Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo , Otwarty dostęp

11 grudnia 2018

NR 97 (Grudzień 2018)

Innowacje pedagogiczne w przedszkolu

0 1177

Z wielu pojęć powiązanych z kategorią zmiany najczęściej używane jest słowo „innowacja”, czyli robienie czegoś inaczej. Z językowego punktu widzenia „innowacyjność” to działanie zmieniające sposób myślenia, czyli kategorii oglądu świata – jest zatem łamaniem sztywnych schematów myślenia poprzez wychodzenie poza bezpieczne i przewidywalne ramy. Dzięki temu uczymy się kreatywności i poszukiwania niestandardowych rozwiązań, które we współczesnym świecie są tak pożądane.

Ponad dwa lata temu utraciło moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez szkoły i placówki. Nowe regulacje prawne dotyczące działalności innowacyjnej przeniesiono na poziom ustawy Prawo oświatowe, rezygnując jednocześnie z upoważnienia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia w drodze rozporządzenia warunków jej prowadzenia przez placówki oświatowe.
Zgodnie z nowymi przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe działalność innowacyjna ma być integralnym elementem działalności placówki, a poprzez zniesienie wymogów formalnych, warunkujących według dotychczas obowiązujących przepisów realizację innowacji wyzwolić kreatywność uczniów i nauczycieli. 
Zapisane w ustawie regulacje prawne dotyczące działalności innowacyjnej określają:

POLECAMY

  • Konieczność zapewnienia przez system oświaty kształtowania u uczniów (dzieci) postaw przedsiębiorczości i kreatywności, sprzyjających aktywnemu uczestnictwu w życiu gospodarczym, w tym poprzez stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych (art. 1 pkt 18).
  • Obowiązek tworzenia przez szkoły i placówki (przedszkola) warunków do rozwoju aktywności, w tym kreatywności uczniów (dzieci) (art. 44 ust. 2 pkt 3).
  • Możliwość wspierania nauczycieli, w ramach nadzoru pedagogicznego, w realizacji zadań służących poprawie istniejących lub wdrożeniu nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu nowatorskich działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów (dzieci) oraz nauczycieli (art. 55 ust. 1 pkt 4).
  • Obowiązek stwarzania przez dyrektora przedszkola warunków do działania w placówce (przedszkolu) wolontariuszy, stowarzyszeń i innych organizacji, w szczególności organizacji harcerskich, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły lub placówki (art. 68 ust. 1 pkt 9).
  • Warunki, na jakich w placówce (przedszkolu) mogą działać, z wyjątkiem partii i organizacji politycznych, stowarzyszenia i inne organizacje, a w szczególności organizacje harcerskie, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły lub placówki (art. 86 ust. 1).

W stosunku do poprzedniego, utrzymującego się przez wiele lat stanu prawnego kluczowe zmiany wprowadzone ustawą po 1 września 2017 r. polegają w szczególności na zniesieniu konieczności zgłaszania innowacji pedagogicznej kuratorowi oświaty i organowi prowadzącemu. Oznacza to w praktyce, że obecnie każde przedszkole samodzielnie decyduje, jakie innowacje będzie realizowało, jak będzie te działania dokumentowało, w jaki sposób będzie informowało swoje otoczenie o własnych praktykach pedagogicznych w tym zakresie. Nie należy zatem przesyłać do lokalnego kuratorium oświaty kart zgłoszenia innowacji pedagogicznych, bo organ ten nie prowadzi już rejestrów innowacji pedagogicznych na terenie województwa, a więc nie upublicznia wykazu innowacji. 
Aktualnie obowiązujące przepisy nie określają już, czy i jaką procedurę powinno przyjąć przedszkole w sprawie wprowadzania innowacji, nie narzucają sztywnych ram czasowych dotyczących ich formalnego zgłaszania (do tej pory datą graniczną był 31 marca roku szkolnego poprzedzającego nowy rok szkolny, w którym innowacja ma być wdrażana) czy też czasookresu wdrażania (do tej pory przeważnie z początkiem nowego roku szkolnego, przez cały rok szkolny lub połowę jego trwania). Jednak innowacje pedagogiczne wymagające dodatkowych środków finansowych na ich realizację muszą być uzgodnione z organem prowadzącym – tak samo jak każde inne działanie wykraczające poza plan finansowy przedszkola. Niezbędne jest więc uzyskanie pisemnej zgody organu prowadzącego na finansowanie planowanych działań – na poziomie zatwierdzania przez gminę (organ prowadzący) planu finansowego poprzedzającego rok budżetowy, w którym innowacja ma być realizowana.
W statucie przedszkola powinny znaleźć się zapisy na temat możliwości prowadzenia przez placówkę działań o charakterze innowacyjnym lub eksperymentalnym, ale bez nadmiernego uszczegółowiania (takie zapisy powinny znaleźć się w innej dokumentacji wewnętrznej prowadzonej przez placówkę). Ze względu na wartość dobrze zorganizowanego działania pożądane jest opracowanie wewnętrznej procedury w tym zakresie. 
Obowiązujące przepisy nie określają także jednoznacznie, czy nauczyciele wdrażający działanie innowacyjne nadal mają wyrażać zgodę na udział w tej formie aktywności zawodowej. Takie zabezpieczenie jednak również wydaje się uzasadnione. W kontekście wszechobecnej ochrony praw autorskich, jeśli innowacja ma charakter zewnętrzny (autor to inna osoba niż nauczyciel wdrażający) lub w przypadku gdy jej założenia nie były wcześniej opublikowane, zgoda autora lub zespołu autorskiego innowacji na jej prowadzenie powinna być wymagana w formie pisemnej. Wskazane jest także uzyskanie pisemnej zgody nauczycieli, którzy będą uczestniczyć w innowacji oraz pisemnej opinii organu reprezentującego ogół rodziców w placówce (rada rodziców, rada przedszkola). 

Innowacyjność a ocena pracy nauczyciela

Ranga innowacyjnej działalności nauczyciela w nowych przepisach prawa oświatowego została zawarta także w szczegółowych kryteriach dokonywania na nowych zasadach oceny pracy nauczyciela mianowanego oraz dyplomowanego na podstawie wytycznych zawartych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 maja 2018 r. sprawie szczegółowych kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczycieli, zakresu informacji zawartych w karcie oceny pracy, składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego oraz trybu postępowania odwoławczego. Począwszy od nauczyciela mianowanego (w przypadku nauczyciela dyplomowanego obowiązkowo), kryteria z § 4 przytoczonego rozporządzenia przewidują podejmowanie innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych, programowych lub...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy