Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

2 grudnia 2019

NR 107 (Grudzień 2019)

Nowe zasady dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli

0 41

Zgodnie z aktualnym brzmieniem nowego art. 6 pkt 3a ustawy Karta Nauczyciela1 nauczyciel jest obowiązany doskonalić się zawodowo zgodnie z potrzebami przedszkola. Zapis ten nakłada na nauczycieli obowiązek systematycznego doskonalenia zawodowego. Jest on skorelowany z zapisami art. 42 ust. 2 pkt 3 Karty Nauczyciela. Jak należy rozumieć tak ujęte sformułowanie?

Po pierwsze – oznacza ono, że doskonalenie jest teraz ustawowym obowiązkiem każdego nauczyciela (zawsze był to obowiązek, ale nie w formie nakazu ustawowego, tylko wynikał z potrzeb merytorycznych i rozwoju zawodowego). Z tego też względu obecnie nauczyciel nie może odmówić udziału w formach doskonalenia zawodowego związanych z zajmowanym stanowiskiem pracy. Dotyczy to w szczególności form doskonalenia organizowanych przez przedszkole (np. szkolenia w ramach rady pedagogicznej) oraz w formach, na które jest on delegowany. Po drugie – formy te muszą być zgodne z potrzebami przedszkola. Potrzeby wyznacza czy też określa dyrektor przedszkola na podstawie aktualnej koncepcji pracy i planu rozwoju swojej placówki. 
Z tego planu wynika również plan doskonalenia wewnętrznego. Jednak doskonalenie zawodowe zawsze pociąga za sobą określone koszty. Nie ma problemu, jeżeli koszty te pokrywa organizator szkolenia, tak jak to jest w przypadku szkoleń rad pedagogicznych. Wówczas kwestia potencjalnych kosztów nie dotyczy poszczególnych nauczycieli. Jednak zupełnie inaczej sprawa wygląda w przypadku tzw. szkoleń zewnętrznych, czyli tych, na które nauczyciel udaje się sam i są one realizowane poza obiektem szkolnym. W takiej sytuacji może on ubiegać się o dofinansowanie, czyli refundację (całkowitą czy tylko częściową) kosztów związanych z udziałem w danej formie szkoleniowej. 
Od 1 września 2019 r. w przedmiotowym obszarze obowiązuje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2019 r. w sprawie dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, szczegółowych celów szkolenia branżowego oraz trybu i warunków kierowania nauczycieli na szkolenia branżowe2, które szczegółowo reguluje sposób udzielania dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli. Do tej pory kwestie finasowania doskonalenia zawodowego nauczycieli regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie sposobu podziału środków na wspieranie doskonalenia zawodowego nauczycieli pomiędzy budżety poszczególnych wojewodów, form doskonalenia zawodowego dofinansowywanych ze środków wyodrębnionych w budżetach organów prowadzących szkoły, wojewodów, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania tych środków3. Obecna regulacja stanowi wykonanie upoważnienia zawartego w art. 70a ust. 9 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym to minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa w drodze rozporządzenia formy doskonalenia zawodowego nauczycieli i rodzaje wydatków związanych z organizacją i prowadzeniem doskonalenia zawodowego nauczycieli, które mogą być dofinansowywane ze środków, o których mowa w art. 70a ust. 1 i 7 Karty Nauczyciela (dotyczy to środków wyodrębnianych w budżetach organów prowadzących szkoły i w budżecie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania), oraz szczegółowe kryteria i tryb przyznawania tych środków, uwzględniając kompetencje organów prowadzących przedszkole, a także kuratorów oświaty oraz dyrektorów przedszkoli i placówek w zakresie planowania i wydatkowania środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli. Ponadto konieczność wydania nowego rozporządzenia wynikała ze zmiany art. 70a Karty Nauczyciela, wprowadzonej przepisem art. 76 pkt 33 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych4, która weszła w życie również 1 stycznia 2019 r. na podstawie art. 147 pkt 4 tejże ustawy. 

Sposób finansowania

Nowelizacja przepisów art. 70a ustawy Karty Nauczyciela polegała na zmianie sposobu finansowania doradztwa metodycznego. Dotychczasowe kompetencje jednostek samorządu terytorialnego dotyczące finansowania doradztwa metodycznego przekazano wojewodom. Począwszy od 2019 r., środki na organizację doradztwa metodycznego, w wysokości stanowiącej łącznie 12 400 średnich wynagrodzeń nauczyciela dyplomowanego, są wyodrębniane w budżetach wojewodów w wysokości proporcjonalnej do liczby nauczycieli zatrudnionych w danym województwie. Ze środków tych wojewoda udziela jednostkom samorządu terytorialnego prowadzącym placówki doskonalenia nauczycieli zatrudniające doradców metodycznych dotacji na finansowanie wydatków związanych z zatrudnieniem nauczycieli realizujących zadania doradcy metodycznego. W praktyce realizują to kuratorzy oświaty i oni też prowadzą nabór doradców metodycznych oraz wyznaczają konkretną placówkę doskonalenia nauczycieli, w której dany doradca metodyczny będzie realizował swoje zadania. Oczywiście, placówka taka musi bezwzględnie posiadać aktualną akredytację przyznawaną przez właściwego kuratora oświaty. 
Jednocześnie art. 140 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe i ustawy o systemie oświaty oraz innych ustaw5 wprowadził przepis przejściowy umożliwiający finansowanie ze środków wojewody również kosztów obniżenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycielom, którym jednostka samorządu terytorialnego powierzyła zadania doradcy metodycznego przed dniem 1 stycznia 2019 r., do końca okresu, na który zadania te zostały powierzone. 
Sposób wyodrębniania środków będących w dyspozycji wojewodów na dofinansowanie organizacji doradztwa metodycznego i ich wysokość określono wprost w przepisach art. 70a ust. 4–6 Karty Nauczyciela. W związku z powyższym w obecnym rozporządzeniu zrezygnowano z dotychczasowych regulacji, które:

  • określały sposób podziału środków na wsparcie doskonalenia zawodowego nauczycieli pomiędzy budżety poszczególnych wojewodów; dotychczas były one szczegółowo opisane w § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 marca 2002 r.;
  • pozwalały na wydatkowanie środków wyodrębnianych, zgodnie z art. 70a ust. 1 Karty Nauczyciela, w budżetach organów prowadzących na organizację i prowadzenie doradztwa metodycznego dla nauczycieli, w tym dofinansowanie kosztów obniżenia wymiaru godzin zajęć lub dodatkowych umów o pracę doradców metodycznych; były one dotychczas określone w § 2 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 marca 2002 r. 

Ponadto w art. 70a ust. 1 i 2 wyraźnie zapisano, że w budżetach organów prowadzących przedszkola wyodrębnia się środki na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli z uwzględnieniem szkoleń branżowych – w wysokości 0,8% planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe nauczycieli. Jest jednak jedno istotne zastrzeżenie – wspomniany przepis nie obejmuje finansowania publicznych placówek doskonalenia nauczycieli i bibliotek pedagogicznych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Z tego też względu w obecnie obowiązującym rozporządzeniu (§ 2) – na podstawie wyżej wskazanych zmian polegających na przekazaniu finansowania doradztwa metodycznego wojewodom – z listy form doskonalenia, które mogą być dofinansowane ze środków wyodrębnianych w budżetach organów prowadzących przedszkola usunięto organizację i prowadzenie doradztwa metodycznego i wprowadzono zmiany porządkowe. W § 2 pkt 1a nowego rozporządzenia określono, jakie formy doskonalenia nauczycieli mogą być dofinansowywane ze środków wyodrębnianych w budżetach organów prowadzących przedszkola na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli. Jednak próżno szukać tam wymienionych konkretnych form doskonalenia. Znajduje się tam jedynie odsyłacz do art. 70a Karty Nauczyciela, w którym sprecyzowano, że ze środków na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli dofinansowuje się: 

  • koszty udziału nauczycieli w seminariach, konferencjach, wykładach, warsztatach, szkoleniach, studiach podyplomowych oraz innych formach doskonalenia zawodowego nauczycieli prowadzonych odpowiednio przez placówki doskonalenia nauczycieli, szkoły wyższe oraz inne podmioty, których zadania statutowe obejmują doskonalenie zawodowe nauczycieli,
  • koszty udziału nauczycieli w formach kształcenia nauczycieli prowadzonych przez szkoły wyższe i placówki doskonalenia nauczycieli,
  • wspomaganie przedszkoli oraz sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli prowadzonych przez placówki doskonalenia nauczycieli, poradnie psychologiczno-peda...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy