Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

11 października 2021

NR 123 (Październik 2021)

Prawo cudzoziemców do kształcenia w polskim systemie oświaty

0 11

Polska, w miarę upływu czasu, staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do życia dla cudzoziemców. Osoby przybywające do naszego kraju w poszukiwaniu pracy, czy z innych względów, często przenoszą się wraz z całą rodziną, w związku z czym pojawia się konieczność zorganizowania nauczania dla ich dzieci. Dotyczy to również dzieci polskich emigrantów, którzy po okresie pobierania nauki w zagranicznych szkołach powracają do ojczyzny. Poniżej znalazły się podstawowe informacje dotyczące zasad organizowania kształcenia takich uczniów w przedszkolach.

Na wstępie należy zwrócić uwagę na podstawową regułę dotyczącą kształcenia w ramach polskiego systemu oświaty osób przybywających z zagranicy. Zgodnie z art. 165 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm., dalej upo) osoby niebędące obywatelami polskimi korzystają z nauki i opieki m.in. w: 

POLECAMY

  • publicznych przedszkolach, 
  • publicznych innych formach wychowania przedszkolnego, 
  • niepublicznych przedszkolach, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, 
  • oddziałach przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych,
  • niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych
    – na warunkach dotyczących obywateli polskich. Przepis ten jest konsekwencją ustalonego w art. 70 Konstytucji RP prawa do nauki, przysługującego każdemu, a nie tylko obywatelom polskim. Oczywiście nauka to nie tylko prawo, ale również obowiązek – o czym przesądza m.in. wspomniany art. 70 Konstytucji RP, wskazując, że nauka do 18. roku życia jest obowiązkowa. Konsekwencją powyższego dla dzieci obcokrajowców będących w wieku przedszkolnym jest objęcie ich określonym w art. 31 ust. 4 upo obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego.

Ponadto objęcie dzieci cudzoziemskich nauką w polskim systemie oświaty na warunkach obywateli polskich oznacza, że od rodziców takich dzieci nie można żądać żadnych dodatkowych opłat związanych z nauką (w porównaniu do dzieci z polskim obywatelstwem), chyba że możliwość taka wprost będzie wynikać z przepisów prawa powszechnie obowiązujących. Dzieciom tym nie można również odmawiać dostępu do funkcjonujących w Polsce przedszkoli wyłącznie z tego względu, że nie są one obywatelami polskimi.

Przyjmowanie dzieci przybywających z zagranicy do przedszkoli

Zasady przyjmowania dzieci cudzoziemców, a także dzieci obywateli polskich, które pobierały naukę w przedszkolach za granicą, określone zostały w rozporządzeniu MEN z 23 sierpnia 2017 r. w sprawie kształcenia osób niebędących obywatelami polskimi oraz osób będących obywatelami polskimi, które pobierały naukę w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1283). W obecnym stanie prawnym dzieci przybywające z zagranicy są przyjmowane do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych lub publicznych innych form wychowania przedszkolnego na warunkach i w trybie postępowania rekrutacyjnego dotyczących obywateli polskich. Oznacza to zastosowanie wobec nich m.in. następujących przepisów:

  • przyjęcie dzieci następuje po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego (art. 130 ust. 1 upo),
  • do przedszkola przyjmowani są w pierwszej kolejności kandydaci zamieszkali na obszarze danej gminy (art. 131 ust. 1 upo),
  • w przypadku większej liczby kandydatów niż liczba wolnych miejsc – przeprowadzane jest postępowanie rekrutacyjne (na pierwszym etapie w oparciu o ustawowe kryteria socjalne, a na następnym – kryteria ustalone przez organ prowadzący, w tym ewentualnie kryterium dochodowe) – art. 131 ust. 2–6 upo),
  • kandydaci zamieszkali poza obszarem gminy mogą być przyjęci, jeżeli dana gmina nadal dysponuje wolnymi miejscami w przedszkolu (art. 131 ust. 7 upo),
  • wniosek o przyjęcie dziecka powinien zostać złożony do dyrektora wybranego publicznego przedszkola (art. 149 upo),
  • przewodniczący komisji rekrutacyjnej może żądać dokumentów potwierdzających okoliczności zawarte w oświadczeniach składanych wraz z wnioskiem o przyjęcie (art. 150 ust. 7 upo),
  • konieczność stosowania wzoru wniosku o przyjęcie określonego przez organ prowadzący przedszkole (art. 152 upo),
  • w celu zapewnienia dziecku podczas pobytu w przedszkolu odpowiedniej opieki, odżywiania oraz metod opiekuńczo-wychowawczych rodzic dziecka powinien przekazać dyrektorowi przedszkola uznane przez niego za istotne dane o stanie zdrowia, stosowanej diecie i rozwoju psychofizycznym dziecka (art. 155 upo),
  • wniosek o przyjęcie dziecka przybywającego z zagranicy jest rozpatrywany na równi z wnioskami pozostałych dzieci, co dotyczy zasad jego badania przez komisję kwalifikacyjną (art. 157 upo), sposobu podania wyników postępowania rekrutacyjnego do publicznej wiadomości czy możliwości odwoływania się rodziców takiego dziecka od rozstrzygnięcia komisji kwalifikacyjnej (art. 158 upo),
  • gromadzenie i przechowywanie danych osobowych dzieci przybywających z zagranicy powinno następować na takich samych zasadach, co w przypadku dzieci będących obywatelami polskimi (art. 160 upo),
  • dzieci przybywające z zagranicy mogą brać udział w postępowaniu uzupełniającym na ogólnych zasadach (art. 161 upo).

Analogicznie jak w przypadku pozostałych dzieci, jeżeli przyjęcie dziecka przybywającego z zagranicy do publicznego przedszkola lub oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej odbywa się w trakcie roku szkolnego, o przyjęciu dziecka decyduje odpowiednio dyrektor przedszkola lub szkoły (zgodnie z art. 130 ust. 2 i 3 upo).

Oddział przygotowawczy i nauka języka

Warto zauważyć, że choć przepisy rozporządzenia MEN z 23 sierpnia 2017 r. przewidują możliwość organizowania dla uczniów przybywających z zagranicy oddziałów przygotowawczych oraz uzupełniających zajęć lekcyjnych z języka polskiego, to dotyczy ona jedynie uczniów objętych obowiązkiem szkolnym lub nauki, a nie dzieci uczęszczających do przedszkoli. Oczywiście ze względu na możliwość lepszego zintegrowania takiego dziecka z grupą rówieśniczą czy nawet możliwość zapewnienia mu odpowiedniej opieki (dziecko nieznające języka polskiego może mieć problem w skutecznym przekazaniu nauczycielom komunikatów dotyczących przykładowo jego stanu zdrowia) taka możliwość powinna być przewidziana w przepisach prawa. Dlatego też warto zwrócić uwagę, aby w ramach realizowania z dzieckiem przybywającym z zagranicy podstawy pr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy