Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo , Otwarty dostęp

11 grudnia 2018

NR 97 (Grudzień 2018)

Innowacje pedagogiczne w przedszkolu

0 92

Z wielu pojęć powiązanych z kategorią zmiany najczęściej używane jest słowo „innowacja”, czyli robienie czegoś inaczej. Z językowego punktu widzenia „innowacyjność” to działanie zmieniające sposób myślenia, czyli kategorii oglądu świata – jest zatem łamaniem sztywnych schematów myślenia poprzez wychodzenie poza bezpieczne i przewidywalne ramy. Dzięki temu uczymy się kreatywności i poszukiwania niestandardowych rozwiązań, które we współczesnym świecie są tak pożądane.

Ponad dwa lata temu utraciło moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez szkoły i placówki. Nowe regulacje prawne dotyczące działalności innowacyjnej przeniesiono na poziom ustawy Prawo oświatowe, rezygnując jednocześnie z upoważnienia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia w drodze rozporządzenia warunków jej prowadzenia przez placówki oświatowe.
Zgodnie z nowymi przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe działalność innowacyjna ma być integralnym elementem działalności placówki, a poprzez zniesienie wymogów formalnych, warunkujących według dotychczas obowiązujących przepisów realizację innowacji wyzwolić kreatywność uczniów i nauczycieli. 
Zapisane w ustawie regulacje prawne dotyczące działalności innowacyjnej określają:

  • Konieczność zapewnienia przez system oświaty kształtowania u uczniów (dzieci) postaw przedsiębiorczości i kreatywności, sprzyjających aktywnemu uczestnictwu w życiu gospodarczym, w tym poprzez stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych (art. 1 pkt 18).
  • Obowiązek tworzenia przez szkoły i placówki (przedszkola) warunków do rozwoju aktywności, w tym kreatywności uczniów (dzieci) (art. 44 ust. 2 pkt 3).
  • Możliwość wspierania nauczycieli, w ramach nadzoru pedagogicznego, w realizacji zadań służących poprawie istniejących lub wdrożeniu nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu nowatorskich działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów (dzieci) oraz nauczycieli (art. 55 ust. 1 pkt 4).
  • Obowiązek stwarzania przez dyrektora przedszkola warunków do działania w placówce (przedszkolu) wolontariuszy, stowarzyszeń i innych organizacji, w szczególności organizacji harcerskich, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły lub placówki (art. 68 ust. 1 pkt 9).
  • Warunki, na jakich w placówce (przedszkolu) mogą działać, z wyjątkiem partii i organizacji politycznych, stowarzyszenia i inne organizacje, a w szczególności organizacje harcerskie, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły lub placówki (art. 86 ust. 1).

W stosunku do poprzedniego, utrzymującego się przez wiele lat stanu prawnego kluczowe zmiany wprowadzone ustawą po 1 września 2017 r. polegają w szczególności na zniesieniu konieczności zgłaszania innowacji pedagogicznej kuratorowi oświaty i organowi prowadzącemu. Oznacza to w praktyce, że obecnie każde przedszkole samodzielnie decyduje, jakie innowacje będzie realizowało, jak będzie te działania dokumentowało, w jaki sposób będzie informowało swoje otoczenie o własnych praktykach pedagogicznych w tym zakresie. Nie należy zatem przesyłać do lokalnego kuratorium oświaty kart zgłoszenia innowacji pedagogicznych, bo organ ten nie prowadzi już rejestrów innowacji pedagogicznych na terenie województwa, a więc nie upublicznia wykazu innowacji. 
Aktualnie obowiązujące przepisy nie określają już, czy i jaką procedurę powinno przyjąć przedszkole w sprawie wprowadzania innowacji, nie narzucają sztywnych ram czasowych dotyczących ich formalnego zgłaszania (do tej pory datą graniczną był 31 marca roku szkolnego poprzedzającego nowy rok szkolny, w którym innowacja ma być wdrażana) czy też czasookresu wdrażania (do tej pory przeważnie z początkiem nowego roku szkolnego, przez cały rok szkolny lub połowę jego trwania). Jednak innowacje pedagogiczne wymagające dodatkowych środków finansowych na ich realizację muszą być uzgodnione z organem prowadzącym – tak samo jak każde inne działanie wykraczające poza plan finansowy przedszkola. Niezbędne jest więc uzyskanie pisemnej zgody organu prowadzącego na finansowanie planowanych działań – na poziomie zatwierdzania przez gminę (organ prowadzący) planu finansowego poprzedzającego rok budżetowy, w którym innowacja ma być realizowana.
W statucie przedszkola powinny znaleźć się zapisy na temat możliwości prowadzenia przez placówkę działań o charakterze innowacyjnym lub eksperymentalnym, ale bez nadmiernego uszczegółowiania (takie zapisy powinny znaleźć się w innej dokumentacji wewnętrznej prowadzonej przez placówkę). Ze względu na wartość dobrze zorganizowanego działania pożądane jest opracowanie wewnętrznej procedury w tym zakresie. 
Obowiązujące przepisy nie określają także jednoznacznie, czy nauczyciele wdrażający działanie innowacyjne nadal mają wyrażać zgodę na udział w tej formie aktywności zawodowej. Takie zabezpieczenie jednak również wydaje się uzasadnione. W kontekście wszechobecnej ochrony praw autorskich, jeśli innowacja ma charakter zewnętrzny (autor to inna osoba niż nauczyciel wdrażający) lub w przypadku gdy jej założenia nie były wcześniej opublikowane, zgoda autora lub zespołu autorskiego innowacji na jej prowadzenie powinna być wymagana w formie pisemnej. Wskazane jest także uzyskanie pisemnej zgody nauczycieli, którzy będą uczestniczyć w innowacji oraz pisemnej opinii organu reprezentującego ogół rodziców w placówce (rada rodziców, rada przedszkola). 

Innowacyjność a ocena pracy nauczyciela

Ranga innowacyjnej działalności nauczyciela...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy