Kontrola w placówce oświatowej

Niestety, kontrola jest często trywializowana i sprowadzana do prostych, mało znaczących czynności czy gestów, które nie wnoszą niczego istotnego do pracy placówki. Obowiązujące zasady nadzoru pedagogicznego usiłują to zmienić, zobowiązując dyrektora placówki do zaplanowania tematyki i terminów kontroli przestrzegania przepisów prawa przez nauczycieli, ale również pozostałych obszarów funkcjonowania placówki, które poprzednio były nadzorowane w ramach realizacji procesu ewaluacji wewnętrznej i zewnętrznej. Każda kontrola musi być przemyślana i usystematyzowana, a jej wyniki powinny obowiązkowo służyć poprawie funkcjonowania placówki, a to w konsekwencji powinno spowodować poprawienie efektywności i jakości jej pracy. Z tego też względu należy przypomnieć kwestie dotyczące kontroli w placówce oświatowej. 

Na podstawie nowych uwarunkowań dyrektor placówki osobiście odpowiada za funkcjonowanie całej placówki i we wszystkich zakresach merytorycznych zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. W związku z powyższym jest on zobowiązany do prowadzenia działań dotyczących wewnętrznej kontroli zgodności postępowania nauczycieli (i innych pracowników placówki) z aktualnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (zarówno rangi ustaw, jak również rangi rozporządzeń) oraz uregulowaniami lokalnymi (uchwały i zrządzenia zarówno władz oświatowych, jak i samorządowych), na uregulowaniach prawa wewnątrzszkolnego kończąc. W tym kontekście ważnym zadaniem jest również przygotowanie placówki do kontroli zewnętrznej. Tutaj wskazówkami są wytyczne MEN określone w „Podstawowych kierunkach realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2024/2025”. Jak można zauważyć, ich zakres jest bardzo rozległy, nie da się tego kontrolować w sposób doraźny i przypadkowy. Każdy dyrektor w odpowiedni sposób może zhierarchizować zagadnienia podlegające kontroli oraz właściwie je zaplanować.

Wszelkie działania kontrolne należy zawsze starannie zaplanować, a do kontroli zewnętrznej należy się już wcześniej dobrze przygotować. W celu prawidłowego przygotowania placówki do kontroli, zwłaszcza zewnętrznej, należy odpowiednio wcześniej sprawdzić te obszary (zagadnienia), które w bieżącym roku szkolnym będą stanowiły główny trzon działań kontrolnych władz oświatowych, a co wynika z przyjętych przez MEN kierunków realizacji polityki oświatowej państwa. W bieżącym roku szkolnym zostały one ustalone pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. nr DKOTC-WNP.4092.3.2024.AMA1. Jednak w żadnym wypadku nie wolno bagatelizować pozostałych obszarów funkcjonowania placówki. 

Poniżej został zamieszczony mały słowniczek pojęć, który pozwoli bardziej zrozumiale przeanalizować zagadnienie kontroli w placówce. 

• Kontrola – porównanie stanu faktycznego z oczekiwanym.
• Diagnoza – określenie stanu „Jak jest?” (zawsze jest elementem procesu kontrol...