Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

26 lutego 2018

NR 78 (Styczeń 2017)

Prawo oświatowe w przedszkolach od 2017 roku

0 234

Przy okazji planowanej reformy oświaty, która przede wszystkim ma dotyczyć szkół, pewne zmiany obejmą także przedszkola, w tym nauczycieli zatrudnionych w publicznych jednostkach.

 

Planowane terminy zmian

Według założeń MEN regulacje wprowadzające reformę oświaty mają zostać uchwalone i opublikowane w Dzienniku Ustaw w styczniu 2017 r. Większość z nich ma obowiązywać od nowego roku szkolnego, jednak niektóre – zwłaszcza dotyczące nauczycieli zatrudnionych w samorządowych przedszkolach, statutów i organizacji przedszkoli oraz rekrutacji – mają wejść w życie w terminie 14 dni od ogłoszenia ustaw. Podstawę niniejszego opracowania stanowią teksty projektów dwóch ustaw: Prawa oświatowego (PO) oraz Przepisów wprowadzających ustawę Prawo oświatowe (PWuPO) w wersji przekazanej do Sejmu, oraz podana w nich numeracja poszczególnych planowanych przepisów. 

 

Przekazanie jedynego samorządowego przedszkola do prowadzenia innemu podmiotowi

Ustawodawca zmierza do wyraźnego zakazania gminie wyzbycia się wszystkich prowadzonych przez nią przedszkoli (art. 9 ust. 1 PO). Osoba, której przekazano prowadzenie dotychczas jedynego gminnego przedszkola, będzie mogła prowadzić to przedszkole nie dłużej jednak niż  do 31 sierpnia 2022 r. Jeżeli 31 sierpnia 2022 r. gmina nie będzie prowadziła co najmniej jednego przedszkola, umowa, na podstawie której przekazano prowadzenie jedynego przedszkola, wygaśnie z mocy prawa 31 sierpnia 2022 r., a przedszkole powróci do gminy (art. 263 PWuPO). Ponadto zostanie określony termin, w którym będzie możliwe przekazanie przedszkola – tylko 1 września (art. 9 ust. 1 PO).
Zakaz przekazania jedynego przedszkola zacznie obowiązywać od 1 września 2017 r. (art. 264 PWuPO).

 

Nadzór pedagogiczny

Kurator oświaty ma być organem w większym stopniu wspomagającym pracę przedszkoli publicznych oraz niepublicznych niż oceniającym. W nowej delegacji ustawowej nie ma już zapisu o określaniu przez MEN wymagań stawianych przedszkolom na poziomie podstawowym i wysokim. Ponadto przedszkolom, które nie spełniają wymagań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki oraz realizacji celów i zadań statutowych, ma już nie grozić sankcja polegająca na przeprowadzeniu przez kuratora oświaty ponownego badania spełniania wymagań, nie później niż w terminie trzech lat od dnia przekazania dyrektorowi przedszkola wyników nadzoru pedagogicznego, w którym stwierdzono niespełnianie tych wymagań (art. 55 PO).

Ponadto kurator oświaty będzie mógł w drodze decyzji polecić samorządowemu organowi prowadzącemu oraz dyrektorowi przedszkola usunięcie uchybień polegających na prowadzeniu działalności niezgodnej z obowiązującymi regulacjami, nie tylko rangi ustawy (PO, UoSO), ale również przepisami wykonawczymi wydanymi na ich  podstawie. Nieusunięcie uchybień będzie skutkowało zawiadomieniem wojewody sprawującego nadzór nad działalnością komunalną (art. 56 PO). Natomiast niepubliczne przedszkole, które będzie naruszało przepisy PO, UoSO, wykonawcze lub własny statut, otrzyma decyzję nakazującą przez kuratora oświaty usunięcie uchybień. Brak wykonania polecenia będzie skutkował wykreśleniem wpisu przedszkola z ewidencji (art. 169 ust. 1 pkt 3, art. 180 ust. 2 PO). Podczas kontroli zgodności zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami przedszkole będzie zobowiązane do udostępnienia do wglądu w zakresie niezbędnym do wykonania czynności dokumentacji osobowej nauczycieli, a także osób niebędących nauczycielami, prowadzących zajęcia rozwijające zainteresowania dzieci za zgodą kuratora oświaty (art. 55 ust. 9 PO).

 

Rada rodziców

W publicznych przedszkolach rady rodziców mają zostać upoważnione do obowiązkowego uchwalania, w porozumieniu z radą pedagogiczną, jednego programu wychowawczo-profilaktycznego zamiast funkcjonowania dotychczasowych dwóch odrębnych programów (art. 84 ust. 2 pkt 1 PO).

Organ zyska także prawo przechowywania środków finansowych na odrębnym rachunku bankowym (art. 84 ust. 7 PO).

Do założenia i likwidacji tego rachunku bankowego oraz dysponowania funduszami na tym rachunku będą uprawnione osoby posiadające pisemne upoważnienie udzielone przez radę rodziców.

 

Oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych oraz zespoły szkolno-przedszkolne

Pod rządem dotychczasowych przepisów oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych miały działać do 31 sierpnia 2019 r., a od następnego dnia – ulec przekształceniu w przedszkola działające w ramach zespołów szkolno-
-przedszkolnych. Jednak MEN planuje pozostawienie w systemie oświaty oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych jako uzupełnienie sieci miejsc wychowania przedszkolnego (art. 31 ust. 1 PO), z obowiązkiem dostosowania warunków lokalowych w szkołach, w których takie oddziały są zorganizowane, do wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w art. 126 PO w terminie do 31 sierpnia 2022 r. (art. 308 PWuPO).

Ponadto utworzenie zespołu szkolno-przedszkolnego będzie dopuszczalne, ale już nieobowiązkowe. Na podstawie planowanego art. 92 PO organ prowadzący szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny lub oddziały przedszkolne, będzie mógł przekształcić ten oddział przedszkolny lub te oddziały przedszkolne w przedszkole w każdym czasie (projekt PO nie określa terminu przekształcenia). Przedszkole wówczas utworzy zespół ze szkołą podstawową, w której dotychczas działały oddział przedszkolny lub oddziały przedszkolne. Dyrektor szkoły podstawowej stanie się dyrektorem zespołu do końca okresu, na jaki powierzono mu stanowisko dyrektora szkoły podstawowej. Jeżeli szkoła podstawowa, w której zorganizowano oddział lub oddziały przedszkolne, już działa w ramach zespołu, to przedszkole utworzone z przekształconego oddziału przedszkolnego wejdzie w skład tego zespołu. Lokal, w którym będzie funkcjonowało przedszkole wchodzące w skład zespołu szkolno-przedszkolnego, również musi spełniać wymogi ochrony przeciwpożarowej (art. 92 w zw. z art. 126 PO).

Dopiero od 1 września 2019 r. zespoły będą mogły być tworzone tylko z początkiem roku szkolnego oraz rozwiązywane – lub wyłączane z niego poszczególne jednostki –  31 sierpnia, zgodnie z art. 91 PO w zw. z art. 327 PWuPO.

 

Statuty przedszkoli

Dotychczasowe bardzo ogólne regulacje dotyczące treści statutów UoSO oraz ramowego statutu publicznych przedszkoli zastąpią bardziej szczegółowe przepisy art. 102 i art. 108 PO.
Statut przedszkola (w tym oddziału przedszkolnego – zamieszczony w statucie szkoły podstawowej) ma w szczególności zawierać:

  • nazwę i rodzaj przedszkola oraz jego siedzibę;
  • nazwę i siedzibę organu prowadzącego;
  • cele i zadania przedszkola wynikające z przepisów prawa, w tym w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, organizowania opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi, umożliwiania dzieciom podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej, etnicznej, językowej i religijnej, z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa oraz zasad promocji i ochrony zdrowia;
  • sposób realizacji zadań przedszkola, z uwzględnieniem wspomagania indywidualnego rozwoju dziecka oraz wspomagania rodziny w wychowaniu dziecka i przygotowaniu go do nauki w szkole, a w przypadku dzieci niepełnosprawnych – ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności;
  • sposób sprawowania opieki nad dziećmi w czasie zajęć w przedszkolu oraz w czasie zajęć poza przedszkolem;
  • szczegółowe zasady przyprowadzania i odbierania dzieci z przedszkola przez rodziców lub upoważnioną przez nich osobę zapewniającą dziecku pełne bezpieczeństwo;
  • formy współdziałania z rodzicami oraz częstotliwość organizowania kontaktów z rodzicami;
  • organy przedszkola oraz ich szczegółowe kompetencje, a także szczegółowe warunki współdziałania organów przedszkola oraz sposób rozwiązywania sporów między tymi organami;
  • organizację pracy przedszkola, w tym organizację wczesnego wspomagania rozwoju dzieci oraz zajęć rewalidacyjno­‑wychowawczych, jeżeli przedszkole prowadzi takie wspomaganie lub zajęcia;
  • czas pracy przedszkola ustalony przez organ prowadzący na wniosek dyrektora przedszkola, w uzgodnieniu z radą przedszkola, a w przypadku braku rady przedszkola – z radą rodziców;
  • zasady odpłatności za pobyt dzieci w przedszkolu i korzystanie z wyżywienia ustalone przez organ prowadzący;
  • zakres zadań nauczycieli oraz innych pracowników, w tym zadań związanych z: zapewnieniem bezpieczeństwa dzieciom w czasie zajęć organizowanych przez przedszkole, współdziałaniem z rodzicami w sprawach wychowania i nauczania dzieci, uwzględnieniem prawa rodziców do znajomości zadań wynikających z programu wychowania przedszkolnego realizowanego w danym oddziale i uzyskiwania informacji dotyczących dziecka, jego zachowania i rozwoju, planowaniem i prowadzeniem pracy dydaktyczno-wychowawczej ­oraz odpowiedzialnością za jej jakość, prowadzeniem obserwacji pedagogicznych mających na celu poznanie i zabezpieczenie potrzeb rozwojowych dzieci oraz dokumentowaniem tych obserwacji, współpracą ze specjalistami świadczącymi pomoc psychologiczno‑pedagogiczną, opiekę zdrowotną i inną;
  • prawa i obowiązki dzieci, w tym przypadki, w których dyrektor przedszkola może skreślić dziecko z listy uczniów;
  • warunki stosowania sztandaru przedszkola, godła przedszkola oraz ceremoniału przedszkolnego, o ile zostały ustanowione.

Odpowiednio powyższe regulacje będą stosowane do statutów niepublicznych przedszkoli, z tym że czas pracy przedszkola i oddziałów ureguluje organ prowadzący (art. 172 ust. 3 PO).
Dzieci uczęszczające do przedszkola lub oddziału przedszkolnego muszą mieć zapewnioną możliwość korzystania z:

  • pomieszczeń do nauczania, wychowania i opieki;
  • placu zabaw;
  • pomieszczeń sanitarno­higienicznych i szatni;
  • posiłków.

Dotychczasowe statuty przedszkoli zachowają moc do dnia wejścia w życie statutów wydanych na podstawie PO, nie dłużej jednak niż do 30 listopada 2017 r. (art. 325 ust. 1 PWuPO)

 

Organizacja publicznego przedszkola

Do aktu rangi ustawy (art. 110 PO) zostaną przeniesione ogólne zasady opracowania oraz zatwierdzania arkusza  organizacji przedszkola w danym roku szkolnym. Arkusz będzie opiniowany przez kuratora oświaty oraz zakładowe organizacje związkowe będące jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego albo jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych wchodzących w skład organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego zrzeszających nauczycieli. Pozostałe kwestie związane z arkuszem organizacji przedszkola, w tym zakres informacji, jakie w szczególności powinny być zawarte w arkuszu oraz terminy jego opracowywania, opiniowania i zatwierdzania, wskaże MEN w rozporządzeniu określającym szczegółową organizację publicznych przedszkoli (art. 111 PO). Resort edukacji ustali także m.in. elementy tworzące nazwę przedszkola, sposób używania nazwy oraz tryb nadawania imienia, warunki i sposób używania nazwy na pieczęciach, tablicach urzędowych, sztandarze i legitymacji szkolnej, czas trwania zajęć edukacyjnych oraz zajęć rewalidacyjnych, szczegółową organizację pracy przedszkola, w tym w szczególności organizację oddziału i liczbę uczniów w oddziale.

 

Przyjmowanie dzieci do przedszkoli publicznych

W rozdziale 6 PO (art. 130 i n.) mają być określone zasady przyjmowania dzieci...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy