Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

6 czerwca 2019

NR 103 (Czerwiec 2019)

Udostępnianie informacji publicznej przez dyrektora przedszkola

0 26

Wejście w życie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych, krótko nazywanego RODO, wprowadziło paniczny strach wśród osób przetwarzających dane w przedszkolach, szkołach i placówkach oświatowych. Czy słusznie?

Nie tak dawno, podczas rozmowy telefonicznej z sekretarką pewnej szkoły podstawowej, próbowałem się dowiedzieć, jak nazywają się wicedyrektorzy. W odpowiedzi usłyszałem: „Proszę pana, teraz to jest RODO. Nie wie pan o tym? Takich informacji to ja panu nie udzielę”. 

Cóż, wydawałoby się, że jest to postawa bezpieczna w myśl prostej zasady: jeśli nie wiem, czy można, to lepiej nie mówić. Problem tylko w tym, że czasami trzeba mówić, a nawet pisać. Prawo dostępu do tego typu danych zapewnia bowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej, która obowiązuje od 2001 roku. Co prawda, w art. 5 stawia ona granice pozwalające chronić prywatność osoby fizycznej, jednak chwilę później z prywatności tej wyłącza osoby pełniące funkcje publiczne w zakresie wykonywania zadań związanych z pełnieniem tych funkcji. I nie stoi to w sprzeczności z RODO, gdyż tam z kolei w art. 86 czytamy, że dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, którymi dysponuje organ, podmiot publiczny lub podmiot prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione na podstawie przepisów prawa unijnego lub prawa państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot. Zatem regulacje tych dwóch dokumentów uzupełniają się wzajemnie i rozważne ich stosowanie nie powinno przysporzyć problemów dyrektorom jednostek oświatowych.

Przedszkola coraz częściej otrzymują wnioski o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, a dyrektorzy zastanawiają się, w jakim zakresie mogą spełnić żądania, żeby nie narazić się na sankcje związane z niewłaściwą ochroną prywatności osób fizycznych, których dane są przetwarzane przez placówkę. Przepisy prawa nie zawsze rozwieją pojawiające się w takich przypadkach wątpliwości, czasami nawet jeszcze bardziej zaciemniają obraz. Wówczas należy posiłkować się orzecznictwem sądów powszechnych, w szczególności administracyjnych. I przyznać trzeba, że jest ono bardzo bogate.

Treść pytania

Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie do wszystkich informacji o sprawach publicznych. Będą to zatem informacje wytworzone nie tylko przez władzę publiczną, ale także inne podmioty pełniące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Co więcej, będą to także informacje odnoszące się do tych podmiotów. Bardziej szczegółowo, ale w sposób tylko przykładowy, jest to wyjaśnione w art. 6 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że informacje tego typu w dużym zakresie są wytwarzane i przetwarzane w przedszkolu przez dyrektora. Spróbujmy więc rozstrzygnąć, jakie informacje na temat nauczycieli ma on obowiązek udostępniać. 

Na początku trzeba odpowiedzieć na pytanie, czy nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Z pomocą przyjdzie nam tutaj Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 10 marca 2006 r. (K 17/05, OTK 2006/3 A, poz. 30) stwierdził, że pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną jest ujmowane szeroko i nie ogranicza się tylko do funkcjonariuszy publicznych, lecz obejmuje każdą osobę mającą związek z realizacją zadań publicznych, a nawet dopiero ubiegającą się o ich wypełnienie. Można z tego wywnioskować, że nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Nie mają też co do tego wątpliwości sądy administracyjne (np. I OSK 1108/14 – wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r.). Zatem bezsporne jest, że obowiązkiem dyrektora będzie udzielanie informacji związanych z pracą nauczyciela, ale jak głęboko mogą one sięgać? Jak ma się zachować dyrektor, który otrzyma np. wniosek o udzielenie informacji w postaci imiennej listy nauczycieli z podaniem wysokości dodatku motywacyjnego czy otrzymanych nagród w określonym czasie? Zważywszy na fakt, że wynagrodzenie nauczyciela ma związek z pełnieniem przez niego funkcji publicznej, dyrektor powinien takiej informacji udzielić (IV SAB/Wr 55/11 – wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 lipca 2011 r.). Nauczyciele, decydując się na wykonywanie swojego zawodu, muszą zaakceptować ograniczenie swojej prywatności kosztem praw osób, które wynikają z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Do informacji publicznej będą oczywiście także należały imienne listy nauczycieli, którym przyznano dofinansowanie doskonalenia zawodowego wraz z podaniem kwoty dofinansowania przyznanej każdemu nauczycielowi (IV SAB/Wr 44/11 – wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2011 r.).

Z orzecznictwa sądowego wynika, że także notatki służbowe są informacją publiczną, której ujawnienia i udostępnienia może żądać obywatel. Notatka służbowa jest dokumentem, który został wytworzony przez pracownika organu administracji publicznej, i dotyczy sfery faktów, może dotyczyć też wystąpień, opinii...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy