Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

4 października 2019

NR 105 (Październik 2019)

Pensum nauczycieli grup mieszanych wiekowo – najnowsze zmiany

0 16

1 września 2019 r. weszła w życie oczekiwana przez wszystkich nauczycieli wychowania przedszkolnego nowelizacja przepisów dotyczących pensum nauczycieli grup dzieci mieszanych wiekowo. Od tej daty obowiązuje art. 42 ust. 7 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 967 z późn. zm., dalej: Karta Nauczyciela), zgodnie z którym organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli przedszkoli i innych placówek przedszkolnych pracujących z grupami obejmującymi dzieci sześcioletnie i młodsze, z tym że wymiar ten nie może przekraczać 25 godzin.

Czy ta nowelizacja rzeczywiście doprowadzi do uporządkowania kwestii wysokości pensum nauczycieli grup mieszanych wiekowo? I co najważniejsze – czy wszyscy nauczyciele grup mieszanych wiekowo będą potraktowani tak samo i sprawiedliwie? Aby odpowiedzieć na powyższe pytania, w pierwszej kolejności należy przybliżyć problem, jaki dotychczas występował na tym tle.
Do 1 września 2019 r. w przepisach prawa oświatowego brakowało regulacji dotyczących pensum nauczycieli wychowania przedszkolnego grup mieszanych wiekowo. Przepisy Karty Nauczyciela przewidywały jedynie pensum dla:

  • nauczycieli przedszkoli, z wyjątkiem nauczycieli pracujących z grupami dzieci sześcioletnich w wymiarze 25 godzin (art. 42 ust. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela),
  • nauczycieli przedszkoli i innych placówek przedszkolnych pracujących z grupami dzieci sześcioletnich w wymiarze 22 godzin (art. 42 ust. 3 pkt 2 Karty Nauczyciela). 

Rzeczywistość nie jest jednak tak prosta, jak zakłada ustawodawca, i w praktyce w wielu przedszkolach oraz innych placówkach wychowania przedszkolnego funkcjonują grupy z dziećmi mieszanymi wiekowo. Z tych względów nikt nie wiedział, jakie pensum ustalić dla nauczyciela, który w swojej grupie ma zarówno dzieci sześcioletnie, jak i młodsze. Aspektem dodatkowo utrudniającym tę sytuację było okresowe realizowanie rocznego wychowania przedszkolnego również przez dzieci pięcioletnie. 
Zastanawiające było również, czy pensum to może ustalić organ prowadzący placówkę na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela. Zgodnie z tym przepisem organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w tabeli z wymiarem pensum i nauczycieli polskich szkół za granicą. Nadto na tej samej podstawie organ określa również pensum nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych. Wiele organów ustanawiało na tej podstawie pensum dla nauczycieli grup mieszanych wiekowo, wskazując, że są to nauczyciele realizujący w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin. 
Analizując ten problem, można było dostrzec ogromny chaos i określić go za pomocą znanego polskiego przysłowia: „co kraj, to obyczaj” w odniesieniu do gmin, miast i powiatów. Co najgorsze jednak, spójnej koncepcji nie reprezentowały również sądy administracyjne i powszechne, które analizowały uchwały rady gmin, miast i powiatów w zakresie dotyczącym pensum nauczycieli grup mieszanych wiekowo. 
Jak już wskazano powyżej, zastanawiające było, czy w ogóle organ prowadzący może uregulować pensum nauczyciela grup mieszanych wiekowo. Na to pytanie nie istnieje jedna odpowiedź, ponieważ analizując rozstrzygnięcia sądów, można zauważyć, że działanie to było aprobowane lub krytykowane. W niektórych orzeczeniach – zdaniem sądu – organ prowadzący placówkę, ustalając pensum nauczyciela grup mieszanych wiekowo, wychodził poza kompetencje ustawowe wynikające z art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela. 
Co więcej, organy prowadzące placówkę, regulując wysokość pensum w aktach prawa miejscowego, przyjmowały różne koncepcje. Najpopularniejsze z nich przedstawiały się następująco:

  • pensum w wymiarze 22 godzin niezależnie od liczby sześciolatków i dzieci młodszych w grupie;
  • pensum w wymiarze 25 godzin niezależnie od liczby sześciolatków i dzieci młodszych w grupie;
  • pensum w wymiarze 22 godzin, gdy w grupie przeważały dzieci sześcioletnie, albo pensum w wymiarze 25 godzin, gdy w grupie przeważały dzieci młodsze.

Niekiedy organ prowadzący placówkę w ogóle nie wydawa...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy