Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

11 kwietnia 2018

NR 90 (Marzec 2018)

Ewaluacja wymagania: Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne

0 422

Kształtowanie postaw i respektowanie norm społecznych jest przedmiotem ewaluacji zewnętrznej w tym roku szkolnym. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek (Dz. U. z dnia 29 sierpnia 2017 r., poz. 1611) obowiązuje od 1 września 2017 r. Zgodnie z charakterystyką wymagania dzieci w przedszkolu powinny 
czuć się bezpiecznie, a relacje między wszystkimi członkami społeczności przedszkolnej mają być oparte na wzajemnym szacunku i zaufaniu. 
Dzieci powinny także wiedzieć, jakich zachowań się od nich oczekuje.

Głównym zadaniem przedszkola w zakresie respektowania norm społecznych i kształtowania postaw jest podejmowanie działań wychowawczych i profilaktycznych mające na celu eliminowanie zagrożeń oraz wzmacnianie właściwych zachowań. Działania te mają prowadzić do kształtowania się postawy odpowiedzialności dzieci za działania własne i podejmowane w grupie. Oczywiście podejmowane działania wychowawcze i profilaktyczne powinny być monitorowane, a ich skuteczność oceniana, a w razie potrzeby działania te należy modyfikować. 
Dokonując ewaluacji tego wymagania, w pierwszej kolejności powinniśmy odnieść się do sprawdzenia, czy założone cele zostały zrealizowane. 

Przykładowe cele ewaluacji wymagania „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”:

  • Zbadanie stanu bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego dzieci w przedszkolu. 
  • Pozyskanie wiedzy o tym, czy relacje między wszystkimi członkami społeczności przedszkolnej oparte są na wzajemnym szacunku i zaufaniu.
  • Stan wiedzy dzieci na temat bezpiecznych zachowań.
  • Zbadanie sposobów kształtowania odpowiedzialności dzieci za działania własne i działania podejmowane w grupie.
  • Pozyskanie informacji o prowadzonych działaniach wychowawczych oraz profilaktycznych i ich wpływie na eliminowanie zagrożeń oraz wzmacnianie właściwych zachowań dzieci.
  • Ocena działalności wychowawczej i profilaktycznej przedszkola.
  • Modyfikacja działań wychowawczych i profilaktycznych (w przypadku zaistnienia takiej konieczności). 

Gdy formułowany był plan ewaluacji, zapewne zostały określone pytania badawcze, na które teraz powinniśmy poszukać odpowiedzi. 

Przykładowe pytania badawcze wymagania „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”:

  • Co wskazuje na to, że dzieci mają zapewnione warunki pełnego bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego oraz że czują się w przedszkolu bezpiecznie? 
  • Jaka grupa dzieci wie, jakich zachowań się od nich oczekuje?
  • Jak wielu nauczycieli umożliwia dzieciom podejmowanie decyzji i branie za nie odpowiedzialności?
  • Czy reakcje nauczycieli i podejmowane przez nich działania są adekwatne do występujących sytuacji?
  • Czy pozostali pracownicy przedszkola są włączani w eliminowanie niepożądanych zachowań dzieci i wzmacnianie zachowań pożądanych?
  • W jakim zakresie monitorowanie działań wychowawczych i profilaktycznych pozwala ocenić ich skuteczność?
  • Czy zaistniała potrzeba modyfikowania działań wychowawczych i profilaktycznych w odniesieniu do rozpoznanych potrzeb? 
  • Jakie modyfikacje działań wprowadzono na podstawie wniosków z prowadzonych analiz?
  • Jakie działania podejmuje się w przedszkolu, aby włączyć rodziców do analizy, oceny i modyfikacji działań wychowawczych i profilaktycznych?

Pomocne w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania badawcze powinny być pytania kluczowe – szczegółowe. Pytania kluczowe powinny się odnosić do ukierunkowania działań dyrektora na konkretne sytuacje, poprzez które poszuka odpowiedzi na pytania o to, jak jest w praktyce (co?, kto?, gdzie?, kiedy?, jak?). 

Przykłady pytań kluczowych wymagania „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”.

  • Jak nauczyciele reagują na niepożądane zachowania dzieci?
  • Jak nauczyciele wzmacniają pożądane zachowania dzieci? 
  • Jak reagują na zachowania niepożądane dzieci pozostali pracownicy przedszkola? Co robią, aby wzmacniać zachowania pożądane lub zminimalizować zachowania niepożądane?
  • W jaki sposób dyrektor monitoruje działania wychowawcze i profilaktyczne nauczycieli oraz pozostałych pracowników w celu oceny ich skuteczności? 
  • Kiedy określa się wnioski z monitorowania działań wychowawczych i profilaktycznych?
  • Jak nauczyciele włączają rodziców do analizy, oceny i modyfikacji działań wychowawczych i profilaktycznych?

Ewaluacja to proces służący wzrostowi jakości pracy w danym obszarze. W przypadku tego wymagania najistotniejsze jest bezpieczeństwo dzieci w wymiarze fizycznym i psychicznym, kształtowanie postawy odpowiedzialności za działania własne i podejmowane w grupie, kształtowanie samodzielności w podejmowaniu właściwych decyzji w odróżnianiu – ogólnie mówiąc – dobra od zła. Warto wiedzieć, do czego się dąży i sprecyzować kryteria sukcesu. 

Przykładowe kryteria sukcesu wymagania „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”:

  • Przedszkole zapewnia pełne bezpieczeństwo fizyczne i psychiczne dzieci. 
  • Nauczyciele oraz pozostali pracownicy przedszkola dbają o relacje oparte na szacunku i zaufaniu w stosunku do dzieci, rodziców i siebie nawzajem.
  • Baza przedszkola jest bezpieczna.
  • Dzieci mają warunki do bezpiecznej, swobodnej zabawy.
  • Dzieci chętnie uczestniczą w zajęciach przedszkolnych, a ich potrzeba bezpieczeństwa jest w pełni zaspokajana.
  • Nauczyciele dysponują kompetencjami pozwalającymi zapewnić pełne bezpieczeństwo psychiczne i fizyczne dzieci dla ich zdrowego rozwoju. 

W planie ewaluacji określiliśmy metody, za pomocą których będziemy pozyskiwać informacje o realizacji wymagania. Z uwagi na charakterystykę wymagania najbardziej odpowiednią metodą będzie oczywiście obserwacja, zarówno zachowań dzieci, jak i czynności wykonywanych przez nauczycieli i pozostałych pracowników. Można wykorzystać również następujące metody pozyskania informacji:

  • analiza dokumentów,
  • ankiety dla nauczycieli,
  • wywiad grupowy z nauczycielami,
  • wywiad z dyrektorem przedszkola,
  • sprawozdania zespołów zadaniowych,
  • sprawozdania koordynatorów kółek zainteresowań,
  • sprawozdania prowadzących zajęcia dodatkowe. 

Ważnym źródłem pozyskania informacji będzie dokumentacja gromadzona w przedszkolu. 

Przykładowe źródła informacji o realizacji wymagania „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne” to:

dokumentacja przedszkola: protokoły RP, dzienniki zajęć, dzienniki zajęć dodatkowych, arkusze obserwacji dzieci, plany pracy dydaktyczno-opiekuńczo-wychowawczej, arkusze obserwacji rozwoju dzieci, opinie i orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, dokumentacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
dokumenty dotyczące współpracy z rodzicami.

Bardzo ważny w każdej ewaluacji jest etap podsumowania, gdy dokonuje się określenia rezultatów ewaluacji i wniosków do dalszej pracy. 

Przykładowe wnioski z przebiegu ewaluacji wymagania „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”:

  • Dzieci mają zapewnione warunki pełnego bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego oraz czują się w przedszkolu bezpiecznie. Świadczą o tym wyniki obserwacji zachowań dzieci oraz wypowiedzi rodziców. 
  • Nauczyciele przekazują dzieciom i rodzicom wiedzę o obowiązujących w przedszkolu zasadach zachowań, stosując sposoby pracy adekwatne do wieku dzieci (np. graficzny kodeks przedszkolaka, przykłady właściwego postępowania bohaterów literackich, tablica motywacji, inne). 
  • Nauczyciele stosują zasadę nieograniczonego dostępu dzieci do zabawek z jednoczesnym czuwaniem nad przestrzeganiem zasad poprawnej zabawy i organizacji dziennego czasu pracy grupy. 
  • Nauczyciele uczą dzieci odpowiedzialności za podejmowane decyzje, stosując motywujące zasady nagradzania i bezpieczne konsekwencje wyciszania zachowań niepożądanych (graficzna tablica motywacji, krzesełko do myślenia, zadośćuczynienie, przeproszenie, inne). 
  • Większość dzieci stosuje zasady bezpiecznej zabawy. W przedszkolu nie zdarzył się żaden poważny wypadek. Okresowo przypomina się wszystkim pracownikom obowiązujące procedury bezpieczeństwa, a w przypadku zaistnienia mniej poważnych zdarzeń (otarcia, guzy) sporządza się notatkę na piśmie z określeniem i wdrożeniem wniosków mających zapobiegać tym zdarzeniom w przyszłości. 
  • W przedszkolu dba się o właściwe relacje pomiędzy pracownikami, którzy systematycznie ucz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy