Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca , Otwarty dostęp

7 stycznia 2020

NR 108 (Styczeń 2020)

10 wątpliwości dotyczących kwalifikacji nauczycieli w przedszkolach

0 14

Prawidłowa ocena kwalifikacji osoby, która ma zajmować stanowisko nauczyciela, należy do zadań dyrektora przedszkola. Przy jej dokonywaniu należy uwzględniać obowiązujące przepisy, które jednak nie w każdym przypadku dają jednoznaczne odpowiedzi w sprawie wymogów kwalifikacyjnych, a trafność ich interpretacji może w każdym czasie zostać zweryfikowana w ramach zewnętrznego nadzoru pedagogicznego. Z tego względu w razie wątpliwości najlepiej jeszcze przed zatrudnieniem danej osoby zasięgnąć opinii kuratora oświaty.

Zatrudnianie studenta na stanowisku pedagogicznym

Zasadą ogólną jest, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która ma wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, Dz. U. z 2019, poz. 2215 – dalej: KN. Wyjątki od zasady posiadania wyższego wykształcenia przewidują poszczególne przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2017 r., poz. 1575 ze zm. – dalej RSKWN). Natomiast w tych przypadkach, w których do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu wymagane jest ukończenie studiów II stopnia, jednolitych studiów magisterskich lub studiów I stopnia, niedopuszczalne jest zatrudnienie osoby – odpowiednio – bez tytułu magistra lub licencjata, nawet jeśli do ukończenia kierunku studiów zgodnego z prowadzonymi zajęciami albo obejmującego treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć danej osobie brakuje tylko kilku tygodni lub miesięcy. Dla przykładu: na stanowisku nauczyciela edukacji przedszkolnej nie można zatrudnić studenta pedagogiki w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym, który jeszcze nie uzyskał tytułu licencjata (§ 4 ust. 2 pkt 1 RSKWN). Taką osobę do czasu uzyskania kwalifikacji nauczyciela można zatrudnić w przedszkolu na stanowisku niepedagogicznym do prowadzenia zajęć rozwijających zainteresowania dzieci w szczególnie uzasadnionym przypadku za zgodą kuratora oświaty, uzyskaną na wniosek dyrektora przedszkola (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz. U. z 2019 r., poz. 1148 ze zm. – dalej: PO).

Przygotowanie pedagogiczne księdza

Obowiązujące od 1 września 2019 r. Porozumienie pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 2019 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii (Dz. Urz. MEN z 2019 r., poz. 9) w przepisach § 4–5 określa kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela religii w przedszkolu. Wynika z nich, że do nauczania ksiądz musi mieć ukończone wyższe diecezjalne lub zakonne seminarium duchowne i legitymować się dyplomem lub zaświadczeniem ukończenia seminarium oraz mieć przygotowanie pedagogiczne do nauczania religii. W związku z tym dyrektor przedszkola ma obowiązek zweryfikować, czy ksiądz skierowany do nauczania religii w jego przedszkolu ma przygotowanie pedagogiczne do nauczania religii, o którym świadczy dokument ukończenia wyższego seminarium duchownego albo dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez kolegium teologiczne, uczelnię prowadzoną przez Kościół katolicki lub uczelnię publiczną prowadzącą kształcenie w zakresie teologii katolickiej, albo świadectwo ukończenia kursu katechetyczno-pedagogicznego prowadzonego przez kolegium teologiczne lub wyższe seminarium duchowne (§ 1 pkt 2 ww. porozumienia).

Prowadzenie zajęć językowych przez nauczyciela z certyfikatem

Zgodnie z § 30 RSKWN do 31 sierpnia 2020 r. uprawniona do nauczania języków obcych w przedszkolach jest osoba, która ma kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach określone w § 4 RSKWN oraz legitymuje się świadectwem znajomości danego języka obcego w stopniu co najmniej podstawowym, o którym mowa w załączniku do RSKWN. Do prowadzenia zajęć z języka obcego w przedszkolu w ramach podstawy programowej lub zajęć dodatkowych na stanowisku nauczyciela nie jest więc wystarczające ukończenie studiów na dowolnym kierunku i dodatkowo zdobycie jednego z certyfikatów, 
np. FCE z języka angielskiego; mógłby je prowadzić jedynie nauczyciel z kwalifikacjami z wychowania przedszkolnego, mający dodatkowo ww. lub inny certyfikat znajomości języka obcego. Z kolei nauczyciel wychowania przedszkolnego, który legitymuje się świadectwem znajomości danego języka obcego w stopniu co najmniej podstawowym, wymienionym w załączniku do RSKWN, po 31 sierpnia 2020 r. nie będzie mógł prowadzić zajęć językowych, jeśli do tego czasu nie uzyska kwalifikacji nauczyciela języków obcych, wymienionych szczegółowo w § 12 RSKWN.

Pedagog przedszkolny ze studiami ukończonymi na właściwym kierunku

Do zajmowania stanowiska pedagoga przedszkolnego, oprócz przygotowania pedagogicznego, wymagane są ukończenie studiów wyższych i tytuł licencjata lub magistra na kierunku pedagogika w specjalności odpowiadającej prowadzonym zajęciom lub na innym kierunku i ukończenie studiów podyplomowych w zakresie prowadzonych zajęć (§ 19 ust. 1 i 2 RSKWN). Kwalifikacje do zajmowania stanowiska pedagoga przedszkolnego dają studia wyższe lub podyplomowe z pedagogiki ogólnej lub opiekuńczo-wychowawczej. 
Trudniej jest natomiast rozstrzygnąć, czy po pedagogice ukończonej na innym kierunku można powierzyć danej osobie stanowisko pedagoga przedszkolnego. Zakres zajęć prowadzonych przez pedagoga przedszkolnego określa § 24 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1591 – dalej: RZOUPPP). Z tego względu należałoby porównać je z zajęciami, jakie dana osoba zrealizowała na studiach. Raczej należy uznać, że wymaganych kwalifikacji nie daje np. ukończenie studiów na kierunku pedagogika wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne z terapią pedagogiczną lub studiów podyplomowych z resocjalizacji, ponieważ zarówno na wymienionych studiach wyższych, jak i podyplomowych program studiów obejmuje uzyskanie wiedzy tylko z części zakresu zadań wykonywanych na stanowisku pedagoga przedszkolnego. Z racji wspólnego określenia zadań pedagoga w szkole i przedszkolu wystarczające jest ukończenie specjalności z pedagogiki szkolnej.

Wykształcenie wymagane do pracy w przedszkolu specjalnym lub prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych

Zgodnie z § 15 ust. 1 RSKWN kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, w oddziałach specjalnych w przedszkolach specjalnych dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz do prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim ma osoba, która ukończyła studia lub zakład kształcenia nauczycieli w zakresie oligofrenopedagogiki na poziomie wymaganym do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu albo ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu, a ponadto ukończyła studia podyplomowe, zakład kształcenia nauczycieli lub kurs kwalifikacyjny w zakresie nadającym kwalifikacje do pracy z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną (czyli z oligofrenopedagogiki). Z powyższego wynika, że jeśli kandydat do pracy nie ukończył studiów wyższych lub kursu kwalifikacyjnego z oligofrenopedagogiki, to obok studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego z oligofrenopedagogiki niewystarczające jest ukończenie studiów wyższych na dowolnym kierunku, ponieważ takie sformułowanie nie zostało zawarte w § 15 ust. 1 RSKWN. Dla przykładu: absolwent studiów wyższych z edukacji przedszkolnej z ukończonym kursem kwalifikacyjnym z oligofrenopedagogiki i przygotowaniem pedagogicznym może pracować w przedszkolu specjalnym, oddziale specjalnym lub prowadzić zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, ponieważ ma kwalifikacje nauczyciela przedszkola i dodatkowo z oligofrenopedagogiki. Natomiast takich kwalifikacji nie daje ukończenie studiów wyższych, np. z zarządzania zasobami lub z edukacji zdrowotnej i profilaktyki uzależnień, oraz studiów podyplomowych z oligofrenopedagogiki, ponieważ wymienione kierunki studiów nie dają kwalifikacji do pracy w przedszkolu. Same kwalifikacje z oligofrenopedagogiki nie są więc uzyskane na poziomie wystarczającym do spełnienia wymogu zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, w oddziałach specjalnych w przedszkolach specjalnych dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz do prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim.

Kwalifikacje nauczyciela rytmiki

Zasadą jest, że zajęcia z rytmiki w zakresie, w jakim nie wykraczają one poza podstawę programową, mogą być prowadzone przez nauczycieli wychowania przedszkolnego. Natomiast jeśli program zajęć wykracza poza podstawę programową, powinny zostać powierzone nauczycielowi z kwalifikacjami w tym zakresie, czyli po ukończonych studiach wyższych z tytułem co najmniej licencjata lub po zakładzie kształcenia nauczycieli (§ 4 RSKWN). W związku z tym nie jest wystarczające ukończenie pr...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy