Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

26 lutego 2018

NR 77 (Grudzień 2016)

Rola kuratora oświaty w likwidacji publicznego przedszkola

377

W aktualnym stanie prawnym opinia kuratora oświaty ma istotne znaczenie w procesie likwidacji publicznego przedszkola oraz wpływa na ważność uchwał podejmowanych przez rady gmin lub miast odnośnie do rezygnacji z prowadzenia placówek dla najmłodszych uczniów.

 

Obowiązek zasięgnięcia opinii kuratora oświaty

Rada jednej z gmin podjęła 21 kwietnia 2016 r. uchwałę w sprawie likwidacji samorządowego przedszkola 31 sierpnia 2016 r. oraz jednocześnie o zapewnieniu dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym w likwidowanej placówce bezpłatnego dojazdu oraz opieki w czasie dowożenia i możliwości kontynuowania wychowania przedszkolnego w samorządowym przedszkolu w innej miejscowości. Jako podstawę prawną uchwały powołano m.in. art. 59 ust. 1 i ust. 2, w związku z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził konieczność dostosowania sieci szkół i przedszkoli w gminie do rzeczywistych potrzeb wynikających z zachodzących zmian demograficznych oraz związane z tym racjonalizowanie wydatków publicznych ponoszonych na funkcjonowanie oświaty. Przedstawiając procedurę dotyczącą podjęcia uchwały, rada gminy m.in. wskazała, że pismem z 23 lutego 2016 r. (doręczonym 24 lutego 2016 r.) przekazała do kuratorium oświaty uchwałę o zamiarze likwidacji przedszkola w celu pozytywnego zaopiniowania. Rada gminy wskazała, że zgodnie z przepisem art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) wyrażenie opinii powinno nastąpić nie później niż w terminie 14 dni od otrzymania wniosku przez kuratora oświaty. W przypadku niezajęcia stanowiska w ww. terminie rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem terminu (art. 89 ust. 2 UoSG). W ocenie rady gminy termin na wyrażenie opinii upłynął 9 marca 2016 r. Postanowienie kuratora oświaty (negatywna opinia w sprawie zamiaru likwidacji przedszkola) zostało wydane 9 marca 2016 r., jednak nadane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w placówce operatora publicznego dopiero w dniu 14 marca 2016 r. Rada gminy uznała, że wskazany powyżej termin ma charakter zawity, a wydanie negatywnej opinii po upływie terminu jest bez znaczenia, istnieje natomiast domniemanie pozytywnej opinii. Skorzystała jednocześnie z możliwości zaskarżenia zażaleniem do MEN negatywnej opinii kuratora, zgodnie z art. 59 ust. 2c pkt 1 UoSO.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 24 maja 2016 r. wojewoda stwierdził nieważność uchwały rady gminy o likwidacji przedszkola jako podjętej bez uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty.

Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że organ prowadzący szkołę wywiązał się ze wszystkich obowiązków wynikających z UoSO, które należały do niego w związku z likwidacją samorządowego przedszkola. Gmina ponownie podnosiła, że kurator oświaty nie wydał w obowiązującym terminie opinii negatywnej oraz utracił kompetencję do uzgadniania uchwały w przedmiocie rozwiązania placówki. Ponadto kurator oświaty w późniejszym terminie – pismem z 30 maja 2016 r. pozytywnie zaopiniował odwołanie dyrektora przedszkola w związku z jego likwidacją, co zdaniem organu prowadzącego prowadzi do wniosku, że kurator oświaty uważa podjęcie opinii w sprawie rozwiązania przedszkola po zakreślonym przez ustawę terminie jako bezprzedmiotowe.

 

Sposób obliczania terminu wydania opinii przez kuratora oświaty

Wyrokiem z 17 sierpnia 2016 r. (III SA/Gd 664/16, //orzeczenia.nsa.gov.pl) WSA w Gdańsku oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady gminy w sprawie likwidacji przedszkola samorządowego nie narusza prawa. Przytaczając treść art. 59 ust. 2 UoSO, który stanowi, że jednostka oświatowa prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, WSA podkreślił, że opinia kuratora ma istotne znaczenie dla bytu prawnego podjętej uchwały o likwidacji. Jej podjęcie uzależnione jest bowiem od wcześniejszego uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty.

Sąd porównał stany prawne w zakresie opiniowania uchwały o likwidacji samorządowych szkół i przedszkoli. Wskazał, że w aktualnym stanie prawnym, który miał zastosowanie w sprawie, zgodnie z art. 59 ust. 2c pkt 1 UoSO opinia kuratora oświaty jest wydawana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Natomiast art. 59 ust. 2 UoSO w brzmieniu obowiązującym do 22 stycznia 2016 r. stanowił, że placówka publiczna prowadzona przez JST mogła zostać zlikwidowana po zasięgnięciu organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Wówczas UoSO nie określała, w jakiej formie opinia miała być wydawana ani w jakim czasie powinno to było nastąpić. Na gruncie ówczesnych regulacji w orzecznictwie powszechnie przyję...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy