Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

10 listopada 2020

NR 115 (Listopad 2020)

Nadużycia rady rodziców

22

Rada rodziców działa w większości szkół i przedszkoli samorządowych i najczęściej stanowi realne wsparcie dla dyrektorów tychże placówek. Bywają jednak wyjątki i dochodzi do nadużyć ze srony rady rodziców. Jak się przed nimi zabezpieczyć?

Wprzypadku przedszkoli niesamorządowych o tym, czy w danej jednostce podmiot ten zostaje utworzony, decydują postanowienia statutu, który wskazuje rodzaje organów przedszkola oraz ich kompetencje. Nie ma zatem przeszkód, aby w jednostce niepublicznej została utworzona rada rodziców.

POLECAMY

Podstawowe kompetencje rady rodziców zostały uregulowane w art. 84 ustawy Prawo oświatowe, choć jej uprawnienia wynikają również z innych regulacji.

Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy do kompetencji rady rodziców należy:

  • uchwalanie w porozumieniu z radą pedagogiczną programu wychowawczo-profilaktycznego,
  • opiniowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania,
  • opiniowanie projektu planu finansowego składanego przez dyrektora przedszkola.

Zgodnie natomiast z art. 84 ust. 1 tej regulacji rada rodziców może występować do dyrektora i innych organów przedszkola, organu prowadzącego oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach przedszkola.

Należy zwrócić uwagę na treść tego zapisu, bowiem w istotny sposób ogranicza on kompetencje rady rodziców wyłącznie do występowania z wnioskami oraz opiniami. Rada rodziców nie ma zatem prawa formułowania konkretnych żądań, które mogłyby być obligatoryjne dla podmiotu, do którego rada występuje. W szczególności w odniesieniu do dyrektora rada rodziców nie może występować z żadnymi obligatoryjnymi żądaniami, przykładowo dotyczącymi zmian w organizacji przedszkola, przeprowadzenia remontów, zmian płac pracowników itd. Oczywiście, rada nadal ma prawo formułowania wniosków i opinii, przy czym może to czynić z własnej inicjatywy i nie musi w tym zakresie czekać na pytanie o opinię sformułowane przez dyrektora czy inny podmiot, ale te wszystkie wnioski i opinie, formułowane w dowolnej sprawie dotyczącej pracy placówki, nie mają charakteru wiążącego. Dyrektor ma zatem jedynie obowiązek się z nimi zapoznać, natomiast nie ma obowiązku stosowania się do ewentualnych zaleceń, jakie rada rodziców 
sformułuje.

Ta zasada dotyczy nie tylko kompetencji wynikających z ustawy Prawo oświatowe, ale również z przepisów szczególnych, przykładowo z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2019 r., poz. 502), zgodnie z którym do kompetencji rady należy:

  • wnioskowanie o nadanie imienia dla przedszkola (§ 2 ust. 8 rozporządzenia),
  • wnioskowanie o ustalenie przerwy w funkcjonowaniu przedszkola (§ 12 ust. 1 rozporządzenia).

Tu również widać, że żadne z tych uprawnień nie ma charakteru kategorycznego, a opinie rady czy też jej wnioski nie wiążą organu, do którego są składane.

Fundusze rady rodziców

Jak wynika z art. 84 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe, w celu wspierania działalności statutowej przedszkola rada rodziców może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa regulamin rady rodziców przyjęty przez ten organ.

Rada rodziców działa w granicach powierzonych jej ustawowo kompetencji i w tym zakresie nie uzyskuje dodatkowego upoważnienia do przetwarzania danych. Pozostając natomiast organem społecznym, a więc organem nieprofesjonalnym, którego członkowie nie są objęci tajemnicą zawodową, jak nauczyciele, rada rodziców nie powinna przetwarzać danych szczególnej kategorii. 

Należy zwrócić w tej regulacji uwagę na fakt, że składki na radę rodziców, zwane nadal potocznie składkami na komitet rodzicielski, mają charakter dobrowolny. Rada rodziców nie może zatem wymagać ich wpłacania, bowiem to, czy rodzic zdecyduje się na poniesienie danego obciążenia, zależy wyłącznie od jego uznania.

Przetwarzanie danych osobowych

Rada rodziców nie może również żądać udostępnienia żadnych danych osobowych uczniów dotyczących przykładowo szczególnych potrzeb edukacyjnych ucznia, jego niepełnosprawności i ogólnie danych dotyczących zdrowia, a także innych danych szczególnej kategorii wymienionych w art. 9 RODO, czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. UE.L. z 2016 r. Nr 119, poz. 1). Przepis ten dotyczy takich danych, jak: pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, dane genetyczne, biometryczne, dotyczące zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej.

W szczególności należy zauważyć, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1280) pomoc psychologiczno-pedagogiczna w przedszkolu jest udzielana z inicjatywy:

  • rodziców ucznia,
  • dyrektora przedszkola,
  • nauczyciela, wychowawcy grupy wychowawczej lub specjalisty, prowadzących zajęcia z uczniem,
  • poradni,
  • asystenta edukacji romskiej,
  • pomocy nauczyciela,
  • pracownika socjalnego,
  • asystenta rodziny,
  • kuratora sądowego,
  • organizacji pozarządowej, innej instytucji lub podmiotu działających na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży.

Rada rodziców nie została zatem wymieniona wśród podmiotów, które mogą występować o objęcie ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną, nie uczestniczy również w pracach zespołu terapeutycznego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1309). Podkreślić również należy, rada rodziców nie powinna zostać upoważniona do przetwarzania danych szczególnej kategorii (danych wrażliwych) dotyczących poszczególnych uczniów.

Ustawa Prawo oświatowe przewiduje tylko dwa organy nadzoru nad działalnością przedszkola, czyli organ prowadzący i kuratora oświaty, przy czym tylko organ prowadzący ma prawo nadzoru nad sferą finansów przedszkola. 

Należy zauważyć, że w wydaniu trzecim (czerwiec 2019) Newslettera Urzędu Ochrony Danych Osobowych do Inspektorów Ochrony Danych, dostępnym na stronie UODO (uodo.gov.pl), odpowiadając na pytanie jednego z inspektorów, UODO stwierdził, że administratorem danych osobowych rodziców uczestniczących w radzie rodziców, jak i danych przetwarzanych na jej posiedzeniach jest placówka oświatowa, w ramach której ta rada działa, nie zaś sama rada rodziców:

  • „Rada rodziców jest wewnętrznym organem szkoły (przedszkola), który reprezentuje ogół rodziców uczniów. Jej działanie regulują art. 83 i 84 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 996). Tworzenie rady rodziców jest obligatoryjne (za wyjątkiem szkół i placówek artystycznych określonych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego)....

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy