, w tym miejscu należy dokładnie określić jego skład oraz kompetencje. 

3. Krok: Rozważne korzystanie z aktualnie obowiązującego prawa. Polega głównie na tym, żeby nie przenosić/przepisywać do procedury zasad organizacji i udzielania pomocy, co jest uregulowane we wspomnianej ustawie Prawo oświatowe oraz rozporządzeniu MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. Oczywiście trzeba wnikliwie zapoznać się z ich zapisami, ale co najważniejsze – umieć z nich „wyłuskać” wszystko to, co jest dla danego przedszkola istotne, jednak z ważnym zastrzeżeniem. 

Po pierwsze, trzeba to uczynić bez kopiowania całej treści paragrafów, a po drugie – pomijać te treści, które w ogóle nie dotyczą przedszkoli, szczególnie w kwestii obowiązków nauczycieli oraz form pomocy udzielanej dzieciom. 

Skoro na mocy art. 1 ust. 5 ustawy Prawo oświatowe system oświaty w Polsce każdemu dziecku/uczniowi zapewnia m.in. dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do jego możliwości psychofizycznych, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej, która ma charakter powszechny, a korzystanie z niej jest dobrowolne i nieodpłatne – to bezprzedmiotowe jest m.in.:

  • przepisywanie z rozporządzenia o pomocy p-p do procedury całego katalogu przyczyn, z których może wynikać w szczególności potrzeba objęcia dziecka taką pomocą (§ 2 ust. 1 pkt 1–12), tym bardziej że katalog ten nie jest zamknięty, gdyż zawsze należy bra...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy