Dołącz do czytelników
Brak wyników

Monitor prawny dyrektora

28 lutego 2018

NR 73 (Czerwiec 2016)

Odpowiedzialność dyscyplinarna i wymóg niekaralności po zmianach

0 203

Obecnie na podpis prezydenta czeka ustawa zmieniająca m.in. kwestię związaną z odpowiedzialnością dyscyplinarną nauczycieli i wymogiem niekaralności.

 

Postępowanie dyscyplinarne

Ustawodawca – przygotowując zmiany – chciał uregulować na poziomie ustawy zasadniczej zasady dotyczące postępowania dyscyplinarnego oraz praw i obowiązków uczestników postępowania dyscyplinarnego. W akcie wykonawczym do ustawy ma być natomiast uregulowana materia uszczegóławiająca rozwiązania ustawowe.
Nowa ustawa przewiduje, że członków komisji dyscyplinarnych będzie można odwołać w razie utraty warunków koniecznych do bycia członkiem komisji, niewywiązywania się z obowiązków członka komisji oraz zachowania uchybiającego jego godności (dotychczas członek komisji mógł być odwołany wyłącznie na własny wniosek).

Tak jak dotychczas składy orzekające będą złożone z trzech członków w pierwszej instancji oraz z trzech albo pięciu członków, odpowiednio do orzekanej kary, w drugiej instancji; właściwość komisji pierwszej instancji określa się według miejsca zatrudnienia nauczyciela w chwili popełnienia czynu podlegającego karze.
Ustawodawca postanowił także wprowadzić możliwość odwołań od rozstrzygnięć w sprawie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela – od decyzji o zawieszeniu nauczycielowi, w tym pełniącemu funkcję dyrektora, służyć będzie odwołanie, które składa się za pośrednictwem organu, który wydał taką decyzję, do komisji pierwszej instancji w ciągu 14 dni. Ostateczną decyzję w sprawie zawieszenia podejmuje odwoławcza komisja dyscyplinarna, do której można wnieść zażalenie w ciągu siedmiu dni od postanowienia wydanego w pierwszej instancji.

Zgodnie z nowelizacją nauczyciel, którego postępowanie dotyczy, dyrektor przedszkola, a w przypadku nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora, również organ prowadzący mogą złożyć zażalenie na postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o umorzeniu postępowania wyjaśniającego. Zażalenie składa się do komisji pierwszej instancji w ciągu siedmiu dni.

Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie komisji jest ostateczne. 

Ważną zmianą jest także wprowadzenie obowiązku jednokrotnego składania wyjaśnień w postępowaniu wyjaśniającym przez świadka, który nie ukończył 18 lat w momencie przesłuchania. Przepisy przewidują, że ponowne przesłuchanie świadka na etapie postępowania wyjaśniającego oraz dyscyplinarnego będzie możliwe, jeżeli wyjdą na jaw nowe, istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga jego ponownego wysłuchania. Podkreślić także należy, że przesłuchanie tego świadka nie będzie mogło odbywać się w obecności obwinionego, który będzie mógł być reprezentowany przez obrońcę, za to w przypadku przesłuchiwania nieletniego obecny był zawsze psycholog, a także rodzic lub opiekun prawny.

Nowelizacja przewiduje także, że nauczyciel, wobec którego prowadzi się postępowanie wyjaśniające, albo obwiniony mają prawo zdecydować o korzystaniu z pomocy maksymalnie dwóch obrońców z wyboru na każdym etapie postępowania i ponoszą samodzielnie koszty takiej obrony. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja wniesienia wobec nauczyciela wniosku o ukaranie najwyższą karą dyscyplinarną wydalenia z zawodu – w takiej sytuacji, jeżeli nauczyciel nie ma obrońcy z wyboru, przewodniczący składu orzekającego wyznacza obwinionemu obrońcę z urzędu; wówczas koszty wynagrodzenia obrońcy będzie ponosił organ, który powołał komisję.

Nowe przepisy przewidują także, że postępowanie dyscyplinarne musi być wszczęte w okresie przed upływem trzech miesięcy od dnia uzyskania przez właściwy organ, przy którym powołana została komisja dyscyplinarna, wiadomości o popełnieniu czynu oraz przed upływem trzech lat od popełnienia tego czynu. Jeżeli w tym czasie wszczęto postępowanie dyscyplinarne, karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje z upływem pięciu lat od popełnienia tego czynu. Ponadto, jeżeli czyn nosi również znamiona przestępstwa, wówczas przedawnienie następuje nie wcześniej niż przedawnienie karalności tego przestępstwa. Natomiast jeżeli popełniony czyn na szkodę dziecka miał charakter seksualny, przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej nie może nastąpić przed ukończeniem przez poszkodowanego 24. roku życia. W przypadku długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania dyscyplinarnego bieg pięcioletniego terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego wydanego przez przewodniczącego składu orzekającego do dnia powzięcia przez przewodniczącego komisji dyscyplinarnej wiadomości o ustaniu przeszkody.
Zgodnie z nowymi przepisami komisję pierwszej instancji będzie powoływał minister właściwy do spraw oświaty i wychowania spośród tych nauczycieli oraz pracowników Ministerstwa Edukacji Narodowej i jednostek podległych temu ministrowi, zaś drugą instancję w sprawach dyscyplinarnych tych nauczycieli będzie stanowiła odwoławcza komisja dyscyplinarna powołana przy ministrze właściwym do spraw oświaty i wychowania; w postępowaniu przed komisją pierwszej instancji dopuszcza się możliwość zorganizowania posiedzeń składów orzekających poza siedzibą komisji, w tym również poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa czekająca na podpis zawiera przepis przejściowy, zgodnie z którym członkowie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli przy wojewodach, członkowie odwoławczej komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli przy ministrze właściwym do spraw oświaty i wychowania oraz członkowie odwoławczej komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli szkół artystycznych przy ministrze właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego pełnią swoją funkcję do końca kadencji, na którą zostali powołani. Rozpoczęte i niezakończone postępowania wyjaśniające oraz postępowania dyscyplinarne przed komisjami pierwszej i drugiej instancji będą się odbywały na zasadach ustalonych w dotychczasowych przepisach.

Podkreślić także należy, że nowelizacja ustawy rozszerza na wszystkich nauczycieli, bez względu na wymiar i miejsce zatrudnienia, przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz wymogu niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie oraz nietoczenia się wobec nich postępowania karnego w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego i postępowania dyscyplinarnego przy nawiązaniu stosunku pracy oraz regulacji dotyczących wygaśnięcia stosunku pracy.
Jak podkreśla ustawodawca, regulacja ta ma na celu uniemożliwienie zatrudnienia w jednostkach systemu oświaty na stanowisku nauczyciela osób, które nie posiadają pełnej zdolności d...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy