Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

4 maja 2018

NR 91 (Kwiecień 2018)

Kwalifikacje nauczycieli przedszkoli

0 414

Zatrudnienie nauczyciela, który ma inne wykształcenie niż ukończone studia z edukacji przedszkolnej lub pedagogiki w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym, nadal budzi wątpliwości w praktyce. Wyjaśniamy je na konkretnych przykładach dotyczących w szczególności pracy nauczyciela z oddziałem przedszkolnym, z dzieckiem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego i w zakresie nauki języków obcych.

Nauczyciel po studiach magisterskich na specjalności pedagogika opiekuńczo-resocjalizacyjna lub pedagogika opiekuńczo-wychowawcza

Nauczyciel na żadnym z tych kierunków studiów nie ukończył specjalności zgodnej z prowadzonymi zajęciami, a efekty kształcenia w zakresie wiedzy i umiejętności nie obejmują treści zajęć z wychowania przedszkolnego. W związku z tym studia nie dają wystarczających kwalifikacji do prowadzenia zajęć z przedszkolakami, realizujących podstawę programową (§ 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, Dz. U. z 2017 r., poz. 1575).

Wyjątkowo, na podstawie art. 10 ust. 9 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, Dz. U. z 2017 r., poz. 1189 ze zm., taki nauczyciel mógłby zostać zatrudniony w samorządowym przedszkolu tylko na czas określony w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia osoby mającej wymagane kwalifikacje, a dyrektor musiałby uzyskać zgodę organu sprawującego nadzór pedagogiczny na zatrudnienie nauczyciela. Z kolei w przedszkolu niesamorządowym (publicznym, niepublicznym) nauczyciel bez kwalifikacji nie może zostać zatrudniony do realizacji podstawy programowej, a kurator oświaty nie jest uprawniony do wyrażenia zgody w tym zakresie (art. 91b ust. 2b w zw. z art. 10 ust. 5 pkt 5 KN). Istnieje też możliwość uzupełnienia kwalifikacji przez nauczyciela. 

Ukończone studia z pedagogiki specjalnej lub opiekuńczo-wychowawczej oraz studia podyplomowe z zakresu pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej

Na podstawie § 4 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 3 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach przede wszystkim ma osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku uprawniającym do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub na kierunku pedagogika w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym. Powołany przepis nie wymienia wprost nauczyciela ze studiami podyplomowymi z pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej jako mającego wystarczające kwalifikacje. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 pkt 2 lit. c i 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu ma osoba, która ukończyła studia licencjackie lub magisterskie na kierunku innym niż związany z wychowaniem przedszkolnym (w podanym przykładzie z pedagogiki specjalnej i opiekuńczo-wychowawczej) oraz studia podyplomowe w zakresie prowadzonych zajęć (z pedagogiki przedszkolnej) i ma przygotowanie pedagogiczne. W związku z tym, na tej podstawie prawnej, należy uznać kwalifikacje za wystarczające, ponieważ studia podyplomowe z pedagogiki przedszkolnej odpowiadają prowadzonym zajęciom. Gdyby nauczyciel ukończył studia podyplomowe jedynie z pedagogiki wczesnoszkolnej, nie miałby wymaganych kwalifikacji, ponieważ studia podyplomowe (lub kurs kwalifikacyjny) muszą być ukończone w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć.

W przedszkolu zajęcia rytmiki (o ile nie wykraczają poza podstawę programową) powinien prowadzić nauczyciel wychowania przedszkolnego, ponieważ w podstawie programowej nie wyodrębniono ich jako zajęcia prowadzone przez nauczyciela z innymi kwalifikacjami.

Kwalifikacje nauczyciela prowadzącego zajęcia rytmiczne

W przedszkolu zajęcia rytmiki (o ile nie wykraczają poza podstawę programową) powinien prowadzić nauczyciel wychowania przedszkolnego, ponieważ w podstawie programowej nie wyodrębniono ich jako zajęcia prowadzone przez nauczyciela z innymi kwalifikacjami (załącznik nr 1 do
rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej, Dz. U. z 2017 r., poz. 356). Natomiast kwalifikacje nauczycieli wychowania przedszkolnego określają w szczególności przepisy §4 rozporządzenia MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. Dyrektor przedszkola powinien jednak upewnić się na podstawie wpisów w indeksie lub na dyplomie, że nauczyciel wychowania przedszkolnego zrealizował takie zajęcia w toku nauki. Jeśli zajęcia wykraczają poza podstawę programową, nauczyciel powinien mieć wykształcenie kierunkowe, np. z pedagogiki muzycznej, wychowania przez sztukę itp.

Praca pedagoga szkolnego z uczniem z wadą wzroku

Obowiązek zatrudnienia tyflopedagoga (pedagoga specjalnego ze specjalnością do pracy z uczniami z wadą wzroku) jest uzależniony od tego, czy z zaleceń poradni psychologiczno-pedagogicznej wynika konieczność prowadzenia zajęć z takim specjalistą oraz czy opracowany dla ucznia program IPET przewiduje zajęcia rewalidacyjne lub specjalistyczne z tyflopedagogiki, które może prowadzić jedynie nauczyciel z kwalifikacjami odpowiadającymi niepełnosprawności ucznia. Dodatkowo taką osobę można zatrudnić za zgodą organu prowadzącego na stanowisku nauczyciela wspomagającego (art. 127 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz. U. z 2017 r., poz. 59; § 5 pkt 1, § 6 ust. 1 pkt 2 i 3, § 7 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym, Dz. U. z 2017 r., poz. 1578, § 23 ust. 1 w zw. z § 15 ust. 3 rozporządzenia MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r.). Pedagog szkolny mógłby w takim przypadku prowadzić zajęcia z uczniem w ramach IPET lub pełnić funkcję nauczyciela wspomagającego, gdyby ukończył specjalność z tyflopedagogiki.

Kwalifikacje nauczyciela, w którego oddziale jest dziecko z autyzmem

Przepisy § 4 rozporządzenia MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. nie wymagają w takim przypadku od wychowawcy ogólnodostępnego lub integracyjnego oddziału przedszkolnego posiadania dodatkowych kwalifikacji. Natomiast konieczne jest zatrudnienie obok niego również tzw. nauczyciela wspomagającego na podstawie § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r., gdy takie zalecenia wynikają z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Dodatkowo z zaleceń poradni psychologiczno-pedagogicznej może wynikać potrzeba prowadzenia z takim uczniem w ramach z IPET zajęć rewalidacyjnych lub specjalistycznych, które również prowadzą nauczyciele i specjaliści na stanowiskach niepedagogicznych, mający kwalifikacje z zakresu niepełnosprawności ucznia. W zależności od sytuacji zdrowotnej danego ucznia z autyzmem, obok wychowawcy oddziału, z uczniem może pracować np. oligofrenopedagog, terapeuta pedagogiczny lub logopeda.

Zaj

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy