Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

10 października 2018

NR 95 (Październik 2018)

Konflikty wśród nauczycieli – jak działać

0 307

Konflikt jest zjawiskiem niewątpliwie wpisanym w życie społeczne. Dzieje się tak, ponieważ każdy z nas jest inną osobą, ma różne potrzeby, poglądy, oczekiwania. Jak rozwiązywać trudne sytuacje na gruncie przedszkolnym?

Metody rozwiązywania konfliktów

  1. Rozwiązywanie konfliktów na podstawie decyzji

Charakterystyczną cechą tej metody jest podejmowanie decyzji dotyczącej rozwiązywania konfliktów przez jedną ze stron, uprawnioną do jej podjęcia z racji funkcji lub obowiązujących przepisów, lub przekazanie decydującego głosu osobom trzecim, niezwiązanym bezpośrednio z konfliktem. 
Jednostronne rozwiązywanie konfliktu jest metodą bardzo często stosowaną w przedszkolu lub innych środowiskach w sytuacji nierówności czy podporządkowania stron, np. w relacjach nauczyciel – dziecko, przełożony – podwładny. Dotyczy ona wszystkich sytuacji, w których strona posiadająca przewagę podejmuje decyzję, nie zawsze konsultując ją z drugą stroną. Jest to metoda szybka, często skuteczna, ale głównie „tu i teraz”. W metodzie tej tylko jedna ze stron podejmuje ostateczną decyzję, ale jednocześnie to ona ponosi największą odpowiedzialność za przyjęte rozwiązanie. W przypadku gdy takie sytuacje powtarzają się, istnieje zagrożenie narastania frustracji drugiej strony spowodowanej brakiem wpływu na decyzję, a to może skutkować konfliktem. Warto zastanowić się, czy koszty jednostronnego podejmowania decyzji nie są zbyt wysokie, czy nie lepiej włączyć dialog do takiego procesu decydowania lub zastąpić go współdecydowaniem. 
Na podstawie decyzji prawo rozstrzygania sporów może zostać przekazane osobom bezpośrednio niezwiązanym z konfliktem. Wówczas można mówić o:

  1. metodach wewnętrznych, polegających na rozwiązywaniu sporów środkami administracyjnymi przedszkola lub podjętymi na wyższym szczeblu;
  2. metodach zewnętrznych:
  • arbitraż – rozwiązywanie konfliktu przez osobę trzecią, tzw. arbitra (osobę bezstronną, niezależnego eksperta),
  • postępowanie sądowe – oddanie konfliktowej sprawy pod rozstrzygnięcie sądu,
  • głosowanie – zainteresowane osoby oddają rozstrzygnięcie konfliktu w ręce tzw. „większości”,
  • losowanie – w tym przypadku decyduje „ślepy los”.
  1. Rozwiązywanie konfliktów w ramach współpracy

W rozwiązywaniu konfliktów występujących w przedszkolu na uwagę zasługują metody z wykorzystaniem dialogu, m.in.: 

  • negocjacje,
  • mediacje,
  • koncyliacje.

Cechą charakterystyczną tych metod jest prowadzenie dialogu między osobami zaangażowanymi w konflikt, czyli ich aktywny udział w jego rozwiązaniu.

Postępowanie w sytuacjach konfliktowych 

Według amerykańskiego psychologa D. Johnsona istotnymi aspektami w sytuacjach konfliktowych jest: 

  1. zapewnienie trafnego postrzegania konfliktu,
  2. zapewnienie otwartego i skutecznego komunikowania się stron,
  3. pokazanie partnerowi, że zależy nam na nim poprzez tworzenie klimatu zaufania i współpracy,
  4. określenie istoty konfliktu. 

Jak poradzić sobie z sytuacją konfliktową w przedszkolU – wskazówki dla dyrektora

Zadaniem, jakie wpisuje się w obowiązki dyrektora przedszkola, jest sprawiedliwe traktowanie wszystkich podmiotów życia przedszkolnego, tj. dzieci, ich rodziców, nauczycieli, pracowników administracji i obsługi. Niezależnie od rodzaju konfliktu i jego uczestników należy zadbać o to, aby wszyscy mieli możliwość wypowiedzenia się, przedstawienia własnego stanowiska i podania argumentów przemawiających za słusznością ich racji. Po wysłuchaniu wszystkich stron należy podjąć decyzję, w jaki sposób można rozwiązać konflikt. Jest to szczególnie trudne, kiedy okazuje się, że każda ze stron ma w pewnych kwestiach słuszność. W takich sytuacjach zaleca się przeprowadzenie mediacji i/lub negocjacji. 

  • Mediacja – to próba znalezienia rozwiązania przy udziale bezstronnego obserwatora, osoby obiektywnej i niewstawiającej się za którąkolwiek ze stron. Może być to dyrektor przedszkola, pedagog, psycholog, osoba niezależna. Zadanie mediatora polega na pilnowaniu, aby rozmowa była konstruktywna, niezdominowana przez żadną ze stron, wolna od agresji. Mediator nie proponuje rozwiązań, dba jednak o to, by strony doszły do porozumienia na drodze rzeczowej dyskusji. 
  • Negocjacje mają na celu wypracowanie takiego rozwiązania konfliktu, które będzie satysfakcjonujące dla każdej ze stron. Powinni uczestniczyć w nich tylko ci, których dotyczy konflikt. W negocjacjach nie powinien uczestniczyć ani dyrektor przedszkola, ani pedagog, ani psycholog, choć nie wyklucza się ich obecności. Ważne jest jednak, aby – o ile nie jest to konieczne – nie zabierali głosu i pozwolili stronom samodzielnie dojść do porozumienia. Ingerencja dyrektora przedszkola jest dopuszczalna dopiero wtedy, kiedy konflikt przeradza się w poważny spór i pojawia się ryzyko wystąpienia zachowań agresywnych u którejkolwiek ze stron. 

Rozwiąza...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy