Dołącz do czytelników
Brak wyników

Stan nieczynny nauczyciela w roku szkolnym 2017/2018

Artykuły z czasopisma | 9 lutego 2018 | NR 87
179

Wraz z końcem roku kalendarzowego dyrektorzy placówek powinni rozpocząć konkretne przygotowania do decyzji, zwłaszcza kadrowych, jakie będą musiały być podejmowane  już niebawem – niestety nie zawsze przyjemnych czy pozytywnych. Z uwagi, że decyzje te mogą mieć daleko idące skutki, należy wyjątkowo starannie przeanalizować każdą taką potencjalną sytuację, a następnie dopiero dokładnie zastosować przewidzianą  w tym względzie procedurę. 

 

Istotą problemu jest, aby przy tak licznych i daleko idących zmianach organizacyjnych, jakie mają obecnie miejsce, „nie zgubić” zwykłego człowieka, jakim jest w przedszkolu nauczyciel. Z drugiej strony obecnie wprowadzane zmiany organizacyjne są idealną okazją do racjonalizacji zatrudnienia w placówkach, a zwłaszcza do uregulowania spraw kadry pedagogicznej. Pozwoli to na  najefektywniejsze i bezproblemowe realizowanie trudnych zadań, przed którymi w obecnej dobie znalazła się  oświata. 

Przeniesienie w stan nieczynny jest szczególnym uprawnieniem nauczyciela, a nie dyrektora. Wykazana aktywność nauczyciela w tym względzie powoduje, że złożone przez dyrektora wypowiedzenie staje się bezskuteczne.

Mając na uwadze fakt, że wszelkie działania dyrektora muszą być oparte na obowiązujących regulacjach prawnych, na wstępie dalszych rozważań należy przypomnieć o podstawowych zasadach dotyczących podejmowania decyzji kadrowych, zwłaszcza tych typowych. Otóż delegację prawną do decydowania w powyższych kwestiach dawała dyrektorowi ustawa o systemie oświaty1. Jednak w obecnym okresie przemian kierowanie się tylko tym przepisem jest niestety
niewystarczające, gdyż od 1 września 2017 r. kwestie funkcjonowania szkół i placówek oświatowych są również regulowane w ustawie Prawo oświatowe2 oraz w ustawie Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe3. To w nich jest zawarty zapis, w którym czytamy: „dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących 
nauczycielami”4
Na tej podstawie to właśnie dyrektor, co do zasady, w szczególności decyduje w sprawach:

  • zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki;
  • przyznawania nagród oraz wymierzania kar porządkowych nauczycielom i innym pracownikom szkoły lub placówki;
  • występowania z wnioskami, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady szkoły lub placówki, w sprawach odznaczeń, nagród i innych wyróżnień dla nauczycieli oraz pozostałych pracowników szkoły lub placówki (art. 39 ust. 3 uso – art. 68 ust. 5 uPo).

W zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy dyrektor szkoły lub placówki podejmuje stosowne decyzje, opierając je na regulacjach zawartych w następujących aktach prawnych (w nawiasach wskazano miejsca publikacji ostatnich tekstów jednolitych wskazanych regulacji):

  • ustawa Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r., poz. 1189),
  • ustawa Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666),
  • art. 7 ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 902) – „czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki wykonuje kierownik jednostki organizacyjnej”. 

Przytoczony zapis wiąże się bezpośrednio z zatrudnianiem pracowników niepedagogicznych na stanowiskach urzędniczych w szkole lub przedszkolu.
Należy zwrócić szczególną uwagę na to, że przy rozważaniu wszelkich decyzji kadrowych pod uwagę należy brać również rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela5 oraz merytorycznie ściśle z nim powiązane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli6. W tym miejscu należy wskazać na jeden element nowej regulacji prawnej opisywanej zarówno w jednym, jak i w drugim akcie prawnym. Otóż punkt II.1. tego pierwszego stanowi, że: „Kształcenie na studiach pierwszego stopnia obejmuje wyłącznie przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela w przedszkolach i szkołach podstawowych, a na studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich – do pracy we wszystkich typach szkół i rodzajach placówek”.
Z uwagi na szczególnie skomplikowaną sytuację kadrową w okresie realizowanych oświatowych przekształceń systemowych należy zwrócić szczególną uwagę na zasady wynikające z art. 20 Karty Nauczyciela7. Stanowią one o tym, że dyrektor szkoły lub placówki w razie:

  1. całkowitej likwidacji szkoły lub placówki rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy;
  2. częściowej likwidacji szkoły lub placówki albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny.

Na końcu cytowanego wyżej punktu drugiego pojawia się określenie stanu nieczynnego. Otóż stanowi on szczególną, wręcz specyficzną formę decyzji kadrowych podejmowaną w bardzo konkretnych sytuacjach. Sytuacje te są precyzyjnie  opisane w obowiązujących przepisach oświatowych. Precyzyjnie możliwości przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny i jego konsekwencje są usankcjonowane w art. 20 ustawy Karta Nauczyciela.
 

Stan nieczynny – regulacje prawne

Co do zasady, w sytuacji opisywanej w art. 20 i na podstawie regulacji w nim zawartych, każdy nauczyciel może w terminie 30 dni od doręczenia mu wypowiedzenia złożyć wniosek o przeniesienie go w stan nieczynny, który trwa sześć miesięcy. Po upływie okresu przebywania  w stanie nieczynnym trwający stosunek pracy wygasa. Takie wygaśnięcie stosunku pracy powoduje dla nauczyciela skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w zakresie świadczeń przedemerytalnych8.

Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że zainicjowanie procesu przeniesienia w stan nieczynny stanowi wyłączne uprawnienie nauczyciela. Może z niego skorzystać zawsze w sytuacji częściowej likwidacji placówki albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby grup przedszkolnych lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie go w pełnym wymiarze zajęć. Przeniesienie w stan nieczynny jest szczególnym uprawnieniem nauczyciela, a nie dyrektora. Wyka...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy