Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy , Otwarty dostęp

20 grudnia 2021

NR 125 (Grudzień 2021)

Inspiracje noworoczne. Jak budować klimat przedszkola?

0 68

Klimat przedszkola to określony sposób postrzegania i definiowania przez nauczycieli i dzieci środowiska swojej pracy lub nauki, który ma wpływ na ich zachowanie. Nowy rok sprzyja zmianom. Warto więc dostrzec w swojej placówce przestrzeń do dyskusji, życzliwości i rozwoju. Podpowiadamy, jak budować klimat przedszkola, aby stało się „drugim domem”, czyli miejscem nie tylko nauki, lecz także dobrej zabawy i życzliwych relacji.

Klimat placówki oświatowej jest rzeczywistością psychologiczną, przejawia się w relacjach między dziećmi, stosunkach między nauczycielami a podopiecznymi, w życzliwej współpracy oraz w uczestnictwie rodziców w życiu przedszkola. 

Krzysztof Ostaszewski wskazuje na cztery obszary klimatu społecznego: 

POLECAMY

  • jakość relacji społecznych, 
  • cechy środowiska kształcenia i wychowania, 
  • bezpieczeństwo fizycznie emocjonalne
  • środowisko fizyczne. 

Klimat przedszkola jest więc wypadkową tego, w jaki sposób nauczyciele i dzieci postrzegają środowisko i jak ono wpływa na ich zachowanie. 

Budowanie pozytywnego klimatu to niezwykle ważny, ale i trudny proces, w którym chodzi przede wszystkim o:

  • wzmacnianie relacji między nauczycielami a podopiecznymi,
  • wzmacnianie przynależności do przedszkola,
  • dbałość o bezpieczeństwo placówki,
  • dbałość o relacje międzyrówieśnicze,
  • uczestnictwo dzieci i rodziców w podejmowaniu decyzji dotyczących przedszkola,
  • motywację do nauki,
  • przejrzyste kryteria oceniania,
  • rozwój zainteresowań,
  • rozwój motywacji prospołecznej,
  • współpracę z rodzicami.

Sposoby na wzmacnianie relacji między nauczycielami a dziećmi

Więzi łączące ludzi wymwykają się algorytmom, gdyż każdy człowiek i każda grupa charakteryzują się niepowtarzalnym charakterem. Można jednak powiedzieć, że dążenie do zaspokajania potrzeb społecznych jest wpisane w naturę człowieka, a przedszkole to idealne miejsce, by wszyscy czuli się tam szczęśliwi. Aby więc zaistniała edukacja, aby dzieci pięły się wzwyż w swoim rozwoju osobniczym, powinny najpierw zaistnieć silne, trwałe, znaczące relacje – zarówno rówieśnicze, jak i te między dorosłymi a dziećmi. Co konkretnie może je wywołać, a potem wzmocnić i utrwalić?

Projekt: „Kiedy nauczyciele byli mali…”

Z okazji Dnia Dziecka albo Dnia Edukacji Narodowej na gazetce albo – w wersji nowoczesnej – na bilbordzie – stwórzmy przestrzeń, w której prezentowane będą zdjęcia nauczycieli z okresu ich dzieciństwa, a najlepiej z czasów przedszkolnych. Zachęćmy dzieci, aby przez kilka dni dedukowały i odszyfrowywały, kto jest kim. Zwykłe oglądanie zdjęć można połączyć z konkursem. Dodatkowo projekt ten może być okraszony wystawą pamiątek z dzieciństwa nauczycieli – ulubionych starych, starannie zachowanych książek, zabawek, albo wręcz… tarczy szkolnej, mundurka, legitymacji przynależności do Ligi Ochrony Kraju czy Polskiego Towarzystwa Krajoznawczo-Turystycznego. 

Autorytet nauczyciela nie powstaje z muru ani granic, jakie stawiamy między dziećmi a dorosłymi, ale z przeżywania wspólnych wydarzeń, poznawania się nawzajem i emanowania nie tylko wiedzą, lecz także kompetencjami społecznymi i emocjonalnymi.

Oddajmy przedszkole w ręce dzieci!

Zachęćmy dzieci do tego, aby w ustalonym wcześniej dniu (albo dniach) towarzyszyły dorosłym we wszystkich ich codziennych obowiązkach. Z chętnych wylosujmy pomocnika dyrekcji, pracowników sekretariatu, Panów Złoterączki, państwa woźnych i wszystkich innych nauczycieli. Do odgrywania poszczególnych ról należy się przygotować, a więc niech wcześniej dzieci przeprowadzą wywiady z osobami, którym będą towarzyszyć. 

Zadbajmy o to, aby całe wydarzenie zostało na koniec suto okraszone zdjęciami i filmikami. Podczas takiego podsumowania wszyscy obejrzą relację zdjęciowo-filmową, a chętni wypowiedzą się na forum, jak czuli się w poszczególnych rolach: co ich zaskoczyło, co zdziwiło, czy dowiedzieli się czegoś nowego o funkcjonowaniu przedszkola i pracy poszczególnych osób? Dodatkowo można przygotować plakaty z refleksjami i konkluzjami.

Decyzja należy do dzieci!

Od zawsze wiadomo, że wszelkie wyjścia, wyprawy, wycieczki, a nawet – wydawać by się mogło zwyczajne – spacery ubogacają proces nauczania i uczenia się. Najczęściej to nauczyciele, czasami wespół z rodzicami, przygotowują dla dzieci moc atrakcji czy spotkania z ciekawymi ludźmi w nietuzinkowych miejscach. A gdyby tak zapytać przedszkolaków o to, jak chcieliby spędzić ten czas: czy im wszystko jedno, czy mają konkretne preferencje i pomysły? Twórzmy przestrzeń do dyskusji, pokazujmy, jak komunikacja i negocjacje działają w „realu”. Jedni z pewnością wolą miasta, inni góry albo morze, a jeszcze inni las. Dla zintegrowania grupy i zacieśnienia więzi lepiej wybierać atrakcje przyrodnicze, by na łonie natury dzieci mogły po prostu nacieszyć się sobą. Muzea, ważne miejsca historyczne, osobliwości cywilizacyjne to bardzo ciekawy sposób na wyprawy.

Jak wzmacniać przynależność do przedszkola?

Jest patron… I co dalej?

Na miarę możliwości poznawczych dzieci warto nie tylko od święta, czyli przez jeden dzień w roku, lecz cyklicznie – raz na kwartał, a nawet raz w miesiącu – przygotowywać zajęcia, podczas których dzieci będą mogły poznać patrona placówki nie tyle od strony biograficznej czy historycznej, ale dzięki ciekawostkom, zaskakującym wspomnieniom, a nawet dywagacjom i gdybaniu. O co chodzi? Można zaproponować grupie zadanie, które przybierze postać pytań: 

  • Co by było gdyby, nasz patron urodził się w 2070 roku? 
  • Jaki by był?
  • Co by wymyślił, a czego by nie odkrył? 

Co by było, gdyby spotkał w swoim życiu… (i tu wymyślamy bliską dzieciom postać z czasów współczesnych albo postać literacką, a zadaniem młodych myślicieli niech będzie stworzenie dramy, miniprzedstawienia, wiersza, opowiadania, obrazu albo plakatu po trosze związanych z życiem patrona, ale przede wszystkim – będących wytworem własnej wyobraźni.

Przede wszystkim bezpieczeństwo!

Bezpieczeństwo w placówce związane jest z pytaniem: „Jak się czuję w swoim przedszkolu?”. Myśl ta dotyczy nie tylko dzieci, lecz także dyrekcji i wszystkich pracowników danej instytucji. Zamiast bezpośredniej formy takiego pytania, można zaproponować stworzenie listy miejsc najbardziej przyjaznych oraz niebezpiecznych – pułapek przedszkolnych, pułapek na placu zabaw, w ogrodzie… Dzieci mogą narysować te miejsca albo sytuacje, w których czują się źle i w niebezpieczeństwie.

Najczęściej jednym z newralgicznych miejsc jest toaleta. Przemalowanie pomieszczeń na żywe, wesołe kolory, ustawienie kwiatów i estetycznych elementów wyposażenia wnętrz, by zmienić sztywny i zimny charakter tego miejsca na bardziej domowy, przytulny. Dowody na polepszenie relacji w otoczeniu społecznym dzięki zmianie wystroju danego miejsca są znane na całym świecie. Kiedyś nowy burmistrz stolicy Albanii, Tirany, przemalował budynki w mieście na zaskakujące, wesołe kolory. Ludzie – początkowo z niedowierzaniem, ale potem z coraz większym zaangażowaniem – zaczęli dbać o te miejsca, uśmiechać się do siebie, zmalała przestępczość, w mieście zapanował ład.

Proste kroki do decyzyjności

Jak zagospodarować czas w przedszkolu? Jak wiadomo, jest to czas rozwoju, przede wszystkim społecznego, emocjonalnego i poznawczego dzieci, przy równoczesnym zadbaniu o sprawność 
fizyczną. 

  • Boisko albo ogródek mogą być wspaniale zagospodarowane przez poszczególne grupy. Troszczenie się o tę przestrzeń sprawia, że dzieci biorą odpowiedzialność za wspólne miejsce. Ono staje się ich przestrzenią, a nie tylko zwykłym terytorium do wybiegania i spacerów.
  • Dopuszczenie dzieci do głosu w organizacji nietypowych „dni”, m.in. Dnia Książki, Dnia Sprzątania Swojego Biurka czy Dnia Pisania Listów, nie tylko zaowocuje genialnymi pomysłami na spędzenie czasu, lecz także przyczyni się do wzmocnienia więzi między wszystkimi osobami tworzącymi daną placówkę.

Jak zaopiekować się relacjami międzyrówieśniczymi?

Od najmłodszej grupy w przedszkolu należy podkreślać, że przebywanie w tym miejscu to czas spędzany na nauce i zabawie (i to nie tylko dydaktycznej), ale też niezwykle ważny czas poznawania drugiego człowieka, uczenia się, jak działa grupa, na czym polega współpraca i współdziałanie. Praca z projektami...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy