Dołącz do czytelników
Brak wyników

Monitor prawny dyrektora

27 lutego 2018

NR 75 (Październik 2016)

Kwalifikacje nauczycieli religii katolickiej w przedszkolach

0 295

Dotychczasowe określenie kwalifikacji nauczycieli wyznaczonych przez Kościół katolicki do prowadzenia zajęć religii często budziło wątpliwości w praktyce. Zmiany obowiązujące od 1 września 2016 r. są bardziej precyzyjne i powinny pomóc dyrektorom łatwiej oceniać, czy dany ksiądz lub katecheta rzeczywiście ma wystarczające uprawnienia do nauczania w ich przedszkolach.

 

Określenie na nowo kwalifikacji nauczycieli kierowanych przez Kościół katolicki

Na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. z 1992 r. Nr 36, poz. 155) przedszkole zatrudnia nauczyciela religii (księdza lub katechetę) wyłącznie na podstawie imiennego pisemnego skierowania do danego przedszkola, wydanego w przypadku Kościoła katolickiego przez właściwego biskupa diecezjalnego. Dyrektor przedszkola prowadzonego przez jednostkę samorządu terytorialnego zatrudnia nauczyciela religii na podstawie przepisów  ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, Dz. U. z 2014 r., poz. 191 z późn. zm., która w art. 9 nakazuje przyjmowanie do pracy nauczyciela z odpowiednimi kwalifikacjami. Nauczyciele religii są jedyną grupą pedagogów, dla których kwalifikacji nie określa samodzielnie MEN. Na podstawie § 6 ww. rozporządzenia oraz § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2015 r., poz. 1264) kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii określają odpowiednio Konferencja Episkopatu Polski Kościoła katolickiego (oraz właściwe władze zwierzchnie kościołów lub innych związków wyznaniowych) w porozumieniu z ministrem edukacji narodowej.

Porozumienie pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz ministrem edukacji narodowej z 6 września 2000 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli religii  (Dz. Urz. MEN z 2000 r. Nr 4, poz. 20) obowiązywało do  31 sierpnia 2016 r. Od 1 września 2016 r. kwalifikacje nauczycieli kierowanych do nauczania religii przez Kościół katolicki określa nowe porozumienie pomiędzy Konferencją  Episkopatu Polski oraz ministrem edukacji narodowej z 31 maja 2016 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii (Dz. Urz. MEN z 2016 r., poz. 21). Kwalifikacje obowiązujące do 31 sierpnia 2016 r.
Na podstawie § 2 w zw. z § 1 porozumienia z 6 września 2000 r. religii mogli uczyć w przedszkolu ogólnodostępnym lub integracyjnym: księża, którzy ukończyli wyższe diecezjalne lub zakonne seminarium duchowne i legitymowali się dyplomem lub zaświadczeniem ukończenia seminarium, osoby świeckie i zakonne, które ukończyły wyższe studia teologiczne i posiadały przygotowanie katechetyczne-pedagogiczne, alumni wyższych seminariów duchownych po ukończeniu czwartego lub piątego roku studiów oraz studenci wyższych studiów teologicznych po ukończeniu czwartego roku – jeśli kontynuowali studia, osoby świeckie i zakonne, które ukończyły wyższe studia magisterskie bez przygotowania teologicznego,  ale przygotowanie to uzupełniły w formie teologiczno-katechetycznych studiów podyplomowych lub kolegium teologicznego prowadzonego zgodnie z zasadami ustalonymi przez Konferencję Episkopatu Polski (nie określono natomiast, czy studia podyplomowe lub kolegium miały
być ukończone), osoby świeckie i zakonne, które posiadały dyplom ukończenia kolegium teologicznego.

 

Ważną zmianą jest również  wyraźne określenie w § 7 obecnego porozumienia, zgodnie z którym skierowanie nauczyciela religii do danego przedszkola jest możliwe tylko wtedy,  gdy nauczyciel posiada kwalifikacje  do nauczania religii  w tym przedszkolu

 

Natomiast w przedszkolach specjalnych religii mogli uczyć (§ 3 ww. porozumienia):

  • księża, którzy ukończyli wyższe diecezjalne lub zakonne seminarium duchowne i zaliczyli w trakcie studiów zajęcia z zakresu pedagogiki specjalnej i katechezy specjalnej,
  • osoby świeckie i zakonne, które ukończyły wyższe studia teologiczne lub kolegium teologiczne i zaliczyły w trakcie studiów zajęcia z zakresu pedagogiki specjalnej i katechezy specjalnej,
  • księża, osoby świeckie lub duchowne z kwalifikacjami do nauczania religii w przedszkolu ogólnodostępnym lub integracyjnym, którzy ponadto ukończyli studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie pedagogiki specjalnej o specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w przedszkolu.

Przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne zostało zdefiniowane w § 4 ust. 1 i 2 porozumienia z 6 września 2000 r. jako nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu pedagogiki, psychologii, katechetyki i dydaktyki, nauczanych w powiązaniu z teologią w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Posiadanie takiego przygotowania mogło zostać potwierdzone dokumentem ukończenia wyższego seminarium duchownego albo dyplomem (zaświadczeniem) innej szkoły wyższej, kolegium teologicznego albo świadectwem ukończenia kursu katechetyczno-pedagogicznego prowadzonego przez kolegium teologiczne, wyższe seminarium duchowne lub inną szkołę wyższą.

Dodatkowo funkcjonował dość kłopotliwy zapis § 4 ust. 3 ww. porozumienia, zgodnie z którym skierowanie nauczyciela religii do danego przedszkola, wydane przez właściwego biskupa diecezjalnego, zaświadczało o posiadaniu kwalifikacji do nauczania religii. To powodowało, że w praktyce niekiedy dochodziło do przypadków, w których nauczyciel religii legitymował się skierowaniem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie miał wymaganego poziomu wykształcenia. Wówczas dyrektor przedszkola, upoważniony do decydowania w sprawach kadrowych, w tym do oceny kwalifikacji zatrudnianych osób, stawał przed dylematem, czy zatrudnić taką osobę na podstawie KN, czy za zgodą kuratora oświaty na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 z późn. zm.). Prawidłowość zatrudnienia jest bowiem badana w toku nadzoru pedagogicznego (art. 33 ust. 2 pkt 1 UoSO). Również czasami nieważne okazywały się czynności związane z awansowaniem nauczycieli
religii bez wymaganych kwalifikacji (art. 9h ust. 2 KN).

 

Kwalifikacje obowiązujące od 1 września 2016 r.

Zgodnie z przepisami §§ 2–5 porozumienia z 31 maja 2016 r. w przedszkolach ogólnodostępnych lub integracyjnych religii może uczyć osoba, która:

  • ukończyła studia magisterskie na kierunku teologia w uczelni prowadzonej przez Kościół katolicki albo w katolickim wydziale teologicznym uczelni publicznej oraz – tu nowość – posiada przygotowanie pedagogiczne do nauczania religii,
  • jest księdzem, który ukończył wyższe diecezjalne lub zakonne seminarium duchowne i legitymuje się dyplomem lub zaświadczeniem ukończenia seminarium oraz – tu nowość – posiada przygotowanie pedagogiczne do nauczania religii,
  • ukończyła studia magisterskie na kierunku innym niż teologia oraz posiada przygotowanie pedagogiczne do nauczania religii uzyskane w wyniku ukończenia teologiczno-katechetycznych studiów podyplomowych – nowy warunek polega na ukończeniu tych ostatnich studiów,
  • jest alumnem wyższego seminarium duchownego po ukończeniu czwartego lub piątego roku studiów lub jest st...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy