Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

28 lutego 2018

NR 73 (Czerwiec 2016)

Sprawozdania czas zacząć!

0 225

Czerwiec obfituje w różnego rodzaju sprawozdania, podsumowania, raporty. Kończący się rok szkolny jest dla dyrektora czasem sprawozdawczości. W zakresie nadzoru pedagogicznego obowiązki te wynikają z ustawy o systemie oświaty, ale nie tylko. Przypomnieć należy, że dyrektor, zgodnie z art. 40 ust. 7 ustawy, co najmniej dwa razy w roku informuje radę pedagogiczną o ogólnych wnioskach wynikających ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego oraz przedstawia informacje o działalności przedszkola. Rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego w § 26 doprecyzowuje ten obowiązek, wskazując, że w terminie do 31 sierpnia dyrektor przedstawia na zebraniu rady pedagogicznej wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego.

 

Z analizy zapisów w tych dwóch aktach prawnych wynika, że obowiązkiem dyrektora jest przekazać radzie pedagogicznej:

  • co najmniej dwa razy w roku szkolnym ogólne wnioski z nadzoru pedagogicznego i informacje o działalności przedszkola,
  • najpóźniej do 31 sierpnia, czyli do końca roku szkolnego, wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego.

Forma, w jakiej dyrektor przekaże wyniki i wnioski z pełnionego nadzoru pedagogicznego oraz informacje o pracy przedszkola, nie jest obligatoryjnie określona. Każdy dyrektor ma w tym działaniu pełną swobodę.

 

Praktyczne uwagi na temat konstrukcji sprawozdania

Wiele dyrektorów przygotowuje sprawozdanie roczne z pełnionego nadzoru pedagogicznego. Sprawozdanie jest opisem pewnych zdarzeń, które miały miejsce w określonym czasie. Powinno być napisane w formie przystępnej, skonstruowanej w taki sposób, aby ułatwić czytanie. Należy unikać zdań ogólnych. Tekst powinien być klarowny i podający najważniejsze informacje niezbędne do zrozumienia opisywanych sytuacji. Sprawozdanie może składać się z następujących części:

  • rzeczowy, najlepiej wyrażony liczbami opis przebiegu nadzoru pedagogicznego pełnionego przez dyrektora w kończącym się roku szkolnym,
  • opis czynności wykonywanych w ramach pełnionego nadzoru w zakresie zadań określonych w planie nadzoru,
  • opis wyników nadzoru oraz wnioski do pracy na kolejny rok szkolny,
  • informacja o innych ważnych sprawach, nieobjętych planem nadzoru, które z punktu widzenia działalności przedszkola miały istotny wpływ na przebieg pracy lub skutkują działaniami na przyszłość.

Ujęte w ten sposób sprawozdanie może być jednocześnie informacją o pracy przedszkola. Taka forma sprawozdania z nadzoru pedagogicznego spełnia wymogi nałożone na dyrektora w ustawie o systemie oświaty i w rozporządzeniu w sprawie nadzoru pedagogicznego. Forma przedstawiania przez dyrektora wniosków z nadzoru pedagogicznego i informacji o działalności przedszkola nie jest nigdzie określona w sposób formalny. Brak sformalizowania w tym zakresie ma swoje uzasadnienie, ponieważ tempo rozwoju organizacyjnego każdej placówki jest inne.
Podstawą do formułowania wniosków z nadzoru pedagogicznego są zadania nadzoru, które dyrektor wykonuje w codziennej pracy, a które wyznacza ustawa o systemie oświaty i rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego. Są to:

  1. Zadania określone w ustawie:
    • zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami,
    • realizacja podstawy programowej wychowania przedszkolnego i zalecanych warunków jej realizacji,
    • przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego,
    • przestrzeganie statutu przedszkola,
    • przestrzeganie praw dziecka oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach,
    • zapewnienie dzieciom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.
  2. Zadania określone w rozporządzeniu w sprawie nadzoru pedagogicznego:
    • przeprowadzanie ewaluacji wewnętrznej i wykorzystanie jej wyników do doskonalenia jakości pracy przedszkola,
    • kontrolowanie przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej przedszkola,
    • wspomaganie nauczycieli w realizacji ich zadań, w szczególności przez: diagnozę pracy przedszkola, planowanie działań rozwojowych, w tym motywowanie nauczycieli do doskonalenia zawodowego, prowadzenie działań rozwojowych, w tym organizowanie szkoleń i narad.

Sprawozdanie z nadzoru pedagogicznego powinno zawierać wyniki i wnioski z realizacji zadań dyrektora, które nakłada na niego ustawa i rozporządzenie, ale nadzór dyrektora związany jest również z oceną pracy nauczycieli i procesem awansu zawodowego, czyli zadań wynikających z Karty Nauczyciela, należy więc we wnioskach odnieść się również do tych obowiązków dyrektora.

Sprawozdanie z nadzoru pedagogicznego powinno zawierać wyniki i wnioski z realizacji zadań dyrektora, które nakłada na niego ustawa i rozporządzenie, ale nadzór dyrektora związany jest również z oceną pracy nauczycieli i procesem awansu zawodowego, czyli zadań wynikających z Karty Nauczyciela, należy więc we wnioskach odnieść się również do tych obowiązków dyrektora.

Sprawozdanie, które jednocześnie będzie informacją o działalności przedszkola, zawiera opis istotnych informacji z obszarów, które są wiodące w danym roku szkolnym, a dyrektor chce szczególnie zwrócić na nie uwagę, np. remonty, wolontariat, współpraca, realizacja ważnego projektu, darczyńcy. Szczególne miejsce w tej informacji ma zagadnienie bezpieczeństwa dzieci, chyba że było ono przedmiotem ewaluacji lub kontroli i wnioski są opisane w tej części sprawozdania.

W tym roku szkolnym bezpieczeństwo dzieci, ze względu na ministerialny kierunek polityki oświatowej państwa, powinno być w szczególny sposób uwzględnione w sprawozdaniu. Odnosząc się do obowiązków ustawowych dyrektora w zakresie nadzoru pedagogicznego, bezpieczeństwo dzieci wyraża się w tworzeniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki. Zapewnienie bezpieczeństwa, jako ustawowy obowiązek dyrektora, powinno być uwzględnione w sprawozdaniu każdego roku, a w tym roku uwagę należy zwrócić w szczególności na jeden istotny aspekt tego bezpieczeństwa, jakim jest niewątpliwie ochrona dzieci przed krzywdzeniem, przemocą i innymi formami naruszającymi nie tylko bezpieczeństwo fizyczne, ale przede wszystkim psychiczne dziecka. Chodzi o uzyskane efekty udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach, o których mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U., poz. 532).

W opracowywaniu wniosków z pracy w danym roku szkolnym, np. w zakresie bezpieczeństwa, omawiane są aspekty pracy wychowawczej. Warto zwrócić uwagę na to, czy przyczyną określonych kłopotów wychowawczych dzieci jest nieumiejętne postępowanie z dziećmi przez nauczycieli. Często w stwierdzeniach nauczycieli słyszymy, że „dziecko źle się uczy, bo nie ma motywacji do nauki”, „nie radzi sobie z nauką, bo ma słabą motywację”, „źle się zachowuje, bo jest źle wychowane przez rodziców”, czyli nie można poprawić jego zachowania, ponieważ rodzice nie chcą współpracować 
albo nie widzą problemu, bo w domu dziecko zachowuje się poprawnie. Łatwo postawić taką „diagnozę”, która zwalnia nas z odpowiedzialności i podjęcia działań na rzecz rozwijania motywacji, którą rodzice i nauczyciele powinni kształtować u dzieci. Trzeba wiedzieć, że w znacznej części motywacja jest uzależniona od tego, w jaki sposób ją wyzwolimy u dzieci, oraz to, że motywacja podlega wyuczeniu. Równocześnie warto mieć świadomość tego, jak łatwo motywacja może być także osłabiana lub wręcz hamowana. Określając wnioski z pracy wychowawczej, a na ich podstawie działania na przyszłość, warto sięgnąć po materiały z zasobów strony internetowej www.ore.edu.pl, gdzie są opisane badania na ten temat. Publikacja Od marzenia do  sukcesu to lektura, z którą powinni zapoznać się nauczyciele. Badania do tej publikacji zostały przeprowadzone na uczniach w szkole, jednak można je przenieść także na grunt przedszkola. Wyniki ankiety Motywacja do  nauki (rok szkolny 2004/2005)
opracowane przez mgr Mariolę Trzcińską wykazują, że poziom motywacji do nauki najbardziej obniżają nudne lekcje, trudność materiału oraz niesprawiedliwe ocenianie. Przenosząc to na grunt przedszkola, można przypuszczać, że złe samopoczucie dziecka, niechęć do przychodzenia do przedszkola, bierność lub odwrotnie „niegrzeczność” „pobudliwość”, „przeszkadzanie” ma swoją przyczynę w nudnych zajęciach, niedostosowaniu zadań do możliwości dziecka, w niewłaściwej ocenie postępów dziecka, która niekoniecznie musi być wyrażona stopniem, a stwierdzeniem oceniającym (np. jesteś niegrzeczny, źle, nie tak itp.).

Wnioski w sprawozdaniach powinny także odnieść się do tego, w jaki sposób oddziaływać wychowawczo na dzieci lub jakie metody wychowawcze stosować, aby skutecznie modyfikowały zachowania dzieci, nie naruszając ich praw i nie narażając na powstanie krzywdy.

Wyniki ankiety mgr Marioli Trzcińskiej na temat motywacji do nauki (źródło: www.ore.edu.pl):

  • brak pomocy ze strony nauczyciela – 10%,
  • mało wymagający nauczyciel – 5%,
  • brak zainteresowania rodziców – 10%,
  • niesprawiedliwe ocenianie – 50%,
  • lęk przed ocenianiem – 20%,
  • nudne lekcje – 55%,
  • zbyt wymagający nauczyciel – 25%,
  • trudny materiał – 50%,
  • słaba ocena – 35%,
  • inna przyczyna (jaka?) – za dużo nauki w domu – 10%,
  • lenistwo – 5%.

Z pewnością w wielu sprawozdaniach zawarte będą wnioski mówiące o tym, że przyczyną problemów wychowawczych, a co się z tym wiąże, braku poczucia bezpieczeństwa dzieci, jest niekonsekwencja wychowawcza i brak jednolitości oddziaływania wychowawczego nauczycieli i rodziców. Konieczność wspólnego oddziaływania wychowawczego jest bezwzględnie konieczna, a jej osiągnięcie powinno znacznie zminimalizować problemy wychowawcze dzieci. Przedszkole w tym względzie powinno postawić na szkolenie w podnoszeniu kompetencji wychowawczych zarówno rodziców, jak i nauczycieli, co warto określić we wnioskach zawartych w sprawozdaniu.

Kolejnym aspektem bezpieczeństwa dzieci jest stosowany system nagradzania i karania. Powszechnie wiadomo, że oddziaływanie wychowawcze bazuje głównie na współistnieniu tych dwóch czynników. Wiadomo też, że zastosowane w takim kształcie ma zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Nagroda wzmacnia pozytywnie, sprawiając przyjemność, a kara jest czymś niemiłym. Odczucie dyskomfortu lub dotkliwość kary mo...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy