Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Orzecznictwo

26 października 2020

NR 114 (Październik 2020)

Prawo rodzinne a udostępnianie danych o dziecku

17

Poważny konflikt między rodzicami wpływa nie tylko na funkcjonowanie rodziny, ale może mieć bezpośrednie przełożenie na to, jak wyglądają kontakty między rodzicami a przedszkolem. Rodzice, którzy w wyniku konfliktu czy też prowadzenia sprawy rozwodowej tracą kontakt z dzieckiem, mogą od placówki oświatowej żądać udostępniania istotnych informacji, które ta niekoniecznie powinna udostępniać.

Często bywa tak, że rodzic, który opiekuje się dzieckiem, żąda zaprzestania udzielania drugiej stronie jakichkolwiek danych po to, aby obniżyć jej szanse w toczącej się sprawie rozwodowej. 

POLECAMY

W tej sytuacji przedszkole może zostać postawione w bardzo trudnym położeniu, zwłaszcza jeżeli dyrektorowi nie jest znany aktualny stan prawny sprawy i nie wie, czy toczy się sprawa rozwodowa, jakie uprawnienia w jej trakcie zostały odebrane lub przyznane małżonkom. 

Dodać należy, że rozwód nie oznacza jeszcze, iż władza rodzicielska ojca lub matki została w jakikolwiek sposób ograniczona. Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359) w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

Nawet ograniczenie władzy rodzicielskiej jednego z rodziców  poprzez pozbawienie go możliwości współdecydowania o wyborze placówki oświatowej nie oznacza, że rodzic taki nie ma prawa zapoznania się z postępami dziecka w nauce. 

W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Istotne jest zatem w pierwszej kolejności przytoczenie zasad rozumienia pojęcia władzy rodzicielskiej, które jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 92 kodeksu dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską aż do pełnoletności. Zgodnie z art. 93 władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, ale jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców.

Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka z poszanowaniem jego godności i praw (art. 95). Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo, a w sprawach, w których może samodzielnie podejmować decyzje i składać oświadczenia woli, powinno wysłuchać opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni go wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia. Zgodnie z art. 96 kodeksu rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.

Bardzo istotna jest treść art. 97 § 1 i 2 kodeksu, zgodnie z którym, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w przypadku braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Przedszkole nie rozstrzyga konfliktów

Przepisy te są o tyle istotne, że wynika z nich bardzo ciekawa konstrukcja pojęcia władzy rodzicielskiej. Zgodnie z przytoczonymi regulacjami przysługuje ona obydwojgu rodziców, ale nie oznacza to, że całość władzy rodzicielskiej występuje, gdy połączymy ze sobą władzę sprawowaną przez matkę z władzą ojca. Tak nie jest, a pełnię władzy posiada zarówno matka, jak i ojciec. Oznacza to, że matka może samodzielnie decydować w spr...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy