Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

21 maja 2020

NR 112 (Maj 2020)

Diagnoza potrzeb rozwojowych przedszkola

159

Przedszkola – podobnie jak pozostałe placówki oświatowe – mają nie tylko ściśle określone cele edukacyjne do spełnienia, ale muszą, tak jak szkoły, pracować w oparciu o podstawę programową, w tym przypadku wychowania przedszkolnego. Ponieważ nie mieszczą się w żadnym systemie badania osiągnięć absolwentów, tym bardziej powinny działać w oparciu o zapisane w podstawach wymagania i dbać o trafność doboru metod pracy, które zapewnią im wysoką jakość proponowanych działań i atrakcyjność wyróżniającą je spośród innych placówek przedszkolnych.

Ciągła analiza oraz wnioski wynikające z właściwego planowania, a następnie realizacji i monitorowania procesu oraz efektów pracy sprzyja proponowaniu atrakcyjnych rozwiązań zarówno dla samych przedszkolaków, jak i dla nauczycielek zatrudnionych w danej placówce. 
Proces działań rozwojowych na rzecz potrzebnych zmian zakłada na ogół przeprowadzenie czterech następujących kroków:

POLECAMY

  • diagnoza pracy przedszkola,
  • planowanie działań, które pozwoli na wybór kierunków i określenie rezultatów planowanej zmiany,
  • realizacja procesu wspomagania,
  • ocena efektów.

Diagnoza w tym zestawie jest krokiem kluczowym. Przede wszystkim pozwala określić rzeczywisty stan oraz zasoby powiązane z realizacją kształcenia określonych kompetencji. Co więcej, świadomość stanu i efektów pracy przedszkola w badanym zakresie pozwala określić cele rozwojowe placówki i zatrudnionych w niej nauczycieli. Wyniki diagnozy oraz powiązane z nią cele planowanej zmiany powinny również stanowić podstawę do budowania narzędzi oraz wdrożenia procedur umożliwiających przeprowadzenie oceny efektywności podjętych w danym przedszkolu działań. 
Ważnym aspektem takiej diagnozy jest też unaocznienie społeczności przedszkolnej, a w szczególności nauczycielkom i dyrekcji, rzeczywistego stanu funkcjonowania placówki i w konsekwencji związanych z nim potrzeb oraz możliwości ich zaspokojenia. To również ważna informacja, którą warto podzielić się z rodzicami.

Nauczyciele a proces diagnozowania potrzeb przedszkola 

Nauczyciele są podstawowym dostawcą informacji na temat poziomu oraz jakości efektów osiąganych przez dzieci w przedszkolu. Przyglądając się ich pracy, warto przeprowadzić badanie na temat:

  • wiedzy i zrozumienia nauczycieli w zakresie tego, na czym polegają oraz w jakich działaniach i zachowaniach dzieci przejawiają się wynikające z podstaw programowych wiedza, umiejętności oraz postawy przedszkolaków kształtowane w trakcie codziennej pracy przedszkola;
  • znajomości i umiejętności stosowania przez nauczycieli metod i form pracy służących kształtowaniu tychże podczas zajęć;
  • uwzględnienia przez nauczycieli metod indywidualizacji pracy z dziećmi ze względu na ich specyficzne predyspozycje lub ograniczenia;
  • otwartości na nowe koncepcje pracy z dziećmi i gotowości do zmiany aktualnie stosowanych metod pracy. 

Opisane badania powinny być przede wszystkim celem oraz jedną z form zaangażowania dyrekcji przedszkola realizowanych w ramach codziennego nadzoru pedagogicznego. Warto jednak zachęcać do tego typu refleksji również samych nauczycieli, także w ramach wymiany informacji oraz dzielenia się doświadczeniami w pracy z daną grupą lub poszczególnymi przedszkolakami. W efekcie sposoby gromadzenia danych do diagnozy mogą dotyczyć takich kwestii, jak:

  • dane opracowane przez nauczycieli z wykorzystaniem arkusza samooceny;
  • wyniki rozmów przeprowadzonych w oparciu o specjalnie przygotowany kwestionariusz;
  • wyniki rozmów przeprowadzonych w grupach nauczycieli z wykorzystaniem specjalnie opracowanego scenariusza;
  • uczestnictwo w zajęciach z wykorzystaniem specjalnie przygotowanego arkusza obserwacji.

Miejsce dyrektora w procesie diagnozowania potrzeb przedszkola

Jedno z kluczowych miejsc w procesie diagnozowania potrzeb przedszkola zajmuje oczywiście dyrektor, który widzi ten problem w daleko szerszym kontekście niż poszczególni nauczyciele. Poza tym patrzy na placówkę nie tylko przez pryzmat poszczególnych grup czy działań, ale również łącząc w swoim oglądzie zarówno aspekty dydaktyczne i wychowawcze, jak i kwestie organizacyjne, marketingowe oraz finansowe. Oznacza to, że na etapie diagnozy dyrekcja powinna zadbać o informacje dotyczące:

  • formalnych warunków, a także rezultatów pracy przedszkola i konkretnych nauczycieli;
  • refleksji rady pedagogicznej na temat jakości pracy przedszkola oraz rekomendacji i potrzeb dotyczących wybranych aspektów jego funkcjonowania;
  • wyników oraz przemyśleń związanych ze zbadanymi efektami pracy przedszkola i nauczycieli potwierdzonych poprzez osiągnięcia wychowanków;
  • wyników oraz wniosków związanych z podejmowanymi przez dyrekcję przedszkola badaniami prowadzonymi w ramach nadzoru sprawowanego nad nauczycielami.

Miejsce rady pedagogicznej w procesie diagnozowania potrzeb przedszkola

Rada pedagogiczna stanowi główny podmiot decydujący o efektach pracy przedszkola. Jest także istotnym źródłem informacji na temat procesu, osiągnięć oraz potrzeb występujących w konkretnych placówkach w odniesieniu do konkretnych obszarów ich działania. Informacje, jakich członkowie rady pedagogicznej mogą udzielić w tym zakresie, pozyskać można na poziomie obserwacji pracy poszczególnych nauczycieli, rozmów prowadzonych w oparciu o przygotowane kwestionariusze cz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy