Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca , Otwarty dostęp

7 stycznia 2020

NR 108 (Styczeń 2020)

10 wątpliwości dotyczących kwalifikacji nauczycieli w przedszkolach

210

Prawidłowa ocena kwalifikacji osoby, która ma zajmować stanowisko nauczyciela, należy do zadań dyrektora przedszkola. Przy jej dokonywaniu należy uwzględniać obowiązujące przepisy, które jednak nie w każdym przypadku dają jednoznaczne odpowiedzi w sprawie wymogów kwalifikacyjnych, a trafność ich interpretacji może w każdym czasie zostać zweryfikowana w ramach zewnętrznego nadzoru pedagogicznego. Z tego względu w razie wątpliwości najlepiej jeszcze przed zatrudnieniem danej osoby zasięgnąć opinii kuratora oświaty.

Zatrudnianie studenta na stanowisku pedagogicznym

Zasadą ogólną jest, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która ma wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, Dz. U. z 2019, poz. 2215 – dalej: KN. Wyjątki od zasady posiadania wyższego wykształcenia przewidują poszczególne przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2017 r., poz. 1575 ze zm. – dalej RSKWN). Natomiast w tych przypadkach, w których do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu wymagane jest ukończenie studiów II stopnia, jednolitych studiów magisterskich lub studiów I stopnia, niedopuszczalne jest zatrudnienie osoby – odpowiednio – bez tytułu magistra lub licencjata, nawet jeśli do ukończenia kierunku studiów zgodnego z prowadzonymi zajęciami albo obejmującego treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć danej osobie brakuje tylko kilku tygodni lub miesięcy. Dla przykładu: na stanowisku nauczyciela edukacji przedszkolnej nie można zatrudnić studenta pedagogiki w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym, który jeszcze nie uzyskał tytułu licencjata (§ 4 ust. 2 pkt 1 RSKWN). Taką osobę do czasu uzyskania kwalifikacji nauczyciela można zatrudnić w przedszkolu na stanowisku niepedagogicznym do prowadzenia zajęć rozwijających zainteresowania dzieci w szczególnie uzasadnionym przypadku za zgodą kuratora oświaty, uzyskaną na wniosek dyrektora przedszkola (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz. U. z 2019 r., poz. 1148 ze zm. – dalej: PO).

Przygotowanie pedagogiczne księdza

Obowiązujące od 1 września 2019 r. Porozumienie pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 2019 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii (Dz. Urz. MEN z 2019 r., poz. 9) w przepisach § 4–5 określa kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela religii w przedszkolu. Wynika z nich, że do nauczania ksiądz musi mieć ukończone wyższe diecezjalne lub zakonne seminarium duchowne i legitymować się dyplomem lub zaświadczeniem ukończenia seminarium oraz mieć przygotowanie pedagogiczne do nauczania religii. W związku z tym dyrektor przedszkola ma obowiązek zweryfikować, czy ksiądz skierowany do nauczania religii w jego przedszkolu ma przygotowanie pedagogiczne do nauczania religii, o którym świadczy dokument ukończenia wyższego seminarium duchownego albo dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez kolegium teologiczne, uczelnię prowadzoną przez Kościół katolicki lub uczelnię publiczną prowadzącą kształcenie w zakresie teologii katolickiej, albo świadectwo ukończenia kursu katechetyczno-pedagogicznego prowadzonego przez kolegium teologiczne lub wyższe seminarium duchowne (§ 1 pkt 2 ww. porozumienia).

Prowadzenie zajęć językowych przez nauczyciela z certyfikatem

Zgodnie z § 30 RSKWN do 31 sierpnia 2020 r. uprawniona do nauczania języków obcych w przedszkolach jest osoba, która ma kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach określone w § 4 RSKWN oraz legitymuje się świadectwem znajomości danego języka obcego w stopniu co najmniej podstawowym, o którym mowa w załączniku do RSKWN. Do prowadzenia zajęć z języka obcego w przedszkolu w ramach podstawy programowej lub zajęć dodatkowych na stanowisku nauczyciela nie jest więc wystarczające ukończenie studiów na dowolnym kierunku i dodatkowo zdobycie jednego z certyfikatów, 
np. FCE z języka angielskiego; mógłby je prowadzić jedynie nauczyciel z kwalifikacjami z wychowania przedszkolnego, mający dodatkowo ww. lub inny certyfikat znajomości języka obcego. Z kolei nauczyciel wychowania przedszkolnego, który legitymuje się świadectwem znajomości danego języka obcego w stopniu co najmniej podstawowym, wymienionym w załączniku do RSKWN, po 31 sierpnia 2020 r. nie będzie mógł prowadzić zajęć językowych, jeśli do tego czasu nie uzyska kwalifikacji nauczyciela języków obcych, wymienionych szczegółowo w § 12 RSKWN.

Pedagog przedszkolny ze studiami ukończonymi na właściwym kierunku

Do zajmowania stanowiska pedagoga przedszkolnego, oprócz przygotowania pedagogicznego, wymagane są ukończenie studiów wyższych i tytuł licencjata lub magistra na kierunku pedagogika w specjalności odpowiadającej prowadzonym zajęciom lub na innym kierunku i ukończenie studiów podyplomowych w zakresie prowadzonych zajęć (§ 19 ust. 1 i 2 RSKWN). Kwalifikacje do zajmowania stanowiska pedagoga przedszkolnego dają studia wyższe lub podyplomowe z pedagogiki ogólnej lub opiekuńczo-wychowawczej. 
Trudniej jest natomiast rozstrzygnąć, czy po pedagogice ukończonej na innym kierunku można powierzyć danej osobie stanowisko pedagoga przedszkolnego. Zakres zajęć prowadzonych przez pedagoga przedszkolnego określa § 24 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1591 – dalej: RZOUPPP). Z tego względu należałoby porównać je z zajęciami, jakie dana osoba zrealizowała na studiach. Raczej należy uznać, że wymaganych kwalifikacji nie daje np. ukończenie studiów na kierunku pedagogika wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne z terapią pedagogiczną lub studiów podyplomowych z resocjalizacji, ponieważ zarówno na wymienionych studiach wyższych, jak i podyplomowych program studiów obejmuje uzyskanie wiedzy tylko z części zakresu zadań wykonywanych na stanowisku pedagoga przedszkolnego. Z racji wspólnego określenia zadań pedagoga w szkole i przedszkolu wystarczające jest ukończenie specjalności z pedagogiki szkolnej.

Wykształcenie wymagane do pracy w przedszkolu specjalnym lub prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych

Zgodnie z § 15 ust. 1 RSKWN kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, w oddziałach specjalnych w przedszkolach specjalnych dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz do prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim ma osoba, która ukończyła studia lub zakład kształcenia nauczycieli w zakresie oligofrenopedagogiki na poziomie wymaganym do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu albo ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu, a ponadto ukończyła studia podyplomowe, zakład kształcenia nauczycieli lub kurs kwalifikacyjny w zakresie nadającym kwalifikacje do pracy z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną (czyli z oligofrenopedagogiki). Z powyższego wynika, że jeśli kandydat do pracy nie ukończył studiów wyższych lub kursu kwalifikacyjnego z oligofrenopedagogiki, to obok studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego z oligofrenopedagogiki niewystarczające jest ukończenie studiów wyższych na dowolnym kierunku, ponieważ takie sformułowanie nie zostało zawarte w § 15 ust. 1 RSKWN. Dla przykładu: absolwent studiów wyższych z edukacji przedszkolnej z ukończonym kursem kwalifikacyjnym z oligofrenopedagogiki i przygotowaniem pedagogicznym może pracować w przedszkolu specjalnym, oddziale specjalnym lub prowadzić zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, ponieważ ma kwalifikacje nauczyciela przedszkola i dodatkowo z oligofrenopedagogiki. Natomiast takich kwalifikacji nie daje ukończenie studiów wyższych, np. z zarządzania zasobami lub z edukacji zdrowotnej i profilaktyki uzależnień, oraz studiów podyplomowych z oligofrenopedagogiki, ponieważ wymienione kierunki studiów nie dają kwalifikacji do pracy w przedszkolu. Same kwalifikacje z oligofrenopedagogiki nie są więc uzyskane na poziomie wystarczającym do spełnienia wymogu zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, w oddziałach specjalnych w przedszkolach specjalnych dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz do prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim.

Kwalifikacje nauczyciela rytmiki

Zasadą jest, że zajęcia z rytmiki w zakresie, w jakim nie wykraczają one poza podstawę programową, mogą być prowadzone przez nauczycieli wychowania przedszkolnego. Natomiast jeśli program zajęć wykracza poza podstawę programową, powinny zostać powierzone nauczycielowi z kwalifikacjami w tym zakresie, czyli po ukończonych studiach wyższych z tytułem co najmniej licencjata lub po zakładzie kształcenia nauczycieli (§ 4 RSKWN). W związku z tym nie jest wystarczające ukończenie pr...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy