Dołącz do czytelników
Brak wyników

[BO] Niekorzystne zmiany w dotowaniu oświaty niepublicznej

Artykuły z czasopisma | 28 lutego 2018 | NR 73
202

Ministerstwo planuje uszczelnienie systemu finansowania niepublicznych szkół i przedszkoli. Tak wynika z wypowiedzi pani minister podczas debaty oświatowej poświęconej finansowaniu oświaty. – Chcemy uszczelnić dotacje, które samorządy przekazują niepublicznym placówkom. Samorządom bardzo trudno jest je weryfikować – zapowiedziała minister Zalewska. Uszczelnienie przepisów miało spowodować, że w samorządach zostałoby ok. 100 mln zł, a do budżetu państwa wpłynęłoby kolejne 25 mln zł.

 

Argumentując swoje stanowisko, minister Zalewska wyjaśniła, że „największą bolączką są policealne szkoły dla dorosłych. 

Liczenie uczniów 30 września pokazuje, że mamy po 30 osób w klasie, a w czerwcu kończą trzy osoby. Z systemu znikają już w październiku czy listopadzie, a samorząd jest zobowiązany do przekazywania określonej kwoty dotacji wyliczonej na stan  z 30 września. To absurdalne. Mamy kilkanaście takich miejsc do uszczelnienia, również w niepublicznych ośrodkach wychowawczych. Mam szacunek do publicznych pieniędzy, ale chcę ich realnego wydawania. Rynek musi być zróżnicowany, ale samorząd i państwo, gdy dają publiczne pieniądze, muszą mieć gwarancje ustawowe, by w każdej chwili móc to zweryfikować”.

Należy się zgodzić z tym, że pieniądze publiczne muszą być wydawane racjonalnie i sprawiedliwie. Jednakże trudno, w wielu przypadkach, doszukać się sprawiedliwości, także ze strony gmin, które obliczają wysokość dotacji dla placówek niepublicznych. Powołując się na kontrolę RIO, a konkretnie na raport z ogólnopolskiej kontroli opublikowany w 2014 r., wiemy, że 85% dotacji udzielonych przez samorządy szkołom i przedszkolom zawierało nieprawidłowości. Spośród 316 skontrolowanych dotacji  56 zostało zawyżonych na łączną kwotę ponad 770 tys. zł, a aż w 180 przypadkach samorządy wypłaciły zbyt małe kwoty, co w sumie stanowiło 7 mln zł.

Zgodnie z zapowiedziami ministerstwo planuje zmiany na poziomie ustawy. Projekt nowelizacji ustawy o systemie oświaty z 16 marca 2016 r. zawiera kilka zmian. Nowe przepisy określają zasady dotyczące udzielania dotacji, definiując m.in. pojęcia wydatków bieżących będących podstawą do obliczania wysokości dotacji oraz wyłączenie w tym zakresie.

Nowe przepisy określają zasady dotyczące udzielania dotacji, definiując m.in. pojęcia wydatków bieżących będących podstawą do obliczania wysokości dotacji oraz wyłączenie w tym zakresie.

Zmienią się również przepisy regulujące rozliczanie się między gminami w zakresie pokrycia kosztów dotacji lub kosztów edukacji przedszkolnej w przypadku, gdy dziecko korzysta z wychowania przedszkolnego w gminie, której nie jest mieszkańcem – chodzi tu o wyłączenie możliwości rozliczeń między gminami w przypadku uczniów niepełnosprawnych, ze względu na objęcie tych dzieci subwencją oświatową. Resort edukacji chce, by dyrektorzy placówek niepublicznych też płacili podatek od swoich pensji. Według MEN nie ma powodu, by utrzymać ulgi podatkowe dla osób zarządzających niepublicznymi placówkami oświatowymi. Po wejściu w życie nowelizacji ustawy osoba fizyczna prowadząca publiczną lub niepubliczną: szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę będzie płacić podatek dochodowy od swoich zarobków. Chodzi o pobierane wynagrodzenie, jeżeli osoba prowadząca pełni jednocześnie funkcję dyrektora.

Doprecyzowane zostaną również przepisy dotyczące wysokości dotacji dla niepublicznych szkół i placówek w przypadku, gdy nie wiadomo jeszcze, ilu uczniów rozpocznie naukę w danym roku szkolnym. W takiej sytuacji dotacja będzie wyliczana na podstawie danych z roku poprzedniego.

Największy wpływ na wysokość dotacji dla podmiotów niepublicznych będą miały wyłączenia od podstawy obliczania dotacji. Na kwotę, od której liczona jest wysokość dotacji dla niepublicznych placówek, wpływają także środki unijne zdobywane przez samorządy oraz środki pozyskiwane na dzieci niepełnosprawne. Zdaniem ministerstwa w efekcie szkoły i placówki niepubliczne otrzymują dotacje wyższe, niż to jest konieczne.

Zmiany w zakresie udzielania i rozliczania dotacji wypłacanych przedszkolom, szkołom i placówkom z budżetów jednostek samorządu terytorialnego dotyczą przede wszystkim art. 78a, 78b, 79a, 80, 80a, 89b, 90 i 90a.

Szczegółowy wykaz proponowanych zmian dla przedszkoli:

1. Doprecyzowanie zakresu wydatków bieżących będących podstawą do wyliczenia dotacji w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach publicznych oraz niepublicznych szkołach dla dorosłych (art. 78a ust. 15–23).

Z wyjaśnienia podanego w uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawy wynika, że obecna definicja jest zbyt ogólna, co powoduje wliczanie pewnych kategorii wydatków i w konsekwencji naliczanie zbyt wysokich środków. Zgodnie z projektowanymi zmianami wyłączeniu podlegają:

  • wydatki finansowane ze środków pochodzących z UE,
  • wydatki na internaty w szkołach,
  • kwota subwencji na dzieci niepełnosprawne oraz na wczesne wspomaganie rozwoju i zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze w szkołach i przedszkolach ogólnodostępnych, dodatkowo, w przypadku szkół, wyłączone zostaną kwoty dotacji przeznaczonej na sfinansowanie podręczników, materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych oraz kwoty pokrywane z opłat rodziców na wyżywienie w szkołach i placówkach (w przypadku przedszkoli koszty wyżywienia nie są już brane pod uwagę, regulują to obowiązujące obecnie przepisy).

Ministerstwo wyjaśnia, że nie ma potrzeby dotowania wszystkich uczniów z uwzględnieniem wszystkich kategorii wydatków np. na uczniów niepełnosprawnych lub na wczesne wspomaganie rozwoju. Dana szkoła, przedszkole lub placówka niepubliczna w przypadku objęcia kształceniem ucznia z orzeczeniem o kształceniu specjalnym lub opinią o wczesnym wspomaganiu rozwoju otrzymuje odpowiednio skalkulowane kwoty w subwencji oświatowej.

Osoba fizyczna prowadząca publiczną lub niepubliczną: szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę będ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy