Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

6 lutego 2018

NR 89 (Luty 2018)

Dyrektorze, sprawdź w jakim stopniu przedszkole realizowało wdrażanie nowej podstawy programowej
w pierwszym półroczu roku szkolnego 2017/2018 w zakresie wypełniania podstawowych zadań

0 148

Nowa podstawa programowa w porównaniu z poprzednią wersją jest bardziej ogólna. Szczegółowy podział na kilkanaście obszarów został uproszczony do realizacji treści w sferze rozwoju fizycznego, emocjonalnego, społecznego i poznawczego, a zamiast celów wychowania przedszkolnego są zadania przedszkola, oddziałów przedszkolnych w szkołach i innych form wychowania przedszkolnego. Bardzo duży nacisk położono na uczenie się dziecka poprzez odkrywanie własnych możliwości i sensu działania.

Zadania przedszkola skoncentrowane są na tworzeniu naturalnych warunków sprzyjających nabywaniu przez dziecko doświadczeń, poprzez bezpieczną i samodzielną eksplorację, na umożliwieniu ciągłości procesów adaptacji i realizacji treści adekwatnie do poziomu rozwoju dzieci. Taki kształt dokumentu daje dużo swobody w sposobie opisywania efektów realizacji podstawy programowej, ale jednocześnie może przysporzyć sporo kłopotów, bowiem z powodu braku doprecyzowania tak naprawdę nie wiadomo, na czym należy się skoncentrować.

Warto przeanalizować treść poszczególnych zadań przedszkola. Aby przełożyć zadania na język praktycznych działań, trzeba skupić się na słowie lub słowach, które w zapisie odgrywają kluczową rolę. W ten sposób łatwiej będzie opisać, co faktycznie należy zrobić, aby zadanie zrealizować.

 

ZADANIE 1

Wspieranie wielokierunkowej aktywności dziecka poprzez organizację warunków sprzyjających nabywaniu doświadczeń w fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym obszarze jego rozwoju

W tym zapisie kluczową rolę odgrywa słowo „wspieranie”. Wspieranie aktywności dziecka następuje poprzez organizację warunków umożliwiających nabywanie doświadczeń w każdej sferze jego rozwoju. Pytanie, na które należy sobie odpowiedzieć, brzmi: jak organizowaliśmy warunki, aby wyzwolić wielkokierunkową aktywność dziecka sprzyjającą jego wszechstronnemu rozwojowi? Na tak postawione pytanie odpowiedź będzie bardzo obszerna i właściwe można by opisać całość realizacji podstawy programowej i na tym poprzestać. Trzeba więc zdecydować, co dla danego przedszkola jest priorytetem, jaka jest jego specyfika, na co szczególnie kładzie się nacisk, do czego się dąży. Wskazane jest więc jakieś ukierunkowanie, aby opisać to, co dla danej placówki jest najważniejsze.

 

ZADANIE 2

Tworzenie warunków umożliwiających dzieciom swobodny rozwój, zabawę i odpoczynek w poczuciu bezpieczeństwa

Treść tego zadania jest ściśle powiązana z zadaniem pierwszym, bowiem słowem kluczowym jest „tworzenie” także warunków, ale umożliwiających dzieciom swobodną zabawę i odpoczynek. Podstawową potrzebą, jaką powinno się dzieciom zapewnić w przedszkolu, jest potrzeba bezpieczeństwa, toteż odpowiadając sobie na pytanie postawione w zadaniu pierwszym, należy mieć na uwadze to, czy organizując warunki wszechstronnego rozwoju, robiliśmy to z poszanowaniem bezpieczeństwa nie tylko fizycznego, ale przede wszystkim psychicznego. Podobnie jest z odpowiedzią na pytanie o tworzenie warunków do swobodnej zabawy i odpoczynku, bowiem odpowiadając na nie, powinno się także pamiętać o bezpieczeństwie dzieci, i to w wymiarze zarówno fizycznym, jak i psychicznym. Swobodna zabawa i odpoczynek nie istnieją w warunkach przymusu lub zakazu. Warto dokładnie przeanalizować realizację tego zadania, aby wiedzieć, czy przedszkole rzeczywiście tworzy bezpieczne warunki rozwoju dzieci.

Nauczyciel powinien dysponować podstawową wiedzą o poszczególnych poziomach integracji sensorycznej, aby wiedzieć, na jakim poziomie
aktualnie jest dziecko. Chodzi o to, aby wspierać aktywność dziecka tak, by prowadziła do osiągnięcia kolejnego poziomu integracji sensorycznej.

ZADANIE 3

Wspieranie aktywności dziecka podnoszącej poziom integracji sensorycznej i umiejętności korzystania z rozwijających się procesów poznawczych

W tym zadaniu kluczowe jest ponownie słowo „wspieranie”. Tym razem chodzi o takie wspieranie aktywności dziecka, aby prowadziło do podniesienia poziomu integracji sensorycznej, a także do rozwoju procesów poznawczych. Realizacja tego zadania wymaga od nauczycieli znajomości aktualnego poziomu rozwoju dziecka, czyli wiedzy o stanie rozwoju ośrodkowego układu nerwowego, który reguluje funkcjonowanie wzrokowe, słuchowe i mowę dziecka. Ich działanie stanowi podstawę procesów rozwoju i uczenia się. Nauczyciel powinien dysponować podstawową wiedzą o poszczególnych poziomach integracji sensorycznej, aby wiedzieć, na jakim poziomie aktualnie jest dziecko. Chodzi o to, aby wspierać aktywność dziecka tak, by prowadziła do osiągnięcia kolejnego poziomu integracji sensorycznej. Mamy więc tutaj płaszczyznę zadań związanych z obserwacją i diagnozowaniem rozwoju dziecka oraz indywidualizacją oddziaływań wychowawczych, opiekuńczych i dydaktycznych składających się na tworzenie warunków wspierających aktywność dziecka prowadzącą do podnoszenia poziomu integracji sensorycznej i rozwoju procesów poznawczych. Poszczególne poziomy integracji sensorycznej są dość szczegółowo opisane w literaturze fachowej, toteż wypełnianie tego zadania nie powinno być działaniem trudnym dla nauczycieli. Natomiast dyrektor poprzez wypełnianie obowiązków związanych z nadzorem pedagogicznym również będzie dysponował wiedzą, która pozwoli na opis realizacji tego zadania np. poprzez sprawozdanie z obserwacji prowadzonych w ramach nadzoru pedagogicznego.

 

ZADANIE 4

Zapewnienie prawidłowej organizacji warunków sprzyjających nabywaniu przez dzieci doświadczeń, które umożliwią im ciągłość procesów adaptacji oraz pomoc dzieciom rozwijającym się w sposób nieharmonijny, wolniejszy lub przyspieszony

W tym zadaniu kluczowe słowo to „zapewnienie” prawidłowej organizacji warunków sprzyjających nabywaniu doświadczeń umożliwiających ciągłość procesów adaptacji. Wydaje się, że zadanie jest zrozumiałe, łączące się właściwe z każdym wcześniej już wskazanym. Ale warto zadać sobie pytanie, na czym polega ciągłość procesów adaptacji oraz jaką odgrywają rolę w tym procesie doświadczenia nabywane przez dzieci. Otóż ciągłość procesów adaptacji zachodzi nie tylko w warunkach przedszkola, ale także rozciąga się na środowisko rodzinne. Nauczyciel, aby wiedzieć, jak zorganizować warunki adaptacji dziecka do przedszkola, powinien mieć chociażby minimum wiedzy o warunkach, jakie tworzy środowisko rodzinne. Łatwo jest zaobserwować przebieg tego procesu w przedszkolu, natomiast pozyskanie wiedzy o warunkach, jakie tworzy środowisko rodzinne, nie jest proste. Nauczyciel, aby dowiedzieć się, w szczególności w przypadku trudności adaptacyjnych dziecka, o tym, jakie warunki stwarza środowisko rodzinne, powinien dysponować kompetencjami do porozumienia się z rodzicami gwarantującymi pozyskanie ich zaufania. Jeśli rodzice dostrzegą w nauczycielu osobę kompetentną, z pewnością zechcą współpracować. Sprawa jest ważna chociażby ze względu na to, że może chodzić o wskazanie rodzicom błędów, jakie popełniają, a które mają istotny wpływ na przebieg procesu adaptacji dziecka w przedszkolu. Pozyskanie rodziców do współpracy w pokonywaniu trudności adaptacyjnych dziecka jest kluczem do sukcesu. Opisując wypełnianie tego zadania przez przedszkole, dyrektor powinien mieć przede wszystkim wiedzę o tym, jak nauczyciele porozumiewają się z rodzicami.

Współczesny przedszkolak funkcjonuje w dynamicznym, szybko zmieniającym się otoczeniu, a przedszkole powinno stać się miejscem, w którym dziecko otrzyma pomoc w jego rozumieniu. Ciągłość procesów adaptacji wyraża się również w stopniowym wyposażaniu dziecka w umiejętności radzenia sobie z trudnościami, które może napotykać nie tylko w przedszkolu, ale na kolejnych etapach swojego życia. Uczenie dziecka przeżywania emocji w sposób umożliwiający mu adaptację w nowym otoczeniu to jedno z celów wskazanych w obszarze rozwoju emocjonalnego. Mając na uwadze tworzenie warunków do bezpiecznego rozwoju, które będziemy także opisywać, dokonując sprawozdania z wykonania zadania drugiego, nawiążemy do organizacji adaptacji, gdyż procesy te wzajemnie się warunkują. Nie ma właściwej adaptacji dziecka do przedszkola bez spełnienia warunków swobodnej, bezpiecznej zabawy i odpoczynku. W tym zadaniu mamy jeszcze bardzo istotne zagadnienie, jakim jest zapewnienie harmonijnego rozwoju dzieci i pomocy dzieciom rozwijającym się w tempie wolniejszym lub szybszym. Dopełnieniem sprawozdania z wykonania tego zadania przedszkola będzie zapewne opis efektów udzielonej pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

ZADANI

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy