Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor a finanse

11 kwietnia 2018

NR 90 (Marzec 2018)

Likwidacja dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli

0 184

Od 1 stycznie 2018 r. nauczyciele stracili prawo do jednego z uprawnień socjalnych. Dodatek mieszkaniowy nie powinien im już być wypłacany w samorządowych szkołach i przedszkolach.

Uszczuplenie uprawnień socjalnych

Przy okazji nowelizacji ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, Dz. U. z 2017 r., poz. 1189 ze zm. na mocy art. 76 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, Dz. U. z 2017 r., poz. 2203, MEN dokonał weryfikacji uprawnień socjalnych nauczycieli zatrudnionych w samorządowych szkołach i przedszkolach, które obowiązywały od niespełna 36 lat. Resort edukacji doszedł do przekonania, że niektóre z nich utraciły swój pierwotny cel lub zostały objęte innymi narzędziami polityki socjalnej państwa, dostępnymi dla wszystkich obywateli, co zostało podkreślone w uzasadnieniu projektu ustawy uchwalonej 27 października 2017 r. W związku z tym z dniem 1 stycznia 2018 r. uchylone zostały regulacje KN dotyczące prawa do:

  • lokalu mieszkalnego dla nauczyciela zatrudnionego na terenie wiejskim oraz w mieście liczącym do 5000 mieszkańców (art. 54 ust. 1 i 2 KN);
  • dodatku mieszkaniowego dla nauczyciela zatrudnionego na terenie wiejskim oraz w mieście liczącym do 5000 mieszkańców, posiadającego kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, a którego wysokość była uzależniona od stanu rodzinnego nauczyciela i mogła być także zróżnicowana w zależności od miejscowości, w której nauczyciel jest zatrudniony (w praktyce dodatki zazwyczaj nie przekraczały kwoty kilkudziesięciu złotych miesięcznie); dodatek ten przysługiwał także w razie zbiegu z uprawnieniem do dodatku przysługującego na podstawie przepisów o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (art. 54 ust. 3 i 6 KN);
  • zajmowania mieszkania po przejściu na emeryturę, rentę lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne przez nauczyciela, które przysługiwało także małżonkowi nauczyciela emeryta (rencisty, pobierającego nauczycielskie świadczenie kompensacyjne) oraz dzieciom pozostającym na jego utrzymaniu i prowadzącym z nim wspólne gospodarstwo domowe (art. 54 ust. 4 KN);
  • otrzymania do osobistego użytkowania przez nauczyciela zatrudnionego na terenie wsi (i jego rodziny) działki gruntu szkolnego o powierzchni nie większej niż 0,25 ha, przydzielanej przez organ prowadzący, a którą nauczyciel mógł również użytkować po przejściu na emeryturę, rentę lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne (art. 56 i art. 60 KN);
  • mieszkania w budynkach szkolnych i przedszkolnych oraz użytkowanych przez szkoły i przedszkola, które mogły być zajmowane tylko przez nauczycieli i pracowników zatrudnionych w szkołach lub przedszkolach, zaś nauczyciele mogli również użytkować je po przejściu na emeryturę, rentę lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne (art. 57 i art. 60 KN).

Dodatkowo z dniem 1 września 2018 r. zostaną także uchylone przepisy art. 61 KN o zasiłku na zagospodarowanie.

Nauczycielowi posiadającemu kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, zatrudnionemu na terenie wsi lub w mieście liczącym do 5000 mieszkańców, nadal przysługuje odrębny dodatek socjalny (tzw. wiejski) w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego. 

Jedynie – obok możliwości korzystania z ZFŚS – zgodnie z art. 54 ust. 5 KN, nadal nauczycielowi posiadającemu kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, zatrudnionemu na terenie wsi lub w mieście liczącym do 5000 miesz-
kańców, przysługuje odrębny dodatek socjalny (tzw. wiejski) w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego. Organ prowadzący szkołę lub przedszkole może podwyższyć dodatek nauczycielowi zatrudnionemu na terenie wiejskim, na którym występuje deficyt kadr.

Skutki uchylenia regulacji o dodatku mieszkaniowym

Zmiana pragmatyki służbowej, która nie przewiduje już możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego, niestety skutkuje utratą prawa do dodatku socjalnego od dnia 1 stycznia 2018 r., który w bieżącym roku nie powinien już być wypłacany nauczycielom zatrudnionym w samorządowych jednostkach oświatowych. Wniosek taki wypływa z analizy przepisu przejściowego, który jest zawarty w art. 135 UoFZO. Stanowi on jedynie, że nauczyciel oraz nauczyciel będący emerytem, rencistą lub nauczycielem pobierającym nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, który do 1 stycznia 2018 r. korzystał z uprawnień określonych w art. 54 ust. 1 lub 4, art. 56 lub art. 60 KN w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r., zachowuje te uprawnienia do końca okresu, na jaki zostały jemu przyznane. W konsekwencji od początku 2018 r. nauczyciel (a także nauczyciel będący emerytem, rencistą lub pobierający świadczenie kompensacyjne) zachował prawo do lokalu mieszkalnego, działki gruntu szkolnego (przedszkolnego) lub mieszkania w budynkach szkolnych (przedszkolnych) i użytkowanych przez szkoły lub przedszkola (otrzymanych przed 1 stycznia 2018 r.) do końca okresu, na jaki zostały jemu przyznane. Jednocześnie ani art. 135 UoFZO, ani żadna inna regulacja przejściowa tej ustawy, nie stanowi o zachowaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. W jej braku, skoro został uchylony art. 54 ust. 3 KN, który przed nowelizacją KN stanowił podstawę wypłaty dodatku mieszkaniowego, obecnie nie obowiązuje żadna regulacja, która gwarantowałaby nauczycielowi zatrudnionemu na terenie wiejskim oraz w mieście liczącym do 5000 mieszkańców prawo do dodatku.

Przepisy prawa miejscowego

Takiego uprawnienia nauczyciele niestety nie zachowali również na podstawie przepisów prawa miejscowego, czyli uchwały organów prowadzących, a konkretnie rad gmin  i powiatów (art. 91d pkt 1 KN w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2018 r.), które określiły wysokość nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego oraz szczegółowe zasady jego przyznawania i wypłacania. Z dniem 1 stycznia 2018 r. zostało uchylone również upoważnienie do wydania ww. uchwały, które zawierał wcześniej art. 54 ust. 7 KN.

W związku z tym niektóre organy prowadzące stanęły przed dylematem, w jaki sposób powinny postąpić z uchwałami podjętymi najpóźniej w 2017 r., które dotyczyły m.in. dodatku mieszkaniowego.

Regulacje prawne nie określają sposobu postępowania jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji uchylenia delegacji ustawowej, upoważniającej do wydania aktu prawa miejscowego. Przepis § 32 w zw. z § 143 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) stanowi, że jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt prawa miejscowego, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu prawa miejscowego, przyjmuje się, że taki akt prawa miejscowego traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wej...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy