Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

22 lutego 2018

NR 83 (Czerwiec 2017)

Formy wsparcia dziecka znajdującego się w trudnej sytuacji zdrowotnej, edukacyjnej i życiowej

0 192

Przedszkole publiczne nie jest jedyną instytucją zobowiązaną do udzielania pomocy dzieciom niepełnosprawnym, mającym problemy zdrowotne czy też edukacyjne. Niektóre z nich wymagają szczególnej specjalistycznej opieki, obejmującej także uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, gdy rodzina oraz przedszkole nie są w stanie sprostać potrzebom w tym zakresie.

 

Wymóg udzielenia pomocy psychologiczno-pedagogicznej przez przedszkole

Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 z późn. zm., podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej publicznego przedszkola są zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Przedszkole powinno więc zapewniać uczniom możliwość skorzystania z takiej pomocy, zaś dyrektor odpowiada za jej planowanie i koordynowanie w ramach środków finansowych zapewnianych przez organ prowadzący (§ 19 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, Dz. U. z 2013 r., poz. 532). Uczeń, który taką pomoc uzyska w przedszkolu, nie jest pozbawiony możliwości uzyskania dodatkowej pomocy w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych w ramach pomocy społecznej. Takie prawo dziecka podkreślił WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 marca 2015 r. (IV SA/Wr 668/14, LEX nr 1 954 304). Sprawa dotyczyła dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności datowanej od urodzenia, które zgodnie z tym orzeczeniem wymaga opieki osoby drugiej oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z uwagi na autyzm oraz niepełnosprawność intelektualną w stopniu znacznym dziecko uzyskało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W jednostce oświatowej, do której uczęszczało dziecko, dyrektor zorganizował dla uczniów pomoc w zakresie kształtowania umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowania ich do aktywności, leczenia, rehabilitacji, treningu umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wsparcie w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich jak: samoobsługa, dbałość o higienę i wygląd, utrzymanie kontaktów z otoczeniem, zgodnie z podstawą programową dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym.

Organy prowadzące publiczne przedszkola nie powinny odmawiać uczniom, dla których finansują pomoc psychologiczno-pedagogiczną, należnych im dodatkowych form pomocy specjalistycznej. Ewentualne negatywne decyzje powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie odnoszące się do stanu zdrowia i potrzeb konkretnego dziecka oraz jego sytuacji rodzinnej.

Ponadto uczniowie mieli do dyspozycji wsparcie w formie rehabilitacji fizycznej i usprawniania zaburzonych funkcji organizmu, głównie w zakresie współpracy ze specjalistami. Rodzic dziecka uważał, że dalsze wsparcie powinno zostać udzielone dziecku przez miejski ośrodek pomocy społecznej w zakresie uczenia i rozwijania umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, rehabilitacji fizycznej i usprawniania zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym świadczeniami NFZ, zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi. Specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży stwierdził – ze względu na stan zdrowia dziecka oraz jego sytuację rodzinną – konieczność zapewnienia dziecku specjalistycznych usług opiekuńczych w wymiarze pięciu godzin tygodniowo, w ramach których prowadzone byłoby uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia oraz usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu. Dyrektor jednostki oświatowej wskazywał, że rodzice ucznia starają się o wsparcie popołudniowe, czyli pomoc w organizowaniu i spędzaniu czasu wolnego, a zatem usług świadczonych przez inne instytucje, do czego placówka oświatowa nie jest już zobowiązana.

Jaka pomoc przysługuje dziecku z autyzmem poza przedszkolem?

Prezydent miasta, który był adresatem wniosku matki dziecka o udzielenie wnioskowanych przez nią form pomocy, oraz samorządowe kolegium odwoławcze odmówiły ich przyznania. Organy argumentowały, że program edukacyjny zalecany przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną jest realizowany w placówce oświatowej, do której uczęszcza jej dziecko i w dodatku jako uczeń ma możliwość skorzystania z zajęć rewalidacyjno-wychowawczych; że matka dziecka nie pracuje zawodowo i pobiera zasiłek pielęgnacyjny, powinna więc osobiście się nim zajmować i udzielać pomocy w uczeniu się oraz rozwijaniu umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia; że usługi opiekuńcze bądź specjalistyczne usługi opiekuńcze kierowane są przede wszystkim do osób samotnych, ponieważ nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych, czyli można przyznać prawo do usług opiekuńczych jako działań subsydiarnych dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą zapewnić najbliżsi członkowie rodziny.

WSA we Wrocławiu nie zgodził się z taką argumentacją. W szczególności wskazał, że specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Ponadto takie usługi są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, a także są świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50  ust. 2 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy  społecznej, Dz. U. z 2016 r., poz. 930 z późn. zm.). Sąd podkreś...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy