Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

26 lutego 2018

NR 79 (Luty 2017)

Komu i w jakiej formie zaprezentować raport z ewaluacji?

0 186

Zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 z późn. zm.) w przedszkolu zatrudniającym co najmniej trzech nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem przedszkola w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki.

 

Wyniki ewaluacji wykorzystywane są przez dyrektora placówki, nauczycieli, a w wielu sytuacjach również przez uczniów, rodziców, organ prowadzący, niekiedy też lokalnych partnerów, a czasem i media. Identyfikacji odbiorców wyników trzeba dokonywać na etapie planowania, odpowiadając na pytanie, dla kogo ewaluację prowadzimy i kto będzie korzystał z jej ustaleń. Określenie odbiorców pozwala na uwzględnienie w prowadzonym badaniu ich potrzeb informacyjnych – wszystkiego, co może być dla nich istotne z punktu widzenia zadań, jakie wykonują, i ról, jakie odgrywają.

Projekt ewaluacji powinien określać założenia zarówno co do formatu raportu, jak i formy upowszechniania wyników.

 

Format raportu

Format raportu, czyli struktura, sposób rozmieszczenia i zapis informacji z przeprowadzonego badania, uzależniony będzie od odbiorcy i jego potrzeb. W związku z tym może przybierać postać wielostronicowego dokumentu z wykresami, analizami każdej zastosowanej w badaniu metody, poszczególnych pytań, ale może też mieć formę krótkiej, syntetycznej informacji przedstawionej w prezentacji PowerPoint. Najczęściej stosuje się tutaj zasadę: jeżeli ewaluację przeprowadza się na wewnętrzne potrzeby, to raport przybiera prostszą formę, jeżeli natomiast ma być rozpowszechniony wśród szerszego grona odbiorców, może mieć rozbudowane pewne obszary, odpowiednio do możliwości odbiorcy.

Najczęściej stosowanym rozwiązaniem w zakresie formy prezentacji wyników ewaluacji jest raport z badania. Jego zawartość powinna każdorazowo odpowiadać potrzebom osób zainteresowanych oraz wynikać bezpośrednio z projektu ewaluacji.

Można jednak wyodrębnić elementy, które powinny się znaleźć w każdym raporcie:

  • Opis przedmiotu badania (lub wprowadzenie) i kontekst ewaluacji – przedstawienie tego, co i w jakich okolicznościach było poddane badaniu, np. zagadnienie, obszar lub wybrane wymaganie: dlaczego je badano, jakie informacje spodziewano się w wyniku badania pozyskać. W tej części raportu należy zawrzeć stosunkowo dokładny opis przedmiotu ewaluacji (pytania kluczowe z projektu ewaluacji), a także sytuacji, która mogła mieć wpływ na prowadzone badanie.
  • Zastosowana procedura badawcza (zastosowane metody) – zaprezentowanie i uwiarygodnienie zgromadzonych danych, wykorzystane metody, techniki, narzędzia. W tej części należy przedstawić koncepcję badania i założenia projektu ewaluacyjnego oraz sposób zbierania informacji. Powinny się tu znaleźć także krótkie opisy doboru próby badawczej oraz metody gromadzenia danych wykorzystywanych podczas ewaluacji.
  • Wyniki badania (informacja o zgromadzonych danych, od kogo i kiedy je zebrano, interpretacja danych, wyniki badań) – przedstawienie zebranego materiału. W tej części należy przedstawić – w sposób uporządkowany – dane uzyskane podczas ewaluacji, a także określić, jakich danych nie udało się pozyskać i dlaczego. W zależności od ich rodzaju można umieścić np. opisy poparte cytatami z dokumentów lub wywiadów, zestawienia porządkujące zebrane informacje, zestawienie liczbowe. Trzeba pamiętać, że same dane nie świadczą o wartości projektu – muszą zostać zinterpretowane.
  • Końcowe wyniki (wnioski z ewaluacji) – udzielenie odpowiedzi na pytania kluczowe przy odwołaniu się do przyjętych kryteriów ewaluacji, uwzględnienie specyfiki badanego zagadnienia, obszaru, wymagania, potraktowanie go jako całości, pokazanie zarówno zalet, jak i słabości. W tej części należy podsumować to, czego dotyczy ewaluacja. Wnioski powinny być przedstawione w zwięzły, jednoznaczny i konkretny sposób oraz wynikać bezpośrednio z zebranego materiału.
  • Rekomendacje (zalecenia i sugestie ułatwiające podejmowanie decyzji) – opis możliwych do wykonania działań doskonalących, wynikających z doświadczenia zdobytego podczas ewaluacji, propozycje działań zmierzających do poprawy jakości pracy szkoły lub placówki, oczekiwania uczniów, nauczycieli, rodziców, dyrektora.
  • Załączniki (aneksy), w których powinny się znaleźć: wykorzystane dane statystyczne, zestawienia, załączniki z formularzami zastosowanych ankiet, listy konsultowanych osób i wykorzystane źródła.

Możliwe jest także zamieszczanie w tej części opisu zastosowanej metodologii zamiast prezentowania jej w głównej części raportu. Takie rozwiązanie pozwala się skupić głównie na przedstawieniu wyników badania.
Raport z ewaluacji wewnętrznej może mieć również strukturę inną niż zaprezentowana powyżej. Ważne, by była ona zależna od zakresu badania oraz jego charakterystyki, a także od oczekiwań odbiorców ewaluacji.

 

Przedstawienie raportu z ewaluacji 

Dobrym, często praktykowanym rozwiązaniem jest przedstawienie wersji roboczej końcowego raportu na forum zespołu ewaluacyjnego. Gotowe są już wówczas wstępne konkluzje ewaluatorów w odniesieniu do postawionych pytań kluczowych, które muszą w sposób jasny i bezpośredni opierać się na dowodach dostarczonych w badaniu ewaluacyjnym. W tej wersji raportu może również znaleźć się zarys rekomendacji. Wstępne rekomendacje mogą być omawiane od strony technicznej oraz z uwzględnieniem możliwości ich wdrożenia. Podczas dyskusji nad wersją roboczą końcowego raportu istnieje możliwość wpływu na formę jego prezentacji. Forma takiego raportu jest szczególnie ważna, gdyż ma on być dokumentem użytkowym, a nie opasłym, kilkutomowym dziełem naukowym. Mało przystępna forma może sprawić, że nawet najbardziej wartościowe wyniki i wnioski nie spotkają się z zainteresowaniem odbiorców.

 

Układ treści w raporcie 

Raport ewaluacyjny powinien zawierać krótkie, treściwe (dwu- lub trzystronicowe) podsumowanie głównych obserwacji, wniosków i rekomendacji. To właśnie ten dokument będzie podstawą rozpowszechniania wyników ewaluacji. Wnioski i rekomendacje mogą być powtórzone w formie listy we wstępie raportu (po podsumowaniu). Powinny jednak mieć jasne uzasadnienie w tekście – przy każdym z nich powinno się znaleźć odesłanie do szczegółowej części raportu. Wskazane jest, by każdy z rozdziałów obejmował też krótkie podsumowanie tego, co można w nim znaleźć. Rekomendacje powinny być jasne i praktyczne,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy