Dołącz do czytelników
Brak wyników

Angielski w przedszkolu

2 maja 2018

NR 70 (Marzec 2016)

Dziecko z SPE na lekcji języka angielskiego

0 188

Niewątpliwie każdy nauczyciel pracujący z dziećmi nie raz spotkał się z problemem dzieci agresywnych, nadpobudliwych, prezentujących deficyt uwagi lub też po prostu niechętnych do nauki i w ogóle niechcących brać udziału w zajęciach. Praca z nimi jest bardzo dużym wyzwaniem w momencie prowadzenia zajęć związanych z językiem obcym. Nauczyciel musi bowiem pamiętać o realizowaniu materiału, a w tym samym czasie zwracać uwagę na dzieci, które jej najbardziej potrzebują i wymagają.

Prowadzący zajęcia związane z językiem obcym musi równocześnie dbać o bezpieczeństwo dzieci, a przy tym bacznie je obserwować i realizować zajęcia z ich założonym programem czy scenariuszem. Jest to szczególnie trudne w momencie posiadania na zajęciach większej grupy dzieci, jak również w przypadku wychowanków skonfliktowanych lub szczególnie problematycznych. Czasem nawet obie te sytuacje się zdarzają. Każdy nauczyciel prędzej czy później w swojej pracy spotka się z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych i stanie przed wyzwaniem codziennej pracy z nimi. Sama teoria, jaką większość nauczycieli otrzymuje na studiach, nie wystarczy. Jedynie zdobyte doświadczenie jest najcenniejszą nauką dla samych uczących. To doświadczenie jest trudne, bo związane z językiem obcym, którego dzieci z problemami mogą się bać lub w niektórych przypadkach z możliwością wykorzystania czasu nauki na to, by pokazać swoje „ja”.

Niekiedy już na starcie problemem dla nauczycieli może być zróżnicowany poziom grupy. Szczególnie na początku dzieci prezentują różny poziom znajomości języka (uzależniony m.in. od tego, czy rodzice wcześniej posyłali dziecko na dodatkowe korepetycje prywatne lub lekcje językowe, a także od tego, czy w przedszkolu lub żłobku, do którego uczęszczało wcześniej dziecko, odbywały się tego typu zajęcia). Wielu rodziców zna język angielski, co przekłada się na większą świadomość językową oraz oswajanie dziecka z językiem obcym już od najwcześniejszych miesięcy życia poprzez włączanie bajek, nagrań, czytanie książek i śpiewanie piosenek w tym języku. W tym samym czasie niektóre dzieci mogą być osłuchane z językiem obcym, inne nie. W dodatku poziom ich dotychczasowych doświadczeń językowych może być bardzo różny. Z tego względu nauczyciel języka angielskiego ma do wykonania niezwykle ciężką, wydawałoby się syzyfową nawet pracę. Przyniesie ona jednak efekty tylko dzięki nieustawaniu w wysiłkach i cierpliwości. Przede wszystkim zaś remedium na problemy musi być (jeśli mamy do czynienia z dzieckiem agresywnym, nieposłusznym czy nadpobudliwym psychoruchowo) niesłabnący autorytet nauczyciela i jego stanowczość.

Dużym wyzwaniem jest praca z dziećmi niepełnosprawnymi umysłowo, autystycznymi, z zespołem Downa czy zaburzeniami integracji sensorycznej. Grupy integracyjne z reguły posiadają nauczyciela lub nauczycieli wspomagających, co nie zmienia faktu, że codzienne prowadzenie lekcji wśród takich dzieci wymaga szczególnie dużego wysiłku.

Innym problemem, z jakim przychodzi zmierzyć się nauczycielom języka obcego w przedszkolu, są dzieci szczególnie zdolne. Wielu z nich często żartuje, że chciałoby mieć tego typu problem w przypadku wszystkich dzieci. Prawda jest jednak taka, że tego typu wychowankowie wymagają więcej uwagi i są niezwykle krytyczni. Są też dużo bardziej narażeni na stres, który wynika przede wszystkim z tego, że nie rozumieją otaczającego ich świata pełnosprawnych ludzi. Relaksacja, choreoterapia i inne techniki prezentowane niżej z pewnością przydadzą się w zniwelowaniu stresu i trudności tych dzieci.
Pomimo wielu problemów praca z takimi dziećmi jest niezwykle inspirująca i daje wiele satysfakcji; szczególnie w momencie odniesienia przez nauczyciela sukcesów wychowawczych i edukacyjnych. Mali uczniowie potrafią szczególnie docenić jego wysiłek. Każdy problem da się oswoić – wystarczy tylko stosować się do paru rad. Kilka sposobów pracy pozostaje wspólnych dla wszystkich problemów, jakie napotkać może nauczyciel w pracy z dzieckiem lub całą grupą.

Współpraca z wychowawcą kluczem do sukcesu

Nauczyciel, który prowadzi zajęcia językowe, powinien zdawać sobie sprawę z obowiązku współpracy z nauczycielem wychowawcą prowadzącym grupę dzieci na co dzień, przekazywać oraz odbierać informacje na temat każdego z dzieci (a w szczególności na temat dzieci, które sprawiają największe problemy i które mają największe trudności) i wspólnie dostosować oddziaływania dyscyplinujące dzieci czy ułatwiające pracę. Po każdych zajęciach warto zdać relację nauczycielowi prowadzącemu grupę przez resztę dnia, a także nie bać się karać szczególnie nieposłusznych lub przeszkadzających w prowadzeniu zajęć dzieci.
Metody wychowawcze warto skonsultować z wychowawcą dzieci – tak samo jak wspomniane w poprzednich wydaniach publikacji treści nauczania oraz ich integrację z tym, co jest bliskie dziecku i co wynika z realizowanego programu. Upomnienia stosowane przez obu nauczycieli oraz wyciągane wobec dzieci konsekwencje powinny być spójne. Nie może mieć miejsca sytuacja, w której jeden z nauczycieli pobłażliwie odniesie się do wysoce niepożądanego zachowania dziecka, podczas gdy drugi będzie za takie zachowanie karał. Dzieci jako wytrawni obserwatorzy szybko wychwycą niekonsekwencję i z pewnością obrócą ten fakt przeciwko prowadzącemu zajęcia.

Jedną z naczelnych zasad, którymi powinien kierować się nauczyciel pracujący z dziećmi w wieku przedszkolnym, jest przede wszystkim wspomniana powyżej i szeroko pojęta konsekwencja w działaniu. Dzieci, nawet jeżeli są na etapie zaznaczania swojej autonomii, potrzebują wytyczenia jasnych granic oraz egzekwowania tego, co mają osiągnąć i jak mają się zachowywać – zwłaszcza nie przeszkadzać podczas zajęć i w miarę możliwości wypełniać polecenia nauczyciela. Oddzielną kwestią jest utrzymanie uwagi dzieci. Nauczyciel powinien wyraźnie egzekwować wykonywanie poleceń przez grupę, nagradzać dzieci (np. żelkami lub naklejkami) i karać w razie potrzeby. System kar i nagród powinien być mniej więcej spójny z tym, co wybiera w tym zakresie wychowawca grupy. Nauczyciel języka obcego powinien stosować przynajmniej podobne zasady. Jeśli tak nie jest, grupa szybko to wykorzysta i z pewnością zaburzy to jej codzienne funkcjonowanie.

1. Dzieci z zaburzeniami rozwoju na zajęciach z języka obcego
Na pewno niejeden nauczyciel w przedszkolu dla zdrowych dzieci, a już na pewno nauczyciele pracujący w przedszkolach integracyjnych czy specjalnych zauważyli, że dzieci z niepełnosprawnościami niekiedy bardzo dobrze radzą sobie na zajęciach. Przede wszystkim proste piosenki, duża liczba zabaw ruchowych i pląsów zachęca je do udziału w lekcji, a rytmiczne rymowanki ułatwiają ekspozycję na język obcy. Poza tym sama podstawa programowa określa, że dzieci niepełnosprawne umysłowo powinny uczyć się podstaw języka obcego, aby mieć świadomość, że ludzie mogą porozumiewać się...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy