Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

7 lutego 2018

NR 87 (Grudzień 2017)

Zadania dyrektora przedszkola związane z zakończeniem roku kalendarzowego

0 216

Od września, czyli z początkiem bieżącego roku szkolnego, w polskich przedszkolach rozpoczęto wdrażanie nowych rozwiązań związanych z wprowadzaniem reformy systemu oświaty. W tym samym czasie rozpoczęło swoje funkcjonowanie niemało nowych aktów prawnych, które wymagają podjęcia określonych działań. Z tego też względu koniec roku kalendarzowego to doskonały czas na przeanalizowanie aktualnej sytuacji w przedszkolu i sprawdzenie, czy nie należy wprowadzić niezbędnych korekt, tak aby dalsza część roku szkolnego przebiegała bez zakłóceń.

 

Jak łatwo zauważyć, najważniejszym działaniem dyrektora w bieżącym miesiącu będzie podsumowanie dotychczas podejmowanych działań, i to nie tylko związanych z samą reformą systemu edukacyjnego, ale również dotyczących bieżącego funkcjonowania przedszkola. Każda osoba sprawująca jakąkolwiek funkcję kierowniczą doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że co jakiś czas musi odpowiedzieć na pytanie podstawowe: jak w rzeczywistości wygląda przedmiotowe zagadnienie czy też problem w placówce? Odpowiedź taka jest udzielana w celu uzyskania wiarygodnych informacji dotyczących tego, co należy zrobić, aby poprawić to, co jest możliwe do poprawienia czy też tylko do skorygowania. Koniec roku kalendarzowego, nazywanego również rokiem budżetowym, powinien skłonić każdego dyrektora do przeanalizowania kilku istotnych dla funkcjonowania przedszkola zagadnień, takich jak:

  • stan majątku przedszkola, jego ocena merytoryczna i wpływ na wykonywanie podstawowych zadań przedszkola, a zwłaszcza na pełną realizację nowej podstawy programowej (baza lokalowa, wyposażenie w niezbędny sprzęt i pomoce naukowo-dydaktyczne, stan techniczny pomieszczeń),
  • sytuacja finansowa (realizacja planu finansowego i jego skutki dla pracy przedszkola, aktualny bilans, utrzymywanie płynności finansowej, zakupy inwestycyjne, środki poza- budżetowe, wnioski związane z wstępnymi założeniami kolejnego planu finansowego opartego na realnych potrzebach placówki),
  • sprawność organizacyjna przedszkola i wnioski w tym względzie,
  • sprawność przepływu informacji,
  • prawidłowe stosowanie instrukcji kancelaryjnej – zwłaszcza obieg dokumentacji oraz sposób numerowania spraw i pism bezwzględnie oparty na JRWA.

Dyrektor powinien swoje działania rozpocząć od przeglądu obowiązującego stanu prawnego – zarówno prawa ogólnego, jak i prawa wewnętrznego (tutaj koniecznie trzeba zwrócić uwagę na niezbędne zmiany prawa wewnętrznego, a zwłaszcza obowiązujących aktualnie w przedszkolu procedur i instrukcji1). W tej części powinna zostać omówiona bieżąca realizacja zaplanowanych zadań, czyli stan realizacji rocznego planu pracy. Wykonanie planu pracy powinno się analizować pragmatycznie. To znaczy, że należy zorientować się, jakie zadania realnie, w jakim stopniu i przez kogo, zostały zrealizowane oraz z jakimi konkretnymi efektami. Następnie należy wskazać, których z zadań nie udało się jeszcze wykonać, z jakich przyczyn oraz jaki to ma (lub będzie miało) wpływ na pracę przedszkola jako całości? Na zakończenie należy obowiązkowo przedstawić stosowne wnioski, i to w aspekcie kontekstualnym. Z tak przygotowanych wniosków powinny zawsze wynikać jednoznaczne rekomendacje wskazujące możliwość i kierunek dalszego działania.

 

STAN KADROWY

Pierwszym z takich działań jest niezbędna analiza aktualnego stanu kadrowego w przedszkolu o charakterze:

  • ogólnym – jaki jest w rozbiciu na pełnozatrudnionych i niepełnozatrudnionych oraz czy to jest stan optymalny – jeżeli nie, to co należy uczynić, aby doprowadzić do stanu optymalnego;
  • kwalifikacyjnym, czyli aktualny stan wykształcenia zatrudnionej kadry – należy tutaj wskazać na wykształcenie wymagane oraz oczekiwane – zwłaszcza specjalistyczne, oraz wskazać, jak ten element przekłada się na efektywność pracy całego przedszkola; jest to szczególnie uzasadnione w kontekście nowego rozporządzenia określającego wymagane od nauczycieli niezbędne kwalifikacje2.

Najistotniejszą zmianą wprowadzoną przez nową regulację prawną jest dostosowanie wymagań kwalifikacyjnych wobec nauczycieli do zakresów kształcenia realizowanych w trakcie studiów pierwszego i drugiego stopnia określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela.

Zgodnie z jego postanowieniami „Kształcenie na studiach pierwszego stopnia obejmuje wyłącznie przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela w przedszkolach i szkołach podstawowych, a na studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich – do pracy we wszystkich typach szkół i rodzajach placówek”3. Zgodnie z nowymi regulacjami kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w placówkach doskonalenia nauczycieli, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, bibliotekach pedagogicznych, kolegiach pracowników służb społecznych, szkołach policealnych, liceach ogólnokształcących, technikach, branżowych szkołach drugiego stopnia, branżowych szkołach pierwszego stopnia, gimnazjach, placówkach oświatowo- -wychowawczych oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, posiada teraz osoba, która ukończyła:

  1. studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub
  2. studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku, którego efekty kształcenia, (…), w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub
  3. studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku (specjalności) innym niż wymieniony w pkt 1 i 2 i studia podyplomowe w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć oraz posiada przygotowanie pedagogiczne.

W sposób szczególny zostały dookreślone kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach i szkołach podstawowych. Od 1 września 2017 r. spełnia je osoba, która ma kwalifikacje omówione wcześniej lub ukończyła:

  1. studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub
  2. studia pierwszego stopnia na kierunku, którego efekty kształcenia, w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub
  3. studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) innym niż wymieniony wyżej oraz studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny, w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub
  4. zakład kształcenia nauczycieli w specjalności odpowiadającej nauczanemu przedmiotowi lub prowadzonym zajęciom, lub
  5. zakład kształcenia nauczycieli w specjalności innej oraz kurs kwalifikacyjny w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć. Również wyjątkowo zostały doprecyzowane kwalifikacje upoważniające do pracy w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej.

Otóż posiada je osoba, która ukończyła:

  1. studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie na kierunku pedagogika w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym lub
  2. zakład kształcenia nauczycieli w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym.

Dokonywanie przez dyrektora przedszkola oceny pracy nauczyciela ma na celu określenie stopnia realizowania przez nauczyciela powierzonych mu obowiązków, w tym realizacji zadań określonych w statucie jednostki oraz wskazania osiąganych przez nauczyciela efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.

OCENA PRACY NAUCZYCIELA

Taka analiza będzie bardzo pomocna podczas przygotowywania rozsądnych decyzji kadrowych w bieżącym roku szkolnym, w tym planowanego dokonywania oceny pracy nauczycieli, a w konsekwencji analizowania merytorycznej pracy kadry pedagogicznej całego przedszkola wraz z wnioskami na przyszłość – zwłaszcza w obszarze wspomagania ich rozwoju zawodowego. Jest to bardzo istotny element dla każdej placówki, ponieważ odnosi się do jakości pracy oraz wkładu poszczególnych pracowników w osiągnięcie tej jakości, i to w niejednym aspekcie. W tym obszarze dyrektor obowiązkowo musi szczegółowo przeanalizować zakres kompetencyjny swoich nauczycieli, ale pod kątem realizacji zadań przedszkola oraz efektywności nauczania i wychowania. W realizacji tego zadania niezwykle pomocne będzie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego4. Zgodnie z tym aktem prawnym dokonywanie przez dyrektora przedszkola oceny pracy nauczyciela ma na celu określenie stopnia realizowania przez nauczyciela powierzonych mu obowiązków, w tym realizacji zadań określonych w statucie jednostki oraz wskazania osiąganych przez nauczyciela efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, a nie opisanie tylko tego, jak nauczyciel pracuje i czy dzieci go lubią. Nowa formuła oceny pracy nauczyciela ma więc charakter kompetencyjny. Dlatego też dyrektor bezwzględnie musi zadbać, aby wszyscy pracownicy posiadali wiedzę, umiejętności i doświadczenie zawodowe pozwalające na skuteczne i efektywne wypełnianie powierzonych zadań i obowiązków. Z tych też względów proces zatrudniania pracowników powinien zapewniać wybór najlepszego kandydata na dane stanowisko. Może należałoby się zastanowić nad opracowaniem takiej właśnie otwartej formuły naboru nowych pracowników, co w sposób jednoznaczny sugeruje również kontrola zarządcza.

 

WDRAŻANIE NOWEJ PODSTAWY PROGRAMOWEJ

Mając na względzie wyznaczone na bieżący rok szkolny kierunki realizacji polityki oświatowej państwa, każdy dyrektor musi bardzo dokładnie przeanalizować kwestie związane z wdrażaniem nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego5. Zgodnie z obowiązującymi na dzień dzisiejszy wymogami prawnymi w tym względzie w każdym przedszkolu powinien funkcjonować odpowiedni mechanizm monitorowania realizacji podstawy programowej i opracowanego planu nauczania. W obecnym czasie ten element zyskał dodatkowe znaczenie, gdyż weszły w życie zupełnie nowe ramowe plany nauczania wymuszające zarówno na dyrektorach przedszkoli, jak i na samych nauczycielach zupełną zmianę filozofii myślenia o planowaniu, jak również o permanentnym monitorowaniu jego realizacji w każdej grupie przedszkolnej.

Do podstawowych zadań dyrektora dotyczących aktualnego etapu wdrażania nowej podstawy programowej należy zaliczyć:

  • analizę wyników prac zespołów nauczycieli dotyczących założeń realizacyjnych nowej podstawy programowej,
  • analizę struktury pr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy