Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowe technologie w przedszkolu

26 lutego 2018

NR 78 (Styczeń 2017)

Praktyczne wykorzystanie nowych technologii w poszczególnych obszarach edukacyjnych
Edukacja matematyczna i język obcy nowożytny

0 234

Nowe technologie niezmiennie wpisały się w nasze życie codzienne. Trudno sobie wyobrazić życie bez telefonu, tabletu czy komputera. Przenikają one każdą dziedzinę życia, dzięki czemu staje się ono prostsze i wygodniejsze.

 

Ze względu na taką sytuację powinny się one wpisywać również w rzeczywistość edukacyjną: poczynając od przedszkolnej, szkolnej, a na wyższej kończąc. Nie można przejść obojętnie wobec takiego zjawiska, wręcz przeciwnie – należy maksymalnie wykorzystywać całe dobrodziejstwo wszelakich nowoczesnych technologii. Aktualnie trudno w przedszkolu wskazać dziecko, które nie miało do czynienia z nowoczesnym sprzętem (telewizor, komputer, smartfon). Niejednokrotnie sam smartfon zastępuje funkcję niani lub po prostu zajmuje dziecku czas. Należy więc dobrze zorganizować i zaplanować spotkanie dzieci z nowoczesnymi technologiami, tak aby miały one jak najbardziej pozytywny rezultat i przynosiły jak najlepsze zmiany edukacyjne podczas rozwoju dziecka.

Aktualnie obowiązująca podstawa programowa została opracowana ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w wieku przedszkolnym oraz najmłodszych uczniów (klasy I–III szkoły podstawowej). Pierwsze lata życia dziecka mają ogromny wpływ na jego dalszy rozwój i losy. Jest to okres, w którym uczeń rozwija możliwości intelektualne i większość wrodzonych predyspozycji. Jednym z ważnych zadań wychowania i edukacji w przedszkolu jest to, aby łagodnie i stopniowo wprowadzać dziecko w fascynujący świat nauki i otaczającego go świata. Ze względu na prawidłowości rozwojowe dziecka treści nauczania powinny być przekazywane w formie zintegrowanej, a ich przekaz powinien z czasem narastać i rozszerzać się w układzie spiralnym (wiadomości wcześniej już przyswojone powinny być powtórzone, a następnie wzbogacone). Analizując podstawę programową, można zauważyć, że nauczyciel nie ma wyznaczonych programów, metod czy też pomocy dydaktycznych, z których powinien korzystać podczas zajęć. Wręcz przeciwnie – zapisy w tym dokumencie określają umiejętności, które powinien posiadać uczeń kończący naukę w przedszkolu. Można więc stwierdzić, że jest to swego rodzaju pewna zachęta do wprowadzania różnych innowacji podczas zajęć edukacyjnych już na najniższym etapie edukacji. Takie właśnie innowacje będą pobudzały dzieci do kreatywnego myślenia i działania.

Pierwszym podstawowym zadaniem dla dziecka rozpoczynającego swoją „przygodę” z nowoczesnymi technologiami jest nauczenie się obsługi. Jednak z uwagi na fakt wszechobecnego dostępu do tych sprzętów, nabycie tych umiejętności jest obecnie coraz częściej realizowane w domu niż w szkole. Ze względu na taki stan rzeczy dzieci przychodzące do przedszkola mają już za sobą doświadczenie pierwszego spotkania z komputerem. W związku z tym niejednokrotnie rodzice mają wysokie wymaganie wobec przedszkola w zakresie wykorzystania nowych technologii w procesie edukacyjnym. Komputer w procesie kształcenia (szczególnie na najniższym szczeblu edukacji) ma ogromną wartość, ponieważ może umacniać w psychice dziecka wiarę we własne możliwości i siły, a co za tym idzie – zdecydowanie podnosić samoocenę.

Ślad pamięciowy powstający w umyśle ucznia jest uzależniony od liczby operacji, które musi wykonać sieć neuronowa oraz od aktywizacji różnych struktur. Nauka połączona z ruchem (mobilne urządzenia cyfrowe) oraz wymuszająca aktywność i autonomię dziecka jest dla niego dużo bardziej efektywniejsza niż praca, która tej efektywności nie wymaga

Podczas zajęć edukacyjnych warto, zgodnie z możliwościami danej placówki, używać różnorakiego sprzętu technologicznego. Wyróżnić tutaj można:

  • Najbardziej popularne, występujące praktycznie w każdej placówce oświatowej stacjonarne komputery osobiste. Wykorzystując je w pracy w przedszkolu, warto zorganizować zajęcia edukacyjne na zasadzie „jeden na jeden” (jeden uczeń dysponuje jednym komputerem, nie więcej, nie mniej). Z dużym prawdopodobieństwem wychowankowie przedszkola w kolejnych etapach edukacyjnych spotkają się właśnie ze stacjonarnym komputerem osobistym.
  • Kolejną grupą są komputery przenośne o funkcjach analogicznych do PC, czyli netbooki i laptopy. Mają one dodatkowe możliwości edukacyjne dzięki swej mobilności. Wychowankowie grup przedszkolnych powinni wykorzystywać je inaczej niż tradycyjne komputery stacjonarne. Jeśli dzieci korzystają z nich, siedząc na krzesłach przy stolikach, to można zaryzykować stwierdzenie, że nauczyciel prowadzący zajęcia nie wykorzystał jeszcze najsilniejszych atutów netbooków i laptopów takich jak: ogromna łatwość i względne bezpieczeństwo przenoszenia, długi czas pracy na bateriach, wyposażenie w bezprzewodową sieć, aparat fotograficzny, kamerę wideo i mikrofon. Nie ma oczywiście nic złego, jeśli dzieci raz na jakiś czas usiądą przed netbookiem czy laptopem w ławkach, ale nauczyciel powinien wystrzegać się takiej właśnie organizacji pracy. Jedną z nowych metod w pracy z laptopami i netbookami powinno być przede wszystkim wykorzystanie ich mobilności, ponieważ używając zwykłego komputera, uczeń nie może w żaden sposób przemieścić się z nim i zrobić np. zdjęcie.
  • Ostatnią wyodrębnioną grupą są zyskujące na coraz większej popularności mobilne urządzenia cyfrowe, takie jak: smartfon, tablet, aparaty fotograficzne, kieszonkowe odtwarzacze wideo i audio. W tej grupie na szczególną uwagę zasługują szybko upowszechniające się mobilne urządzenia komputerowe obsługiwane za pośrednictwem dotykowego interfejsu.

Aktualnie, oprócz wielu dylematów dotyczących metod nauczania w przedszkolu, nauczyciele coraz częściej stają przed jakże ważnym pytaniem: Czy w trakcie zajęć edukacyjnych z dziećmi ćwiczyć poznawane treści dydaktyczne, wykorzystując lubiane przez nie cyfrowe gadżety, czy raczej używając bardziej tradycyjnych narzędzi? Z takim dylematem również zmierzyła się pani doktor Marzena Żylińska (znany metodyk i neurodydaktyk). Przede wszystkim ważnym czynnikiem decydującym o efektywności uczenia się jest głębokie przetwarzanie informacji. Ślad pamięciowy powstający w umyśle ucznia jest uzależniony od liczby operacji, które musi wykonać sieć neuronowa oraz od aktywizacji 
różnych struktur. Nauka połączona z ruchem (mobilne urządzenia cyfrowe) oraz wymuszająca aktywność i autonomię dziecka jest dla niego dużo efektywniejsza niż praca, która tej efektywności nie wymaga. Ręce mają w mózgu bardzo dużą reprezentację, zatem silnie stymulują rozwój struktur korowych. Zadania wymagające pracy dłoni (dotykowy interfejs) prowadzą do lepszego zapamiętywania przetwarzanych treści. W świetle powyżej przedstawionych argumentów można stwierdzić, że używanie tabletu czy smartfonu przez dzieci jest dla ich rozwoju bardzo dobre. Mobilność tych urządzeń, rodzaj obsługi – wspomniany wcześniej dotykowy interfejs – zmuszają dziecko do posługiwania się dłońmi, co jak wcześniej wspomniano, dobrze wpływa na mózg.

 

Nauczyciel dysponuje bardzo bogatym zestawem różnorakich programów i aplikacji, które może wykorzystać na zajęciach edukacyjnych w przedszkolu. Barierą, jak się okazuje, nie są już finanse, gdyż spora część zarówno programów, jak i edukacyjnych aplikacji jest darmowa i oparta na bezpłatnej licencji Freeware. Obecnie nie ma już obszaru edukacyjnego, jak również etapu edukacyjnego, dla których nie stworzono by jeszcze żadnego dydaktycznego oprogramowania. Nauczyciel sam może zdecydować, z jakiego oprogramowania skorzysta, gdyż wybór ciągle się rozrasta, a dostępne aplikacje są poddawane nieustannym aktualizacjom i doskonaleniu, aby jak najlepiej wykorzystać ich potencjalny edukacyjny walor.
Warto zwrócić uwagę, że pierwszy kontakt dziecka z językiem obcym (najczęściej językiem angielskim) odbywa się już w przedszkolu. W ostatnim czasie wielką popularnością cieszą się anglojęzyczne przedszkola czy oferty dodatkowych godzin języka angielskiego dla uczniów przedszkola. Warto takie właśnie zajęcia ubogacić, wykorzystując nowoczesne technologie, które dziecku są bliskie i w bardzo dobry sposób zachęcają do nauki. Tradycyjnie już wszechobecne są technologie, które odtwarzają muzykę – dzięki czemu nasi wychowankowie często uczą się języka angielskiego poprzez zabawę i śpiew.

Jedną z przykładowych aplikacji z powodzeniem wykorzystywanych podczas zajęć języka angielskiego w pewnym anglojęzycznym przedszkolu jest aplikacja Class Dojo (darmowa).

Class Dojo to bezpłatna aplikacja wykorzystywana podczas zajęć edukacyjnych. Ułatwia ona w zdecydowany sposób komunikację nie tylko pomiędzy nauczycielami, ale również rodzicami i najmłodszymi uczniami. Dzięki tej właśnie aplikacji można udostępniać i dzielić się różnymi zdjęciami oraz filmami. Class Dojo umożliwia także swobodną wymianę informacji podczas dnia w przedszkolu. Dzięki wprowadzeniu tej aplikacji uczniowie w realny sposób odczuwają przynależność do danej grupy, dzielą się różnymi doświadczeniami, a także mogą wcielać w życie różne pomysły zaczerpnięte z zajęć edukacyjnych w przedszkolu. Każdy z użytkowników tej aplikacji tworzy własnego potworka. Potworek ten może zdobywać punkty (są to punkty, które najpierw zdobywa dziecko za swoje dobre zachowanie). Potworek, który zdobędzie punkty, może się rozwijać. Podsumowując, Class Dojo jest niekończącą się zabawą, która bez wątpienia przyczynia się do efektywniejszej nauki oraz w zdecydowany sposób pomaga nauczycielowi utrzymać dyscyplinę podczas zajęć.

Kolejnym z obszarów edukacyjnych, w których zaleca się wprowadzenie nowoczesnych technologii, jest obszar edukacji matematycznej. Warto wspomnieć, że niestety dzieci często zachwycone w wieku dziecięcym matematyką, w starszym wieku szkolnym matematyki nie lubią i nie rozumieją. Z tego względu dobrze jest zmienić podejście do nauczania edukacji matematycznej, tak aby każde dziecko zachwyciło się jej pięknem i z radością odkrywało kolejne jej aspekty. Konieczne wydaje się odpowiednie przygotowanie dziecka w przedszkolu do szkoły w zakresie nauczania matematyki.

Często główną przyczyną pojawienia się specyficznych trudności w uczeniu się matematyki jest rozpoczęcie przez dziecko nauki szkolnej bez należytej dojrzałości do uczenia się matematyki. Warto jednak zauważyć, że dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym mają ogromną motywację do nauki matematyki – chęć sprawienia radości rodzicom.
Podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli oraz innych form...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy