Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowe technologie w przedszkolu

23 lutego 2018

NR 81 (Kwiecień 2017)

Praktyczne wykorzystanie nowych technologii w poszczególnych obszarach edukacyjnych
na przykładzie edukacji polonistycznej

0 195

Coraz częściej można spotkać się ze sloganem „cyfrowi analfabeci”. Analizując szczegółowo to sformułowanie, można wskazać, że duża część społeczeństwa (szczególnie ludzi w wieku dojrzałym) nie posiada umiejętności niezbędnych do poruszania się w cyfrowym świecie. Wiele dzieci w pierwszych latach życia nabywa większą umiejętność obsługi nowoczesnych technologii niż ich dziadkowie czy rodzice. Jak zrobić z tego atut?

 

Dość często spotykana jest sytuacja, kiedy rodzic czy dziadek prosi dziecko o pomoc w obsłudze przeróżnych dobrodziejstw nowoczesnych technologii. Taka zależność wymaga od wychowawców, nauczycieli czy rodziców wiele rozwagi i dobrego kształtowania umiejętności cyfrowych wśród najmłodszych użytkowników. Umiejętności, które posiądą dzieci, są w dużym stopniu uwarunkowane tym, w jaki sposób tablet, smartfon czy komputer zostanie przedstawiony potencjalnemu najmłodszemu już użytkownikowi. Jeśli rodzice będą utożsamiać nowoczesną technologię tylko z różnymi zagrożeniami, to marna szansa, aby dziecko wykorzystało tablet jako edukacyjną pomoc. Wręcz przeciwnie – zaciekawione różnymi zakazami dotyczącymi gry czy długości czasu użytkowania z chęcią sprawdzi i przetestuje wszystko, co niedozwolone. 

Ostatnie doświadczenia pokazały, że nieoceniona jest pomoc rodziców i wychowawców w pierwszych latach technologicznej przygody. Pewien przedszkolak podczas zajęć zdradził, w co gra, kiedy rodzice dają mu tablet i pozwalają na zabawę. W dużej mierze były to gry przeznaczone dla użytkowników o wiele starszych od wspomnianego przedszkolaka. Taka sytuacja nie wróży dobrego, edukacyjnego wykorzystania nowoczesnych technologii, czy to teraz, w wieku przedszkolnym, czy później, już w wieku szkolnym czy też starszym. Wszystkie doświadczenia, które dziecko nabywa w wieku przedszkolnym, nawyki i sposoby funkcjonowania, w dużej mierze znajdują odzwierciedlenie w późniejszym życiu.
Jedną z bardzo ważnych umiejętności, które według podstawy programowej wychowania przedszkolnego musi posiąść wychowanek kończący przedszkole, są podstawy nauki pisania i czytania. Umiejętność ta jest niezbędna w dalszym kształceniu, a braki lub niedokładne wprowadzenie poszczególnych elementów z dużym prawdopodobieństwem wpływają na obniżenie efektów nauczania w innych często odległych dziedzinach. 
Dziecko, które nie do końca posiądzie umiejętność czytania i pisania, będzie przejawiało ogromne trudności w wielu innych obszarach. Nie będzie sobie radziło z matematyką, gdyż nie będzie umiało dokładnie przeczytać polecenia i wydobyć najważniejszych informacji. Zaniedbania w dziedzinie edukacji polonistycznej wpłyną na problemy w innych obszarach. 

Podstawa programowa obowiązująca od 2016 r. kładzie nacisk na szczególne nabywanie umiejętności czytania. Zdobywanie tej umiejętności jest trudne, jednak dziecko z reguły jest chętne do nauki i z radością uczy się czytać i pisać. W obrębie tworzenia warunków do doświadczeń językowych i komunikacyjnych w zakresie reprezentatywnej i komunikatywnej funkcji języka (ze szczególnym uwzględnieniem nabywania umiejętności czytania) dziecko kończące wychowanie przedszkolne powinno posiąść następujące umiejętności:

  • potrafi określić kierunki oraz miejsce na kartce papieru, rozumie polecenia typu: narysuj kółko w lewym górnym rogu kartki, narysuj szlaczek, zaczynając od lewej strony kartki;
  • potrafi uważnie postrzegać (organizując pole spostrzeżeniowe), aby rozpoznać i zapamiętać to, co jest przedstawione na obrazkach;
  • dysponuje sprawnością rąk oraz koordynacją wzrokowo-ruchową potrzebną do rysowania, wycinania i nauki pisania lub innymi zdolnościami i sprawnościami niezbędnymi do skutecznego komunikowania się z innymi;
  • słucha lub odbiera w innej dostępnej dla siebie formie komunikacji treść np. opowiadań, baśni i rozmawia o nich lub komunikuje się w inny, zrozumiały sposób, m.in. z wykorzystaniem języka migowego lub innych alternatywnych metod komunikacji, interesuje się książkami;
  • rozumie sens informacji podanych w formie uproszczonych rysunków oraz często stosowanych oznaczeń i symboli, np. w przedszkolu, na ulicy, na dworcu;
  • układa krótkie zdania, dzieli zdania na wyrazy, dzieli wyrazy na sylaby; wyodrębnia głoski w słowach o prostej budowie fonetycznej;
  • zna drukowane małe i wielkie litery (z wyłączeniem dwuznaków, zmiękczeń i liter oznaczających w języku polskim samogłoski nosowe);
  • interesuje się czytaniem, układa proste wyrazy z liter i potrafi je przeczytać;
  • interesuje się pisaniem; kreśli znaki literopodobne i podejmuje próby pisania;
  • rozumie znaczenie umiejętności czytania i pisania.

Z powyższej przytoczonej aktualnie obowiązującej podstawy programowej widać, że do przedszkoli znów powróciły początki nauki czytania i pisania. Umiejętność ta jest bardzo ważna dla najmłodszego już przedszkolaka, więc wymaga ona kształcenia w sposób innowacyjny i z użyciem tego, co otacza już najmłodsze dziecko – różnorakie dobrodziejstwa kultury i nauki, nowoczesne technologie

 

Aplikacje graficzne

Cały proces nauki pisania i czytania warto rozpocząć od nauki i doskonalenia umiejętności orientacji na kartce papieru. Nauczyciel stoi przed wyborem, w jaki sposób będzie kształcił i doskonalił u dziecka tę umiejętność. Ma do dyspozycji zwykłą kartkę papieru oraz kredki, ale z drugiej strony nauczyciel, wychowawca grupy przedszkolnej mogą wykorzystać nowoczesne technologie i użyć jednej z wielu dostępnych darmowych aplikacji graficznych (m.in. wspominane wcześniej: Paint, TuxPaint, FingerPaint). Wszystkie dostępne aplikacje w ciekawy sposób urozmaicą różne szlaczki i orientacje na kartce, a dotykowy interfejs w interesujący sposób pobudzi i zmotywuje do działania. Stosując technologie o dotykowym interfejsie, nauczyciel wykorzystuje wszystkie zalety neurodydaktyki, szczególnie polecanej dla dzieci w wieku przedszkolnym. Tak więc po włączeniu jednego z dostępnych oprogramowań graficznych nauczyciel może ustawić przed dziećmi tablety – w identyczny sposób jak kartki papieru – i poprosić o narysowanie kółka, kwiatka lub kwadratu w prawym górnym rogu czy w dowolnie wybranym przez nauczyciela miejscu. Równocześnie może ćwiczyć pierwsze kreślenia liter na większej powierzchni, bez liniatury.

Jednym z elementów wprowadzania liter jest umiejętność kreślenia po śladzie czy poznawanie kształtów liter na różnych fakturach. Z ogromną pomocą przychodzi tutaj tablet i różnorakie aplikacje, które w ciekawy sposób wprowadzają właśnie tę umiejętność.

 

Przydatne aplikacje

Jedną z pierwszych polecanych aplikacji jest polska aplikacja przeznaczona dla wychowanków przedszkoli – „Świat liter”. Aplikacja ta została stworzona z myślą o dzieciach w wieku przedszkolnym, które są na początku poznawania liter alfabetu polskiego. Zgodnie z powszechnie obowiązującą zasadą nauki od rzeczy prostych, przez trudniejsze, aż do tych najbardziej skomplikowanych twórcy gry zaprezentowali cztery różne formy gry, tak aby nauka przebiegała płynnie, krok po kroku. Menu umożliwia wybór kilku opcji, które w interesujący sposób wzbogacają proces nauki w obszarze edukacji polonistycznej. Funkcja – litery umożliwia poznanie, czym są litery, jak wyglądają i jakie słowa (przedstawione w formie obrazkowej) się na daną literę zaczynają. Niebywałą zaletą jest fakt, że można zarówno wybrać litery drukowane, jak i pisane. Funkcja „zgaduj” umożliwia wskazywanie par liter i obrazków na zasadzie początku wyrazów. Również i w tej grze można ustawić litery pisane i drukowane. Kolejna funkcja „pisanie” ma na celu zachęcenie dziecka do podjęcia próby samodzielnego pisania danych liter. Użytkownik ma do wyboru trzy kolory czcionki, zamianę liter pisanych na drukowane oraz może sprawdzić, jak dana litera brzmi (oprócz nauki pisania użytkownik ma możliwość początków nauki czytania). Ostatnia już funkcja programu to funkcja „nakarm”, pod którą to kryje się gra zręcznościowa. Dziecko udziela poprawnych odpowiedzi (wskazywanie na odpowiednią kulę skutkuje wyświetleniem i odtworzeniem kolejnej litery alfabetu).

Kolejną z polecanych aplikacji jest aplikacja Alfabet polski dla dzieci. Aplikacja ta przeznaczona jest dla dzieci w wieku przedszkolnym, które zaczynają swoją przygodę z poznawaniem liter alfabetu bądź też rozpoczynają naukę pisania czy czytania. Aplikacja ta ma dwojakie przeznaczenie. Pierwsza z możliwości tej aplikacji to poznawanie liter, natomiast druga możliwość to pisanie liter na tle czytelnych liter abecadła. W tej aplikacji dziecko ma możliwość klikania w dużą literę, która następnie obróci się, pokazując ukryty pod nią obrazek (poznanie nowego słowa). Dzięki tej zabawie dziecko szybko uczy się poszczególnych liter alfabetu, nazwy przedmiotów, rzeczy czy też osób. Równocześ-
nie podczas pisania liter dziecko musi na ekranie tabletu lub smartfonu przedstawioną literę napisać zgodnie z obowiązującą poprawnością kreślenia liter. Aplikacja Alfabet dla dzieci w ciekawy i interesujący sposób rozwija umiejętności motoryczne, wyobraźnię i pamięć. Równocześnie pozwala na ćwiczenia wyzwalające zwiększenie uwagi i koncentracji. Użytkowanie takiej aplikacji pomaga w trudnej nauce liter: s, z, n, w których często dzieci tworzą lustrzane odbicia. Aplikacja ta w szczególny sposób polecana jest dla dzieci w wieku przedszkolnym, zarówno na zajęciach grupowych w przedszkolu, jak i w domu. Dziecko oprócz wiedzy i umiejętności, które zdobywa w przedszkolu, także w domu doskonali poznane umiejętności i wspólnie z rodzicami kształtuje poprawne nawyki ćwiczenia wiedzy w domu.

Kolejną aplikacją polecaną dzieciom w starszyc...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy