Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

26 lutego 2018

NR 79 (Luty 2017)

Doskonalenie zawodowe nauczycieli
kilka słów o tym, jak sprawnie podnosić poziom dydaktyczno-wychowawczy placówki przedszkolnej

0 320

Do jednego z podstawowych obowiązków, a zarazem uprawnień nauczycieli, zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 3 Karty Nauczyciela, należy podnoszenie wiedzy ogólnej i zawodowej, przy wykorzystaniu z prawa pierwszeństwa do uczestnictwa we wszelkich formach doskonalenia zawodowego na najwyższym poziomie. Z tym obowiązkiem i uprawnieniem skorelowane są obowiązki dyrektora przedszkola i jego odpowiedzialność m.in. za dydaktyczny i wychowawczy poziom przedszkola oraz zapewnienie nauczycielom pomocy w realizacji ich zadań oraz doskonaleniu zawodowym (art. 7 ust. 2 pkt 1 i 4 Karty Nauczyciela).

 

Wielu nauczycieli samodzielnie poszukuje różnorodnych form doskonalenia zawodowego i podejmując je z własnej inicjatywy, również samodzielnie je finansuje. Istnieje jednak możliwość skorzystania z procedury, dzięki której szkolenie nauczyciela zostanie dofinansowane z budżetu organu prowadzącego przedszkole będącego jednostką samorządu terytorialnego. Stanie się tak, jeśli to dyrektor placówki skieruje nauczyciela do uczestnictwa w formach doskonalenia zawodowego.

Od 1 stycznia 2016 r. dyrektor nie jest już zobligowany do opracowywania wieloletniego planu doskonalenia zawodowego nauczycieli. Zamiast takiego planu, powinien on jednak sporządzić odformalizowany wewnątrzprzedszkolny dokument określający potrzeby istniejące w przedszkolu, tak aby nabyta wiedza i umiejętności służyły zrealizowaniu zamierzeń związanych z rozwojem dydaktyczno-wychowawczym placówki. Przykładowymi formami doskonalenia mogą być np. studia magisterskie uzupełniające, kursy kwalifikacyjne (oligofrenopedagogika), kursy doskonalące czy nadające uprawnienia (np. egzaminatora) bądź też szkolenia czy warsztaty. Istotne jest, aby przy określaniu potrzeb w zakresie doskonalenia zawodowego dyrektor uwzględnił wyniki ewaluacji wewnętrznej i zewnętrznej oraz wynikające z nich wnioski, zadania związane z realizacją podstawy programowej, wymagania wobec szkół i placówek oraz wnioski nauczycieli o dofinansowanie form doskonalenia zawodowego. Warto podkreślić, że dyrektor nie ma obowiązku uwzględniać wniosku nauczyciela, nawet jeśli plan dofinansowania przewiduje dofinansowanie danej formy doskonalenia, jeśli wniosek taki nie wynika z potrzeb danej placówki. Innymi słowy, procedura dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli ma na celu dążenie do zaspokajania potrzeb wychowawczo-dydaktycznych danej placówki przedszkolnej i tej funkcji przyznaje prym, przed zindywidualizowanymi potrzebami rozwoju poszczególnych nauczycieli.

Po sporządzeniu wewnątrzszkolnego planu potrzeb w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli dyrektorzy przedszkoli, do 30 listopada danego roku, powinni złożyć wniosek o dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli w następnym roku budżetowym – od 1 stycznia. Przygotowanie wniosku powinno zostać poprzedzone dokładną analizą sytuacji szkolnej, zapoznaniem się z wnioskami z ewaluacji wewnętrznej oraz wynikami nadzoru pedagogicznego, co pozwoli na zweryfikowanie, która ze sfer działalności przedszkola wymaga usprawnienia i podwyższenia poziomu. Dobrym pomysłem jest zaaranżowanie swego rodzaju „burzy mózgów” nauczycieli i dyrektora. Właściwie w każdym aspekcie działalności przedszkola zbyt niski poziom można starać się podwyższyć poprzez doskonalenia pracy nauczycieli. Przykładowo, jeśli w wyniku nadzoru pedagogicznego stwierdzono, że nauczyciele wykazują się słabą znajomością zasad klasyfikowania, promowania, dostrzeżono błędy w prowadzeniu dokumentacji przedszkolnej, to w takiej sytuacji wniosek o dofinansowanie powinien obejmować szkolenia z zakresu obowiązujących przepisów prawa oświatowego. Rola dyrektora przedszkola w tym zakresie sprowadza się do umiejętnego zorganizowania i zaplanowania doskonalenia zawodowego swoich pracowników, tak by zdobywane przez nich umiejętności przekładały się na budowanie kompetencji całej placówki.

Przystępując do sporządzania wniosku o dofinansowanie doskonalenia zawodowego, dyrektor, z uwagi na to, że przepisy prawa nie określają wzoru wniosku obowiązującego we wszystkich placówkach, uprzednio powinien upewnić się, czy wzór takiego wniosku nie stanowi załącznika do uchwały lub zarządzenia organu prowadzącego w zakresie doskonalenia zawodowego.

Za opracowanie planu dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli odpowiada organ prowadzący i tylko on jest dysponentem środków wyodrębnionych na finansowanie dokształcania i doskonalenia zawodowego nauczycieli. Plan ten określa specjalności i formy kształcenia, na które jest przyznawane dofinansowanie i dotyczy roku budżetowego, czyli okresu od 1 stycznia do 31 grudnia. Przepisy nie określają terminu jego sporządzenia, ważne jest jednak, aby przy jego ustalaniu organ wziął pod uwagę: wnioski dyrektorów szkół i placówek (w tym wnioski dyrektorów przedszkoli), wyniki sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie i egzaminu maturalnego (co w oczywisty sposób nie dotyczy placówek przedszkolnych), wyniki ewaluacji wewnętrznej i zewnętrznej oraz wynikające z nich wnioski, a także podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa, ustalone przez ministra właściwego do spraw oświaty 
i wychowania.

W celu dofinansowania kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli w budżetach organów prowadzących szkoły i przedszkola wyodrębnia się odpowiednie środki w wysokości 1% planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia nauczycieli. Środki te mogą być również przeznaczone, w wysokości nie większej niż 20%, na dofinansowanie kosztów obniżenia pensum nauczycielom dyplomowanym, którym powierzono zadania doradcy metodycznego. Podziału tych środków dokonuje się po zasięgnięciu opinii związków zawodowych zrzeszających nauczycieli. Środki na doskonalenie zawodowe nauczycieli wyodrębnia się także w budżetach wojewodów oraz w budżecie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Istotne jest, iż dyrektor przedszkola nie zarządza środkami wyodrębnionymi przez organ prowadzący, gdyż dysponowanie tymi środkami należy do wyłącznych kompetencji organu prowadzącego i nie może być ono pod żadnym pozorem scedowane na dyrektora placówki. Z tego względu na uwagę dyrektora przedszkola zasługują przede wszystkim środki wyodrębnione w budżecie organu prowadzącego, gdyż działania dyrektora mogą mieć istotny wpływ na sposób wykorzystania tych środków.

Ze środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli wyodrębnianych przez organ prowadzący dofinansowuje się:

  • organizację i prowadzenie doradztwa metodycznego dla nauczycieli;
  • organizację i prowadzenie:
  • wspomagania szkół i placówek,
  • sieci współpracy i samokształcenia dla nauczycieli, w tym nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze;
  • organizację i prowadzenie szkoleń, warsztatów metodycznych i przedmiotowych, seminariów, konferencji szkoleniowych oraz innych form doskonalenia zawodowego dla nauczycieli, w tym nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze;
  • przygotowanie materiałów szkoleniowych i informacyjnych;
  • opłaty za kształcenie pobierane przez szkoły wyższe i zakłady kształcenia nauczycieli;
  • opłaty za kursy kwalifikacyjne i doskonalące, seminaria oraz inne formy doskonalenia zawodowego dla nauczycieli skierowanych przez dyrektora szkoły lub placówki;
  • koszty przejazdów oraz zakwaterowania i wyżywienia nauczycieli, którzy na podstawie skierowania udzielonego przez dyrektora szkoły lub placówki uczestniczą w różnych formach doskonalenia zawodowego, a w szczególności uzupełniają lub podnoszą kwalifikacje.

Ponadto, w ramach dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli, mogą być pokryte w części lub w całości:

  • koszty obniżenia wymiaru godzin zajęć lub dodatkowych umów o pracę, dodatków funkcyjnych oraz podróży służbowych, w tym koszty przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia, doradców metodycznych,
  • koszty podróży służbowych, w tym koszty przejazdu, 
  • zakwaterowania i wyżywienia, nauczycieli i specjalistów organizujących i prowadzących daną formę doskonalenia zawodowego nauczycieli,
  • koszty wynagrodzenia nauczycieli i specjalistów prowadzących daną formę doskonalenia zawodowego nauczycieli, z wyjątkiem nauczycieli i specjalistów zatrudnionych w publicznej placówce doskonalenia nauczycieli, publicznej bibliotece pedagogicznej lub publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, która je organizuje,
  • koszty druku i dystrybucji materiałów szkoleniowych i informacyjnych.

Środki wyodrębnione przez organ prowadzący nie mogą być przeznaczone na żadne inne cele niż wyżej wymienione. Okoliczność tę powinien mieć na uwadze dyrektor, który opracowuje potrzeby w zakresie dofinansowania oraz składa wnioski o dofinansowanie do organu prowadzącego.

Nauczyciel, który samodzielnie poszukuje form doskonalenia zawodowego, może ubiegać się u dyrektora o pokrycie kosztów związanych z dosko...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy